Rối loạn tiền đình nên ăn gì kiêng gì? Lão hướng dẫn chi tiết

Bà con thân mến!

Dạo gần đây, Lão nhận được rất nhiều lời hỏi thăm của bà con khắp nơi về một chứng bệnh mà ai vướng phải cũng đều dùng hai chữ “khốn khổ” để miêu tả. Đó là chứng rối loạn tiền đình. Nhiều người tâm sự với Lão rằng, cứ mỗi khi cơn bệnh ập đến là cả đất trời như đảo lộn, nhà cửa quay cuồng, bước đi không vững, trong tai lúc nào cũng o o như có tiếng ve kêu, ăn không ngon mà ngủ cũng chẳng yên. Bản chất của căn bệnh này không chỉ làm tổn hại đến khí huyết, mạch đốc mà còn bào mòn đi niềm vui sống, khiến tinh thần bà con luôn trong trạng thái lo âu, bất an. Ăn uống dưỡng sinh chính là một trong những chiếc chìa khóa vàng giúp bà con điều hòa lại dòng chảy khí huyết, nâng cao chính khí để đẩy lùi bệnh tật. Nhưng ngặt nỗi, Lão thấy nhiều bà con vẫn chưa hiểu rõ rối loạn tiền đình nên ăn gì kiêng gì, dẫn đến việc ăn uống phạm phải đại kỵ, làm cho đàm trệ càng sâu, tạng phủ càng suy yếu, khiến bệnh tình dai dẳng mãi không dứt.

Hiểu rõ căn nguyên chứng huyễn vựng theo y lý cổ truyền

Để biết mình cần ăn gì và lánh xa thứ gì, trước hết bà con phải cùng Lão tường tận cái gốc rễ sinh ra chứng bệnh này dưới góc nhìn của Đông y. Cơ thể con người là một khối thống nhất, nơi khí huyết lưu thông thông suốt thì bách bệnh không sinh. Khi vùng đầu não – nơi tụ hội của thanh dương – bị nhiễu loạn bởi ngoại tà hoặc do tạng phủ suy yếu, thanh dương không thăng, trọc âm không giáng, kinh mạch bế tắc thì tức khắc sinh ra hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng.

Y học cổ truyền phân định rõ các thể bệnh chính gây nên tình trạng này:

• Thể Thận tinh bất túc: Thận là gốc của tiên thiên, tàng tinh sinh tủy, tủy thông lên não. Khi tuổi cao hoặc lao lực thái quá, Thận tinh bị hao tổn, bể tủy trống rỗng, không nuôi dưỡng được vùng đầu não khiến bà con hay bị chóng mặt kinh niên, kèm theo ù tai, lưng gối mỏi dọc, hay quên.
• Thể Tỳ vị hư nhược, đàm thấp ứ trệ: Tỳ làm nhiệm vụ vận hóa thức ăn và thủy thấp. Khi Tỳ yếu, thủy dịch không hóa được mà tụ lại thành đàm. Đàm theo khí nghịch bốc lên trên, che lấp thanh khiếu, làm cản trở dòng chảy của kinh mạch, gây ra cảm giác lờ đờ, đầu nặng như búa bổ, buồn nôn, ngực bụng đầy chướng.
• Thể Can dương thượng kháng: Do tình chí uất kết, hay tức giận, lo nghĩ khiến can khí bị uất, lâu ngày hóa hỏa. Can hỏa bốc lên, can phong nội động quấy rối phần trên cơ thể, làm bà con chóng mặt đột ngột khi tức giận, mặt đỏ, đắng miệng, tính tình gắt gỏng.
• Thể Khí huyết lưỡng hư: Sau khi bị bệnh nặng hoặc do ăn uống thiếu thốn, khí huyết suy kiệt không thể thăng dưỡng lên não, khiến kinh mạch trống rỗng, sinh ra hoa mắt chóng mặt, hễ vận động nhẹ là bệnh tăng lên, sắc mặt nhợt nhạt, đoản hơi.

“Khí huyết có đầy đủ thì mạch não mới thông, Tỳ vị có khỏe mạnh thì đàm trọc mới tự hóa. Việc ăn uống hàng ngày chính là cách nạp tinh hoa của thủy cốc để nuôi dưỡng ngũ tạng, bằng như ăn sai uống lệch thì không khác nào tự rước thêm đàm, kích thêm hỏa khiến bệnh tình ngày một trầm trọng.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Người bị rối loạn tiền đình nên ăn gì để bổ tủy, hóa đàm, thông mạch?

Khi đã thấu hiểu y lý, bà con sẽ thấy việc lựa chọn thực phẩm không đơn thuần là ăn cho no, mà là dùng chính cái tính vị, quy kinh của thức ăn để lập lại thế cân bằng âm dương trong cơ thể. Những người đang chịu trận với chứng rối loạn tiền đình nên ưu tiên đưa vào thực đơn những nhóm thực phẩm có tác dụng kiện Tỳ hóa đàm, bổ thận sinh tủy và dưỡng huyết an thần dưới đây:

Thực phẩm giàu vitamin nhóm B, đặc biệt là B6 và B12

Dưới góc nhìn y học hiện đại, vitamin nhóm B đóng vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ hệ thần kinh và tăng cường tuần hoàn máu não. Còn theo y lý Đông y, các thực phẩm này có vị ngọt, tính bình hoặc ấm, quy vào kinh Tỳ, Vị, giúp ích khí sinh huyết. Bà con nên ăn nhiều các loại ngũ cốc nguyên cám như gạo lứt, yến mạch, các loại đậu (đặc biệt là đậu đen, đậu đỏ). Đậu đen thuộc hành thủy, quy kinh Thận, giúp bổ thận thủy để nuôi dưỡng thính lực và tiền đình, giảm hẳn chứng ù tai, chóng mặt do thận hư.

Thực phẩm giàu folate và omega-3 từ tự nhiên

Folate giúp giảm hàm lượng homocysteine – một chất gây tổn thương mạch máu, trong khi omega-3 giúp kháng viêm, làm sạch lòng mạch, thúc đẩy dòng máu lưu thông lên não đều đặn. Bà con hãy năng ăn các loại cá sông, cá béo vừa phải, kết hợp cùng các loại hạt như hạt óc chó, hạt hạnh nhân, hạt sen. Đặc biệt, hạt sen vừa có tác dụng kiện Tỳ, vừa dưỡng tâm an thần, rất thích hợp cho những ai bị rối loạn tiền đình dẫn đến mất ngủ, đêm nằm trằn trọc, đầu óc căng thẳng.

Các loại rau củ quả có màu xanh đậm và màu đỏ, vàng

Rau bina, bông cải xanh, rau cải xoăn hay các loại quả như đu đủ, cam, quýt, quả việt quất chứa nguồn chất chống oxy hóa và vitamin C, vitamin t dồi dào. Trong y học cổ truyền, các loại rau xanh thuộc hành mộc, có khả năng sơ can lý khí, giảm bớt sự uất kết của can kinh, ngăn ngừa tình trạng can hỏa bốc ngược lên đầu. Các loại quả màu đỏ, vàng thuộc hành hỏa và thổ, giúp bổ huyết, trợ Tỳ, làm cho sắc mặt bà con hồng hào, tinh thần tỉnh táo hơn.

Sử dụng các món ăn bài thuốc dân gian lành tính

Bên cạnh cơm nước hàng ngày, bà con có thể tự tay chế biến một số món ăn bài thuốc đơn giản nhưng có công hiệu rất sâu:

• Canh óc lợn hầm kỷ tử, hoài sơn: Óc lợn có tính vị ngọt, hàn, quy kinh Thận, Thủy, giúp bổ cốt tủy, ích não tủy. Kỷ tử bổ can thận âm, hoài sơn bổ tỳ phế thận. Món này cực tốt cho thể bệnh Thận tinh bất túc, bể tủy trống rỗng gây chóng mặt, tai ù.
• Cháo hạt sen, phục linh, ý dĩ: Ý dĩ và phục linh là hai vị thuốc có tác dụng thẩm thấp kiện Tỳ cực mạnh, kết hợp hạt sen dưỡng tâm. Bà con nào hễ chóng mặt là buồn nôn, đầu nặng, rêu lưỡi bợt nhớt do đàm thấp tích tụ thì nên ăn tuần 2-3 lần để tiêu đàm, thông khiếu.

Những thực phẩm đại kỵ người rối loạn tiền đình cần tuyệt đối kiêng cữ

Có câu “Bệnh tòng khẩu nhập”, ăn được đồ bổ mà không biết kiêng cữ đồ độc thì công sức đổ sông đổ biển hết cả. Đối với người mắc chứng huyễn vựng, kinh mạch vốn đang bị bít tắc hoặc can phong đang chực chờ nổi sóng, nếu dung nạp những thứ dưới đây sẽ chẳng khác nào đổ thêm dầu vào lửa:

Đồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào, thức ăn nhanh

Các món ăn chứa quá nhiều chất béo bão hòa khi vào cơ thể sẽ làm cản trở công năng vận hóa của Tỳ vị. Tỳ vị bị vây hãm bởi chất béo, lâu ngày sinh ra đàm thấp, trọc âm bốc ngược lên che lấp thanh khiếu vùng đầu. Hơn nữa, mỡ máu tăng cao còn làm xơ vữa mạch máu, khiến máu nuôi não ngày càng sụt giảm, các cơn quay cuồng, nôn mửa vì thế mà dồn dập hơn.

Thức ăn quá mặn hoặc quá ngọt

Ăn quá mặn sẽ làm tổn hại đến Thận âm, gây tích nước và làm tăng áp lực lên mạch máu, kích hoạt các cơn đau đầu tiền đình dữ dội. Trái lại, ăn quá nhiều đường, đồ ngọt nhân tạo lại làm tổn thương Tỳ khí, sinh nội nhiệt và tạo điều kiện cho đàm trọc tích tụ. Do đó, bà con cần giữ lối ăn uống thanh đạm, nêm nếm vừa phải, tránh xa các loại dưa muối mặn, bánh kẹo công nghiệp.

Rượu bia, cà phê, thuốc lá và các chất kích thích

Nhiều bà con mệt mỏi lại tìm đến ly cà phê cho tỉnh táo, hay uống chén rượu cho dễ ngủ, đó là một sai lầm tai hại. Caffeine và cồn là những chất gây kích ứng mạnh lên hệ thần kinh trung ương, làm co thắt mạch máu não, bòn rút lượng nước trong cơ thể và làm rối loạn hệ thống tiền đình ở tai trong. Thuốc lá chứa nicotin làm giảm lượng oxy trong máu, khiến não bộ luôn trong tình trạng “đói” dưỡng chất, can phong theo đó mà nổi lên dữ dội.

Thực phẩm có tính lạnh, đồ ăn sống, lạnh (sống lạnh)

Hệ thống tiền đình cần sự ấm áp của dương khí để vận hành thông suốt. Nếu bà con lạm dụng đồ uống đá lạnh, kem, các loại gỏi sống, rau sống sẽ làm tổn thương tỳ dương. Tỳ dương hư hàn không thể thăng thanh, khiến ngoại tà dễ dàng xâm nhập, làm bùng phát cơn chóng mặt kèm theo đau bụng, đi ngoài.

Hướng dẫn chế biến và sinh hoạt dưỡng sinh tại nhà

Bên cạnh việc thấu rõ rối loạn tiền đình nên ăn gì kiêng gì, cách thức bà con chế biến món ăn và nhịp điệu sinh hoạt hàng ngày cũng giữ vai trò quan trọng không kém để nuôi dưỡng gốc bệnh. Lão dặn bà con khi nấu nướng nên ưu tiên các phương pháp hấp, luộc, hầm nhừ thay vì chiên rán. Khi ăn cần nhai kỹ nuốt chậm để Tỳ vị không phải làm việc quá sức, giúp tinh hoa thủy cốc được hấp thu trọn vẹn.

Mỗi buổi sáng sau khi thức dậy, bà con chớ nên bật dậy ngay lập tức. Hãy nằm lại trên giường khoảng 2-3 phút, dùng hai bàn tay xoa nhẹ vào nhau cho ấm lên rồi áp vào hai mắt, vuốt ngược từ trán ra sau gáy để kích thích các huyệt đạo như Bách hội, Phong trì, Thái dương, giúp kinh mạch vùng đầu được đánh thức, khí huyết lưu thông điều hòa. Ban ngày, hãy chú ý uống đủ nước ấm, không uống nước lạnh, tránh làm việc quá sức trước màn hình máy tính và tuyệt đối không thức khuya sau 11 giờ đêm, bởi khung giờ từ 11 giờ đêm đến 3 giờ sáng là lúc mật và gan điều huyết, nếu không ngủ sẽ làm hao tổn can huyết trầm trọng.

Bà con cần nhớ, ăn uống dưỡng sinh và sinh hoạt điều độ là cái nền móng vững chãi nhất giúp nâng đỡ chính khí cơ thể, làm giảm tần suất và mức độ của các cơn chóng mặt tiền đình. Tuy nhiên, nếu chứng huyễn vựng của bà con đã kéo dài nhiều năm, cơ thể suy nhược sâu sắc, các mạch máu não bị bế tắc nặng nề do đàm ứ, hỏa uất, thì việc ăn uống đơn thuần chỉ mang tính hỗ trợ, không thể giải quyết triệt để phần gốc rễ đang mục rỗng bên trong. Lúc này, bà con cần một giải pháp chuyên sâu hơn, có khả năng đi sâu vào tạng phủ, điều hòa âm dương, tiêu đàm thông mạch một cách mạnh mẽ.

Sức khỏe là vốn quý nhất của đời người, mà vùng đầu não lại là nơi chủ quản của bách thần. Một khi tiền đình bị nhiễu loạn, cũng giống như ngôi nhà bị lung lay từ phần móng. Lão mong rằng qua những lời dặn dò rút ra từ hơn 40 năm hành y trên đây, bà con sẽ biết cách tự làm thầy thuốc của chính mình trong từng bữa cơm, ngụm nước hàng ngày. Đừng chủ quan, cũng đừng quá lo sợ, chỉ cần đi đúng đường, ăn đúng thức, trị đúng căn nguyên thì bệnh nào rồi cũng sẽ thuyên giảm.

Nếu bà con đang bị chứng rối loạn tiền đình hành hạ, hễ thay đổi thời tiết hay căng thẳng là đầu óc quay cuồng, tai ù tai điếc, ăn uống kém cỏi mà chưa tìm được lối ra, hãy nhắn ngay cho Lão. Bà con có thể gửi tình trạng bệnh, các triệu chứng cụ thể, rêu lưỡi hoặc đơn thuốc đang dùng về cho Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc trao đổi trực tiếp trên Messenger Lão Tuấn. Lão và các học trò luôn sẵn lòng lắng nghe, xem xét kỹ lưỡng để đưa ra phương bản phù hợp nhất với thể trạng của từng người. Chúc bà con luôn giữ được tâm an, thân khỏe và sống vui vầy bên con cháu!

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc