Cây Hoắc Hương Núi

Bà con mình có bao giờ để ý, mỗi khi tiết trời nồm ẩm hay lúc giao mùa, cơ thể bỗng thấy nặng nề, bụng dạ thì lình xình, ăn gì cũng thấy không trôi? Lão từng thấy nhiều người cứ hễ thấy khó tiêu là vội tìm đến viên thuốc Tây, nhưng lại quên mất rằng ngay trong vườn nhà hay trên những dải núi cao, có một vị thuốc mang mùi thơm rất đặc trưng, chỉ cần ngửi thôi đã thấy nhẹ lòng. Đó chính là Hoắc hương núi – vị thuốc quý mà đất mẹ ban tặng để giúp ta thông sướng cái bụng, tỉnh táo cái đầu khi tà khí xâm nhập.

Hồi còn ở chiến trường biên giới phía Bắc, thuốc men thiếu thốn vô cùng, thương binh lại hay bị chứng thổ tả, sốt rét do rừng thiêng nước độc. Lão và đồng đội đã nhờ vào những nắm lá Hoắc hương tươi do đồng bào vùng cao chỉ cho mà cứu giúp được biết bao anh em thoát khỏi cơn ngặt nghèo. Cái mùi thơm nồng nàn ấy như một luồng sinh khí, xua tan cái ẩm thấp của núi rừng và cái mệt mỏi trong cơ thể người chiến sĩ.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Hoắc hương núi thường được bà con gọi bằng cái tên dân dã là thổ hoắc hương để phân biệt với loại nhập khẩu. Đây là loại cây thân thảo, cao chừng nửa mét đến một mét, thân vuông có màu tím nhạt hoặc xanh, lá mọc đối xứng với mép răng cưa đều đặn. Toàn cây đều được bao phủ bởi một lớp lông mịn và tỏa ra mùi thơm rất mạnh, cay nhẹ nhưng hậu vị lại thanh mát.

Cây này ưa sống ở những nơi đất ẩm, mát mẻ, đặc biệt là vùng đồi núi phía Bắc nước ta. Nếu bà con đi rừng mà thấy vạt cây nào có lá hình trứng, sờ vào thấy hơi nhám, vò nhẹ đầu ngón tay mà nghe mùi thơm sực nức, dễ chịu thì đích thị là vị thuốc này. Trong dân gian, người ta quý cái tinh dầu thơm ấy lắm, vì đó chính là “linh hồn” tạo nên sức mạnh chữa bệnh của cây.

Cây hoặc hương núi là loại cây thân thảo
Cây hoặc hương núi là loại cây thân thảo

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được trọn vẹn dược tính, bà con nên thu hoạch Hoắc hương vào khoảng tháng 6 đến tháng 9, khi cây đang bắt đầu nở hoa vì đây là lúc tinh dầu tích tụ dồi dào nhất. Lão thường dặn bà con nên cắt phần thân cành trên mặt đất vào những ngày nắng ráo, tránh thu hái lúc trời mưa vì lá dễ bị dập nát, thối hỏng và mất đi mùi thơm quý giá.

Sau khi đem về, bà con rửa sạch bụi trần, cắt thành từng đoạn ngắn khoảng 3 đến 5 phân. Có thể dùng tươi ngay hoặc đem phơi trong bóng râm (phơi âm can) cho đến khi khô hẳn để dùng dần. Bà con nhớ đừng phơi trực tiếp dưới nắng gắt vì nhiệt độ cao sẽ làm bay hơi hết tinh dầu, lúc đó vị thuốc chỉ còn là cái xác không hồn, hiệu quả chữa bệnh chẳng còn được bao nhiêu.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong y học cổ truyền, Hoắc hương có tính hơi ôn, vị cay và quy vào các kinh Tỳ, Vị, Phế. Theo cách nhìn của Lão, vị thuốc này giống như một “người dọn dẹp” mẫn cán, chuyên đi khơi thông những chỗ tắc nghẽn do thấp khí gây ra trong cơ thể. Khi tỳ vị bị vây hãm bởi ẩm thấp, thức ăn không tiêu hóa được, Hoắc hương sẽ dùng cái khí thơm của mình để đánh thức tỳ vị dậy, giúp bộ máy tiêu hóa vận hành trơn tru trở lại.

Công năng chính của nó là hóa thấp, giải biểu và chỉ nôn. Nó không chỉ giúp bà con giải quyết các chứng đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy mà còn rất hiệu quả trong việc chữa cảm mạo do nắng nóng hoặc sương ẩm. Cái hay của Hoắc hương là khả năng “tỉnh tỳ”, tức là làm cho cái bụng đang ngủ quên vì bệnh tật bỗng bừng tỉnh, biết đòi ăn và biết chuyển hóa dinh dưỡng nuôi cơ thể.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Các nhà khoa học ngày nay đã nghiên cứu và thấy rằng trong Hoắc hương chứa một lượng lớn tinh dầu với các hoạt chất như alcohol hoắc hương. Những chất này có khả năng kháng khuẩn cực kỳ tốt, đặc biệt là ức chế được nhiều loại nấm và vi khuẩn gây bệnh đường ruột cũng như đường hô hấp. Nó giống như một lớp màng bảo vệ tự nhiên cho cơ thể chúng ta vậy.

Bên cạnh đó, tinh dầu Hoắc hương còn có tác dụng kích thích dạ dày tiết dịch vị, giúp tăng cường nhu động ruột, từ đó làm giảm nhanh các cơn co thắt và chứng chướng bụng. Một số nghiên cứu còn chỉ ra rằng hương thơm của nó có tác động tích cực đến hệ thần kinh, giúp giảm căng thẳng và làm tinh thần trở nên sảng khoái hơn sau những giờ làm việc mệt mỏi.

Các bài thuốc ứng dụng

Hoắc hương khi đứng một mình đã tốt, nhưng khi phối hợp với các vị thuốc khác lại càng phát huy sức mạnh kỳ diệu để trị đúng bệnh, đúng người. Lão xin chia sẻ một vài cách dùng đơn giản mà hiệu quả để bà con mình có thể áp dụng ngay khi cần thiết.

Trị chứng cảm mạo, tiêu hóa kém

Khi bà con bị cảm nắng, sốt nhẹ kèm theo cảm giác buồn nôn, bụng đầy trướng, hãy thử áp dụng bài thuốc sau để giúp cơ thể ra mồ hôi và nhẹ bụng.

  • Bài thuốc số 1: Hoắc hương 12g, Hậu phác 12g, Trần bì 6g, Phục linh 12g, Đại táo 3 quả.
  • Phương pháp dùng: Cho tất cả vào ấm sắc với 3 bát nước, lấy lại 1 bát uống khi còn ấm. Nên uống sau bữa ăn khoảng 30 phút.
  • Đối tượng/hiệu quả: Giúp giải biểu, hóa thấp, trị các chứng ăn không tiêu, buồn nôn và mệt mỏi do cảm mạo.

Trị chứng tiêu chảy do lạnh bụng

Với những trường hợp đi ngoài phân lỏng, bụng đau âm ỉ do ăn phải đồ sống lạnh hoặc nhiễm lạnh, vị Hoắc hương sẽ giúp làm ấm đường ruột và cầm tiêu chảy rất nhanh.

  • Bài thuốc số 2: Hoắc hương khô 15g, Vỏ quýt lâu năm 10g, Gừng tươi 3 lát.
  • Phương pháp dùng: Sắc các vị thuốc với nước, chia làm 2 lần uống trong ngày. Nên uống lúc bụng đói hoặc khi vừa mới bắt đầu có triệu chứng.
  • Đối tượng/hiệu quả: Làm ấm tỳ vị, kiện tỳ, giúp ngừng tiêu chảy và giảm đau bụng hiệu quả.
Cây hoắc hương trị cảm mạo hiệu quả
Cây hoắc hương trị cảm mạo hiệu quả

Lưu ý – Kiêng kỵ

Dù Hoắc hương là vị thuốc lành tính, nhưng “đúng người – đúng thời – đúng lượng” luôn là quy tắc vàng mà Lão muốn bà con ghi nhớ. Vì vị thuốc này có tính ôn và vị cay nên những người đang bị nhiệt trong, cơ thể gầy yếu, khô háo hoặc có triệu chứng âm hư hỏa vượng thì không nên dùng lâu dài. Nếu bà con đang bị sốt cao do nhiệt tà xâm nhập mà không có thấp trệ thì cũng cần tránh dùng vị thuốc này.

Ngoài ra, phụ nữ đang mang thai hoặc trẻ nhỏ khi sử dụng cần có sự chỉ dẫn kỹ càng của thầy thuốc. Bà con cũng không nên quá lạm dụng việc sắc thuốc quá lâu, vì nấu quá kỹ sẽ làm tinh dầu bay mất, làm giảm đi đáng kể công dụng chữa bệnh của Hoắc hương. Chỉ cần sôi chừng 10 đến 15 phút là đủ để vị thuốc tỏa hết tinh túy rồi.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để vị thuốc Hoắc hương phát huy tác dụng tốt nhất, bà con nên kết hợp với một chế độ sinh hoạt điều độ. Khi đang bị bệnh về tiêu hóa, tốt nhất là nên ăn cháo nóng nấu với hành và gừng để hỗ trợ giải cảm và làm ấm bụng. Tránh xa các loại đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ uống lạnh hay các loại quả chua chát vì chúng làm nặng thêm tình trạng thấp trệ ở tỳ vị.

Bên cạnh đó, bà con có thể dùng lá Hoắc hương tươi nấu nước để xông hơi hoặc ngâm chân vào buổi tối. Mùi thơm của tinh dầu sẽ giúp thông mũi, mát họng và làm lưu thông khí huyết, giúp giấc ngủ đến sâu và ngon hơn. Một tinh thần thoải mái kết hợp với một hệ tiêu hóa khỏe mạnh chính là chìa khóa để bà con mình sống vui, sống khỏe mỗi ngày.

Lão dặn vậy để bà con hình dung rõ về vị thuốc này. Tuy nhiên, mỗi người một cơ địa, một thể trạng khác nhau, không ai giống ai cả. Để dùng thuốc đạt hiệu quả cao nhất và an toàn tuyệt đối, bà con nên chia sẻ kỹ hơn về tình trạng sức khỏe của mình. Bà con có thể gửi câu hỏi, mô tả triệu chứng hoặc chụp ảnh gửi qua Zalo 0972606773 để Lão và các cộng sự tư vấn chi tiết cách dùng dược liệu cho đúng cách nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!