Cây Ngải Tiên

Có những vị thuốc mọc lặng lẽ nơi bờ rào, ven đồi, không phô trương sắc hương nhưng lại gắn bó với đời sống bà con từ thuở xa xưa. Ngải tiên là một vị như thế, được ông bà ta truyền nhau dùng trong những lúc cơ thể mệt mỏi, khí huyết kém lưu thông hay khi trong người cứ thấy nặng nề, uể oải. Lão vẫn thường nói, hiểu một vị thuốc không chỉ là biết công năng, mà còn là hiểu cái nết của cây, cái cách nó đi vào cơ thể mình ra sao.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi bàn sâu về công dụng, Lão mời bà con cùng nhìn lại hình hài và gốc gác của cây ngải tiên, để hiểu vì sao Đông y lại quý vị thuốc này đến vậy.

Ngải tiên là cây thân thảo, sống nhiều năm, thường mọc thành bụi nhỏ. Lá thuôn dài, mép nguyên, mặt lá xanh đậm, khi vò nhẹ có mùi thơm hắc đặc trưng, càng phơi khô mùi càng rõ. Thân và lá đều có thể dùng làm thuốc, rễ ít dùng hơn.

Cây thường mọc hoang ở vùng đồi núi, ven nương rẫy, nơi đất tơi xốp và thoát nước tốt. Ở nước ta, ngải tiên gặp nhiều ở các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, nơi khí hậu mát mẻ, đất đai còn giữ được tính tự nhiên.

Cách thu hoạch – sơ chế

Biết cây rồi, nhưng thu hái và sơ chế không đúng thì dược tính cũng hao đi quá nửa, nên khâu này bà con cần để ý.

Ngải tiên thường được thu hoạch quanh năm, nhưng tốt nhất là vào mùa hè – thu, khi cây phát triển mạnh, tinh dầu trong lá nhiều. Khi hái, chọn cây khỏe, lá xanh, không sâu bệnh.

Sau khi hái về, rửa sạch đất cát, để ráo nước. Có thể dùng tươi hoặc phơi âm can cho khô, tránh phơi nắng gắt để không làm bay mất mùi thơm và dược tính. Khi khô, bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, dùng dần.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Đây là phần cốt lõi để hiểu vì sao ngải tiên lại hợp với những chứng bệnh nào, dùng lúc nào thì tốt.

Theo Đông y, ngải tiên có tính ôn, vị cay thơm, quy vào kinh Can và Tỳ. Tính ôn giúp làm ấm, vị cay có tác dụng hành khí, tán ứ.

Công năng chính của ngải tiên là ôn kinh, hoạt huyết, tán hàn, giảm đau. Đông y hay dùng vị này cho các chứng đau nhức do hàn lạnh, khí huyết ứ trệ, nhất là đau xương khớp, đau bụng do lạnh, cơ thể mệt mỏi khi dương khí suy.

Lão thường ví ngải tiên như bếp lửa nhỏ trong nhà, không bùng lên dữ dội nhưng đủ ấm để xua đi cái lạnh âm ỉ trong người.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn hiện đại, ngải tiên được ghi nhận chứa tinh dầu và một số hoạt chất có tác dụng kháng viêm, giảm đau nhẹ và giúp thư giãn cơ.

Một số nghiên cứu cho thấy tinh dầu từ ngải tiên có khả năng hỗ trợ lưu thông máu ngoại vi, giúp giảm cảm giác co cứng cơ và mỏi khớp. Ngoài ra, mùi thơm đặc trưng của cây còn giúp thư giãn thần kinh, giảm căng thẳng.

Tuy nhiên, Tây y chủ yếu xem ngải tiên như một dược liệu hỗ trợ, còn hiệu quả rõ rệt vẫn cần đặt trong tổng thể cơ địa và cách dùng phù hợp.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ công năng thực tế, ngải tiên thường được ứng dụng theo vài hướng chính trong đời sống Đông y.

Hỗ trợ đau nhức xương khớp do lạnh

Dùng ngải tiên khô, sao nóng, cho vào túi vải chườm lên vùng khớp đau. Hơi ấm và tinh dầu giúp làm giãn gân cơ, giảm đau, nhất là khi trời lạnh hoặc mưa ẩm.

Giữ ấm bụng, giảm đau bụng do hàn

Ngải tiên tươi giã nát, sao ấm với chút muối, đắp lên vùng bụng dưới. Cách này hay được dân gian dùng cho người hay đau bụng khi nhiễm lạnh.

Xông hơi giải cảm, thư giãn

Kết hợp ngải tiên với sả, lá bưởi để nấu nước xông. Hơi nước thơm giúp ra mồ hôi nhẹ, giải cảm và làm cơ thể dễ chịu hơn.

Lưu ý kiêng kỵ

Ngải tiên tính ôn, nên những người có cơ địa nhiệt, hay nóng trong, miệng khô, táo bón cần thận trọng khi dùng. Không nên lạm dụng dùng kéo dài.

Phụ nữ mang thai, người đang sốt cao do nhiệt không nên tự ý sử dụng. Dùng ngoài da cũng cần thử trước để tránh kích ứng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn ngải tiên phát huy tốt, bà con nên kết hợp với lối sống điều độ. Giữ ấm cơ thể, nhất là vùng bụng và khớp khi thời tiết thay đổi.

Tập vận động nhẹ nhàng, xoa bóp, ngâm chân nước ấm buổi tối giúp khí huyết lưu thông, để vị thuốc hỗ trợ đúng chỗ. Ăn uống thanh đạm, tránh đồ lạnh khi đang dùng ngải tiên.

Ngải tiên là vị thuốc dân dã nhưng không hề đơn giản, dùng đúng thì ấm người, sai cách lại dễ phản tác dụng. Nếu bà con muốn biết cơ địa mình có hợp với ngải tiên không, nên dùng liều lượng thế nào cho an toàn, Lão khuyên hãy trao đổi trực tiếp để được dặn dò kỹ hơn. Bà con có thể liên hệ qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể, hướng dẫn dùng dược liệu theo liệu trình cá nhân hóa.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc