Tại sao thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ? Giải pháp điều trị

Bà con thân mến! Dạo gần đây, Lão tiếp nhận rất nhiều thư từ và cuộc gọi của bà con từ khắp mọi miền Tổ quốc gửi về phòng khám. Trong số đó, có một tình trạng mà Lão thấy rất nhiều người trung niên, cao tuổi, và thậm chí cả những người trẻ làm việc văn phòng đang gặp phải, đó là tình trạng thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ. Nhiều bà con tâm sự với Lão rằng, đêm nào cũng trằn trọc, xoay xở đủ tư thế mà cái cổ cứ đau nhức, cứng đờ, đầu óc thì ong ong, ngủ không nổi một hai tiếng đồng hồ. Cứ tình trạng này kéo dài, sức khỏe suy sụp, tinh thần mệt mỏi, cuộc sống đảo lộn hoàn toàn. Tưởng chừng như đây là hai chứng bệnh tách biệt, nhưng trong Y học cổ truyền, chúng lại có mối liên hệ vô cùng mật thiết, là hệ quả tất yếu của việc khí huyết bất túc, kinh lạc ứ trệ. Hôm nay, Lão viết bài chia sẻ này để giúp bà con hiểu thật rõ, thật sâu về căn nguyên gốc rễ hễ vì đâu mà cái đốt sống cổ bị thoái hóa lại cướp đi giấc ngủ ngon của bà con, từ đó tìm ra hướng cải thiện bền vững, an lành nhất.

Mối liên hệ mật thiết giữa thoái hóa đốt sống cổ và giấc ngủ hằng đêm

Bà con cần hiểu rằng, cột sống cổ của chúng ta không chỉ đóng vai trò nâng đỡ đầu mà còn là cung đường huyết mạch chứa đựng các dây thần kinh, tủy sống và các mạch máu lớn chạy thẳng lên não bộ. Khi quá trình lão hóa tự nhiên ập đến, kết hợp với thói quen sinh hoạt sai tư thế, làm việc nặng nhọc hoặc ngồi lâu một chỗ, các đốt sống cổ dần bị bào mòn, mọc gai xương, các đĩa đệm bị xẹp xuống và thoát vị. Hiện tượng này gây ra sự chèn ép trực tiếp lên các rễ dây thần kinh xung quanh và đặc biệt là động mạch đốt sống.

Dưới góc nhìn của Tây y, khi động mạch đốt sống bị chèn ép, lưu lượng máu tuần hoàn lên não bị suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng thiếu máu não, gây ra các triệu chứng đau đầu, hoa mắt, chóng mặt và mất ngủ. Đồng thời, sự chèn ép rễ thần kinh tạo ra những cơn đau nhức nhối, tê bì vùng vai gáy, lan lên chẩm đầu hoặc xuống hai cánh tay. Cơn đau này thường có xu hướng dữ dội hơn vào ban đêm khi nhiệt độ hạ thấp, cơ thể ít vận động khiến các cơ vùng cổ bị co rút lại. Đau đớn thực thể liên tục như vậy khiến bà con không thể đi vào giấc ngủ, hoặc ngủ chập chờn, dễ giật mình tỉnh giấc.

Còn đối với Y học cổ truyền, vùng cổ vai gáy là nơi hội tụ của nhiều đường kinh lạc quan trọng như kinh Đốc, kinh Bàng Quang, kinh Đởm, kinh Tiểu Trường. Đây là cửa ngõ để dương khí và khí huyết lưu thông từ thân mình lên thủ não. Khi đốt sống cổ bị thoái hóa, tức là kinh lạc tại vùng này bị bế tắc, Y học cổ truyền gọi là chứng Tý hoặc chứng Kiên tý. Khi kinh lạc bất thông, khí huyết không thể điều hòa để nuôi dưỡng Tâm và Não. Tâm không được dưỡng thì thần không thể an yên, não bộ thiếu huyết thì sinh ra hư hỏa quấy rối bên trong. Chính vì thế mà giấc ngủ tự nhiên của bà con bị rối loạn, đêm nằm trằn trọc, đầu óc căng thẳng, tinh thần bất an.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Nguyên nhân khiến thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ dưới góc nhìn Đông y

Để bà con dễ hình dung, Lão thường ví hệ thống kinh lạc giống như dòng sông, còn khí huyết là dòng nước mát lành nuôi dưỡng vạn vật. Khi dòng sông bị đất đá sạt lở chặn lại (tương ứng với các gai xương, đĩa đệm thoái hóa chèn ép), dòng nước phía sau sẽ bị ứ nghẽn, không thể chảy đến nơi cần thiết. Trong Đông y, nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ được chia thành các thể bệnh và căn nguyên cốt rễ sau:

• Khí trệ huyết ứ: Do tư thế làm việc gò bó lâu ngày, hoặc do chấn thương cũ tích tụ, khí huyết tại vùng cổ gáy bị ứ trệ lại, không lưu thông được. Khí trệ thì huyết đi chậm, lâu dần hóa thành huyết ứ, gây đau nhức nhối cố định một chỗ tại vùng cổ, đau tăng về đêm. Huyết ứ làm cản trở huyết mới sinh ra, khiến não bộ rơi vào tình trạng đói nghèo dưỡng chất, Tâm thần không có nơi trú ngụ dẫn đến mất ngủ mãn tính.
• Phong hàn thấp xâm nhập: Khi chính khí (sức đề kháng) của cơ thể suy giảm, bà con nằm ngủ trúng gió lạnh, hoặc sống trong môi trường ẩm ướt, tà khí phong – hàn – thấp sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc vùng cổ vai gáy. Hàn tà có tính ngưng trệ, làm các cơ co rút, mạch máu co lại; thấp tà có tính dính nhớp, làm khí huyết lưu thông nặng nề. Sự kết hợp này khiến vùng cổ gáy đau mỏi, tê bì, nặng nề, hễ thời tiết thay đổi hay trời trở lạnh là đau nhức buốt thấu xương, khiến giấc ngủ đêm của bà con bị cắt vụn.
• Can thận âm hư: Thận chủ cốt tủy, Can tàng huyết và chủ cân (gân cơ). Khi tuổi tác cao, hoặc lao lực quá độ, tạng Can và Thận bị suy yếu, không sản sinh đủ tinh huyết để nuôi dưỡng xương khớp và hệ thống dây chằng ở cổ, dẫn đến thoái hóa, khô khớp, mọc gai xương. Mặt khác, Thận âm hư không kiềm chế được tâm hỏa, sinh ra chứng âm hư hỏa vượng, nhiệt hỏa bốc lên quấy nhiễu Tâm thần, làm cho bà con không chỉ đau mỏi xương khớp mà còn bị bốc hỏa, ra mồ hôi trộm, tinh thần bứt rứt, trằn trọc cả đêm không ngủ được.

“Đau nhức ở cổ là cái ngọn biểu hiện ra ngoài, còn khí huyết ứ trệ, tạng phủ suy vi mới là cái gốc sinh ra bệnh. Muốn ngủ ngon, cốt yếu phải khai thông kinh lạc, lập lại thế cân bằng âm dương trong cơ thể.”

Những biểu hiện điển hình khi đốt sống cổ thoái hóa làm phiền giấc ngủ

Lão dặn rồi, bà con không nên chỉ nhìn cái biểu hiện đau mỏi thông thường ở cổ mà chủ quan. Tình trạng thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ thường tiến triển âm thầm nhưng có những dấu hiệu nhận biết rất đặc trưng, bà con cần đối chiếu ngay xem bản thân mình có gặp phải hay không:

Đầu tiên là những cơn đau mỏi âm ỉ hoặc dữ dội vùng cổ vai gáy. Cơn đau có thể lan ngược lên vùng chẩm đầu, vùng thái dương hoặc lan xuống bả vai, cánh tay, dọc theo đường đi của dây thần kinh bị chèn ép. Nhiều bà con chia sẻ với Lão rằng, ban ngày đi lại, vận động nhẹ nhàng thì đỡ đau, nhưng cứ hễ đặt lưng xuống giường đi ngủ là bắt đầu đau nhức nhối, cảm giác ê ẩm, cứng đờ cổ, không thể xoay đầu sang trái hay sang phải được.

Thứ hai là cảm giác tê bì, châm chích như có kiến bò ở các ngón tay, bàn tay, đôi khi kèm theo cảm giác định vị kém, cầm nắm đồ vật không có lực. Khi nằm ngủ, do tư thế nằm đè lên vùng vai gáy hoặc gối đầu quá cao, quá thấp làm mức độ chèn ép tăng lên, khiến tay bị tê cứng, đau buốt, bắt buộc bà con phải thức giấc, ngồi dậy xoa bóp một lúc lâu mới đỡ.

Thứ ba là các triệu chứng do thiếu máu não như hoa mắt, chóng mặt, ù tai, đầu óc nặng nề, ong ong như có tiếng ve kêu bên trong. Đặc biệt nguy hiểm là hiện tượng chóng mặt thoáng qua khi thay đổi tư thế đột ngột từ nằm sang ngồi hoặc từ ngồi sang đứng. Chính sự khó chịu, bất an này khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng thẳng, tim đập nhanh, hồi hộp, làm cho giấc ngủ vốn đã khó khăn lại càng trở nên xa xỉ.

Cảnh báo những biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời

Nhiều bà con khi bị thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ thường có thói quen ra hiệu thuốc tây mua vài liều thuốc giảm đau, thuốc an thần về uống tạm qua ngày để mong có được giấc ngủ ngon tức thời. Lão nói thật, làm như vậy cực kỳ tai hại! Thuốc tây chỉ có tác dụng cắt đứt triệu chứng đau và ức chế hệ thần kinh một cách tạm thời, hoàn toàn không giải quyết được cái gốc thoái hóa xương khớp hay sự bế tắc kinh lạc. Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy, không những bệnh tình ngày một nặng hơn mà còn rước thêm chứng đau dạ dày, suy gan, suy thận do tác dụng phụ của thuốc.

Nếu bà con cứ bỏ bê, không chịu tìm giải pháp điều trị đúng đắn từ sớm, tình trạng này có thể dẫn đến nhiều biến chứng khôn lường:

• Thiếu máu não mãn tính và suy giảm trí nhớ: Sự chèn ép động mạch đốt sống lâu ngày khiến não bộ luôn trong tình trạng đói oxy và dưỡng chất. Không chỉ gây mất ngủ, bà con sẽ đối mặt với chứng suy giảm trí nhớ nghiêm trọng, hay quên trước quên sau, mất tập trung, tinh thần hay u uất, mệt mỏi kinh niên.
• Rối loạn tiền đình nặng: Cơn chóng mặt, hoa mắt xuất hiện với tần suất dày đặc hơn, gây mất thăng bằng, buồn nôn, khiến bà con không thể tự đi lại hay làm việc, ảnh hưởng trầm trọng đến chất lượng cuộc sống và an toàn hằng ngày.
• Hẹp ống sống và bại liệt tay chi: Đây là biến chứng nặng nề nhất khi các gai xương phát triển quá lớn hoặc đĩa đệm thoát vị chèn ép sâu vào tủy sống. Ban đầu là tê bì, yếu cơ tay, lâu dần dẫn đến teo cơ, mất cảm giác và có nguy cơ bại liệt một hoặc cả hai tay, mất khả năng tự phục vụ bản thân.

Các giải pháp điều trị thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ từ gốc

Trong Y học cổ truyền, để giải quyết triệt để tình trạng thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ, người thầy thuốc phải tuân thủ nguyên tắc “Biểu lý đồng trị”, tức là vừa chữa cái ngọn đau nhức, vừa trị cái gốc tạng phủ, khai thông kinh lạc trệ và bồi bổ cơ thể. Không thể chỉ dùng một hai vị thuốc an thần mà mong ngủ ngon, cũng không thể chỉ dùng vài vị giảm đau mà mong khớp cổ hết thoái hóa.

Phương pháp điều trị bằng thuốc Nam thang gia giảm luôn là sự lựa chọn an lành và mang lại hiệu quả bền vững nhất. Tùy thuộc vào thể bệnh của từng người thông qua quá trình khám Tứ chẩn, người thầy thuốc sẽ bốc các vị thuốc có tác dụng khu phong, trừ thấp, hoạt huyết hóa ứ để giải tỏa sự chèn ép tại đốt sống cổ, làm giãn cơ, giảm đau nhức thực thể. Đồng thời, kết hợp các vị thuốc bổ can thận để nuôi dưỡng sụn khớp, tái tạo màng bao khớp, làm chậm quá trình lão hóa cột sống. Quan trọng không kém là gia giảm thêm các vị thuốc có tính chất dưỡng tâm, an thần, kiện tỳ, giúp xoa dịu hệ thần kinh, điều hòa nhịp sinh học tự nhiên, từ đó mang lại giấc ngủ sâu, ngủ ngon một cách tự nhiên mà không bị phụ thuộc vào bất kỳ hóa chất nào.

Hướng dẫn chăm sóc và dưỡng sinh tại nhà giúp xoa dịu đốt sống cổ, ngủ ngon giấc

Bên cạnh việc dùng thuốc theo đúng chỉ định của thầy thuốc, Lão luôn khuyến khích bà con chủ động thực hiện các biện pháp chăm sóc, dưỡng sinh ngay tại nhà để hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra nhanh chóng hơn. Đây đều là những mẹo dân gian, phương pháp thuận tự nhiên, dễ làm nhưng mang lại hiệu quả rất diệu kỳ:

1. Liệu pháp ngâm chân thảo dược trước khi đi ngủ: Bà con chuẩn bị một chậu nước ấm khoảng 40 độ C, cho vào một nhúm muối hạt và vài lát gừng tươi đập dập, hoặc tốt hơn là nấu nước lá lốt, ngải cứu. Ngâm chân khoảng 15 – 20 phút trước khi đi ngủ. Dưới lòng bàn chân có huyệt Dũng Tuyền và là nơi hội tụ của nhiều đường kinh mạch. Ngâm chân giúp dẫn hỏa quy nguyên, hạ bớt phần hỏa độc ở phía trên xuống, giúp khí huyết toàn thân lưu thông thông suốt, thư giãn thần kinh, làm bà con dễ đi vào giấc ngủ hơn.
2. Tự xoa bóp, day ấn huyệt vùng cổ vai gáy: Trước khi đi ngủ, bà con có thể dùng hai bàn tay xoa ấm vùng sau gáy, miết nhẹ nhàng từ trên chẩm đầu xuống bả vai trong vòng 5 – 10 phút để làm giãn các cơ bị co cứng. Sau đó, dùng ngón tay cái day ấn nhẹ nhàng vào huyệt Phong Trì (nằm ở chỗ lõm dưới chẩm đầu, hai bên cơ thang) và huyệt An Miên (nằm sau tai, cách dậu tai khoảng 1,5cm). Day ấn mỗi huyệt khoảng 1 – 2 phút với lực vừa phải sẽ giúp giảm đau đầu, thông thoáng mạch máu não và an thần rất tốt.
3. Điều chỉnh tư thế nằm và lựa chọn gối ngủ phù hợp: Bà con tuyệt đối không nên gối đầu quá cao (trên 15cm) vì sẽ làm cột sống cổ bị gập góc, gây chèn ép mạch máu nặng hơn. Cũng không nên gối quá thấp hoặc không gối. Nên chọn loại gối có độ cao vừa phải (khoảng 8 – 10cm), độ mềm vừa phải, tốt nhất là gối thảo dược hoặc gối có thiết kế nâng đỡ đường cong sinh lý của cổ. Khi nằm ngửa, nên đặt một chiếc gối mỏng dưới nhượng chân để giảm áp lực lên toàn bộ cột sống. Tránh nằm nghiêng một bên quá lâu mà không có gối kê ở chân để giữ thẳng trục cột sống.

Lão dặn thêm, trong chế độ ăn uống hằng ngày, bà con bị chứng bệnh này nên tăng cường bổ sung các loại thực phẩm giàu canxi, omega-3 và các vitamin nhóm B có trong các loại cá, hạt hạnh nhân, óc chó, rau xanh đậm để nuôi dưỡng xương khớp và hệ thần kinh. Đồng thời, hạn chế tối đa các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ ăn quá mặn và tuyệt đối tránh xa các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, cà phê vào buổi chiều tối. Việc giữ cho tinh thần thoải mái, không lo nghĩ, stress trước khi đi ngủ cũng là một chìa khóa vàng giúp bà con tìm lại giấc ngủ ngon.

Thoái hóa đốt sống cổ gây mất ngủ là một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm, đau không ngủ được, mà mất ngủ lại khiến xương khớp nhanh thoái hóa hơn. Do đó, ngay khi nhận thấy những dấu hiệu chớm bị, bà con cần có hướng điều trị kịp thời, đúng phương pháp. Nếu bà con đang phải chịu đựng những đêm dài trằn trọc, đau nhức ê ẩm vùng cổ vai gáy mà chưa tìm được lối thoát, hãy chia sẻ ngay tình trạng bệnh của mình với Lão. Bà con có thể đến trực tiếp phòng khám của Lão tại Trung tâm Thuốc Dân Tộc để Lão xem mạch, chẩn bệnh kỹ càng, hoặc nếu ở xa không tiện đi lại, bà con hãy nhắn tin, chụp ảnh gửi hình ảnh lưỡi, kết quả phim chụp chiếu qua Zalo 0972.606.773 hoặc liên hệ trò chuyện trực tiếp qua Messenger Lão Tuấn. Lão và các cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe, sẻ chia và đồng hành cùng bà con trên con đường tìm lại sức khỏe bách niên, tìm lại những giấc ngủ an lành hằng đêm.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc