Cây Trám Đen

Dạo gần đây, Lão nhận được nhiều lời tâm sự của bà con về chuyện ăn uống kém ngon, cái bụng cứ hay đầy trướng, nhất là khi trời trở lạnh hay lúc ăn đồ lạ. Có người lại than phiền về cái cổ họng cứ hay khô rát, ho hắng mãi không dứt. Những lúc như thế, Lão lại nhớ đến hình ảnh cây trám đen lừng lững giữa núi rừng, vị thuốc quý mà thiên nhiên ban tặng cho chúng ta để vỗ về cơ thể từ bên trong.

Cây trám đen không chỉ là món quà của ẩm thực vùng cao với món xôi trám, nham trám bùi ngậy, mà trong con mắt của người làm thuốc như Lão, nó còn là một vị dược liệu giải độc, thanh nhiệt rất hay. Hôm nay, Lão muốn thủ thỉ cùng bà con về những giá trị quý báu của vị thuốc này, để bà con mình biết cách dùng sao cho đúng người, đúng thời và đúng lượng.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trám đen, hay còn được bà con vùng cao gọi bằng những cái tên mộc mạc như cây bùi, thanh quả, là loại cây thân gỗ cao lớn, thường mọc tự nhiên tại các vùng núi phía Bắc nước ta. Cây có thể sống hàng chục năm, rễ bám sâu vào lòng đất để hút lấy tinh túy của núi rừng.

Quả trám đen có hình trái xoan, khi chín vỏ ngoài chuyển sang màu tím đen thẫm, bên trong là phần thịt quả màu vàng xanh và hạt cứng. Điểm đặc biệt nhất là mùi thơm đặc trưng, hơi hắc nhẹ nhưng khi chế biến lại mang vị bùi, ngậy rất riêng biệt. Bà con có thể dễ dàng nhận ra cây qua lá kép lông chim mọc so le, mặt trên xanh bóng, mặt dưới hơi nhạt màu hơn.

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được trọn vẹn dược tính, công đoạn thu hái và sơ chế đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ của người làm nghề. Thông thường, quả trám bắt đầu chín rộ vào khoảng tháng 7 đến tháng 9 âm lịch. Đây là thời điểm nhựa quả đủ đầy và hoạt chất bên trong đạt mức tốt nhất.

Sau khi hái về, bà con nên rửa sạch rồi đem om trám. Đây là một nghệ thuật dân gian: nước phải đủ ấm khoảng 60 đến 70 độ C, không được đun sôi sùng sục kẻo quả trám bị cứng lại như đá, gọi là trám bị “nhựa”. Khi quả đã mềm, ta có thể tách lấy phần thịt quả để dùng tươi, phơi khô hoặc muối để dùng dần. Hạt trám cũng đừng vội bỏ đi, bên trong có nhân thơm bùi, cũng là một vị thuốc quý giúp bổ dưỡng cơ thể.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong y lý cổ truyền, trám đen có tính bình, vị chua ngọt, hơi chát, quy vào hai kinh Tỳ và Phế. Bà con cứ hình dung, vị chua giúp thu liễm, vị ngọt giúp bổ dưỡng, nên trám đen giống như một vị “hòa giải” cho những rối loạn trong cơ thể.

Công năng chính của vị thuốc này là thanh nhiệt, giải độc, lợi hầu họng và sinh tân chỉ khát. Lão thường dùng trám đen để giúp bà con làm dịu đi những cơn hỏa bốc lên gây đau họng, hoặc dùng để giải độc do thức ăn, đặc biệt là độc của các loại cá. Nó giúp tỳ vị vận hóa tốt hơn, đưa khí xuống giúp cái bụng đang đầy trướng trở nên nhẹ nhõm.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Ngày nay, các nhà khoa học cũng đã vào cuộc và nhận thấy trong quả trám đen chứa rất nhiều dưỡng chất quý. Có thể kể đến các loại chất béo lành mạnh, protein, và đặc biệt là hàm lượng canxi, sắt, photpho cùng các vitamin rất dồi dào, giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ quả trám có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ bảo vệ niêm mạc dạ dày và giúp giảm tình trạng viêm nhiễm đường hô hấp. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và minh chứng khoa học càng làm rõ thêm giá trị của vị thuốc này trong việc bảo vệ sức khỏe con người trước những tác nhân gây bệnh từ môi trường.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy vào từng tình trạng sức khỏe mà Lão thường hướng dẫn bà con áp dụng trám đen vào các bài thuốc cụ thể. Dưới đây là một số cách dùng đơn giản mà hiệu quả để bà con mình có thể tự chăm sóc tại nhà.

Hỗ trợ các chứng về hầu họng và ho hắng

Khi cổ họng bị sưng đau, ho có đờm do nhiệt hỏa tích tụ, bà con có thể áp dụng bài thuốc từ quả trám để làm dịu vùng họng.

Bài thuốc số 1: Dùng 10 quả trám đen tươi, bỏ hạt, sắc cùng với 6 gram trà xanh và một chút mật ong. Bà con đun sôi với nước, sau đó hãm như trà, uống dần trong ngày sẽ thấy cổ họng dịu lại, đờm dãi dễ khạc ra hơn.

Hỗ trợ tiêu hóa và giải độc thức ăn

Với những trường hợp bụng dạ không yên, ăn đồ lạ bị dị ứng hoặc trướng bụng sau bữa ăn, trám đen phát huy tác dụng rất tốt trong việc ổn định tỳ vị.

Bài thuốc số 2: Lấy khoảng 20 gram quả trám đen phơi khô, sắc cùng với vỏ quýt khô (trần bì) 10 gram. Nước sắc này giúp hành khí, tiêu trướng, giúp bà con ăn ngon miệng và tiêu hóa tốt hơn hẳn.

Lưu ý – Kiêng kỵ

Dù là vị thuốc lành tính nhưng “đúng người – đúng thời – đúng lượng” luôn là nguyên tắc vàng. Với những bà con có thể trạng quá hàn, hay bị đi ngoài phân lỏng hoặc đang bị cảm lạnh run người thì nên dùng hạn chế hoặc tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Khi chọn trám, bà con tránh những quả có dấu hiệu bị mốc mọt hay có mùi lạ. Việc sơ chế om trám cũng cần lưu ý nhiệt độ nước như Lão đã dặn, vì nếu om sai cách, dược tính sẽ giảm đi đáng kể và quả cũng mất đi độ bùi ngậy đặc trưng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để trám đen phát huy hiệu quả tốt nhất, Lão khuyên bà con nên kết hợp với một chế độ sinh hoạt điều độ. Nếu đang dùng trám để chữa các bệnh về họng, bà con hãy giữ ấm cổ, hạn chế uống nước đá và đồ cay nóng. Một bát cháo trám ấm nóng vào buổi sáng không chỉ giúp bồi bổ cơ thể mà còn là cách dưỡng sinh tuyệt vời cho tỳ vị.

Ngoài ra, bà con nên tập thói quen xoa bụng nhẹ nhàng sau khi ăn để giúp khí huyết lưu thông, kết hợp cùng việc dùng trám sẽ giúp hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh, tránh được các chứng đầy hơi, khó tiêu đeo bám.

Cây trám đen gắn liền với đời sống của bà con mình như một người bạn hiền, âm thầm bảo vệ sức khỏe từ những điều giản đơn nhất. Mong rằng qua những lời chia sẻ này, bà con đã có thêm kiến thức để sử dụng vị thuốc Nam này một cách hiệu quả, giúp cơ thể luôn bình an và khỏe mạnh.

Nếu bà con còn băn khoăn về liều lượng hay muốn biết cách phối hợp trám đen sao cho hợp với thể trạng riêng của mình, đừng ngần ngại nhắn cho Lão. Bà con có thể gửi câu hỏi hoặc chụp ảnh tình trạng sức khỏe qua Zalo 0972606773 để Lão xem xét và dặn dò kỹ lưỡng hơn nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc