Cây Ngũ Vị Tử

Có những vị thuốc nghe tên đã thấy lạ tai, nhưng khi đi vào đời sống rồi thì lại gần gũi vô cùng. Ngũ vị tử là một vị như thế. Quả nhỏ thôi, nhưng đủ năm vị chua, cay, ngọt, đắng, mặn hòa trong một thân quả, Đông y xưa coi đó là tinh hoa hội tụ. Lão vẫn hay nói vui với bà con, ngũ vị tử giống như người từng trải, nhỏ bé mà gánh vác được nhiều việc trong cơ thể.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Để hiểu và dùng đúng ngũ vị tử, bà con cần biết đôi nét về hình dáng và xuất thân của vị thuốc này. Khi nhận diện rõ ràng, việc chọn mua và sử dụng mới yên tâm.

Ngũ vị tử là quả chín phơi khô của cây ngũ vị tử, thuộc họ Ngũ vị tử. Quả nhỏ, hình cầu, khi khô có màu đỏ sẫm đến nâu tím, bóp ra có mùi thơm nhẹ, nếm đủ năm vị đan xen. Cây mọc dạng dây leo, phân bố nhiều ở vùng núi cao, khí hậu mát lạnh như các tỉnh phía Bắc và một số vùng Đông Bắc Á.

Cách thu hoạch – sơ chế

Vị thuốc tốt hay không, một phần lớn nằm ở khâu thu hái và sơ chế. Ngũ vị tử cũng không ngoại lệ.

Quả được thu hoạch khi chín đỏ, thường vào cuối hè đầu thu. Sau khi hái về, cần loại bỏ quả dập nát, rửa nhanh rồi phơi hoặc sấy nhẹ cho khô đều. Khi khô đúng chuẩn, quả không mốc, không khét, giữ được mùi thơm và vị chua ngọt đặc trưng.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Đông y nhìn ngũ vị tử trước hết qua tính vị và đường đi của thuốc trong cơ thể. Hiểu được chỗ này là nắm được cái gốc.

Ngũ vị tử có tính ôn, vị chua ngọt là chính, quy vào các kinh phế, thận và tâm. Công năng nổi bật là liễm phế, bổ thận, sinh tân dịch, an thần, cố tinh. Nói dân dã, vị thuốc này giúp giữ lại cái đang hao, bù đắp cái đang suy, nhất là với phổi và thận.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Tây y ngày nay cũng dành nhiều sự quan tâm cho ngũ vị tử, nhất là khi phân tích sâu thành phần hoạt chất.

Các nghiên cứu cho thấy ngũ vị tử chứa nhiều lignan có tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ gan, hỗ trợ cải thiện chức năng hô hấp và thần kinh. Một số hoạt chất còn giúp tăng khả năng thích nghi của cơ thể với stress, giảm mệt mỏi, hỗ trợ giấc ngủ. Đây là điểm giao thoa khá đẹp giữa Đông y và y học hiện đại.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong thực tế lâm sàng, ngũ vị tử hiếm khi dùng đơn độc mà thường phối hợp khéo léo với các vị khác, tùy mục đích điều trị.

Bổ phế, giảm ho lâu ngày

Ngũ vị tử phối với mạch môn, sa sâm giúp liễm phế, giảm ho khan, ho dai dẳng ở người phế khí hư. Bài này dùng đều đặn giúp phổi bớt khô, hơi thở nhẹ hơn.

Bổ thận, cố tinh

Với trường hợp thận yếu, hay mệt, sinh lý suy giảm, ngũ vị tử thường đi cùng thục địa, sơn thù, kỷ tử. Bài thuốc chú trọng bồi bổ từ gốc, không nóng vội, hợp dùng lâu dài.

An thần, cải thiện giấc ngủ

Ngũ vị tử kết hợp toan táo nhân, liên tâm giúp tâm thận giao hòa, ngủ sâu hơn, bớt trằn trọc. Lão vẫn dặn bà con, thuốc chỉ là một phần, tâm phải yên thì giấc ngủ mới lành.

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là vị thuốc quý, ngũ vị tử cũng không phải ai dùng cũng hợp. Người đang sốt cao, nhiễm trùng cấp, ho do thực nhiệt không nên dùng. Phụ nữ mang thai hoặc người đang dùng thuốc Tây dài ngày cần hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Dùng ngũ vị tử mà kết hợp dưỡng sinh đúng cách thì hiệu quả càng bền. Bà con nên ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, giữ ấm phổi và thận, ăn uống thanh đạm. Tập thở sâu, đi bộ nhẹ mỗi ngày giúp khí huyết lưu thông, vị thuốc phát huy tác dụng tốt hơn.

Ng prevents lạm dụng, không chạy theo lời truyền miệng. Mỗi cơ địa mỗi khác, dùng đúng người mới là thuốc, dùng sai lại thành gánh nặng cho cơ thể. Nếu bà con đang băn khoăn không biết ngũ vị tử có hợp với mình hay không, có thể trao đổi trực tiếp qua Zalo 0972606773 để Lão xem xét kỹ thể trạng và hướng dẫn liệu trình phù hợp.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc