Buổi sáng là thời điểm vàng dưỡng khí huyết, đánh thức dương khí và chăm sóc cơ thể

Cô bác có để ý không, có những ngày vừa thức dậy đã thấy người nhẹ nhõm, đầu óc tỉnh táo, làm việc gì cũng có sức. Nhưng cũng có những sáng mở mắt ra đã mệt mỏi, uể oải, chỉ muốn nằm thêm.

Cách mình bắt đầu một buổi sáng có ảnh hưởng rất nhiều đến trạng thái của cả ngày. Y học cổ truyền quan niệm buổi sáng là thời điểm thích hợp để khởi động dương khí, điều hòa khí huyết và dưỡng thần.

A. Vì sao Y học cổ truyền coi buổi sáng là thời điểm dưỡng dương?

Nhiều người vừa mở mắt buổi sáng đã cầm điện thoại, vội vàng uống một cốc nước lạnh, rồi lao ngay vào công việc. Lão thấy tiếc cho một khoảng thời gian rất quý mà cơ thể đáng ra được đánh thức một cách từ từ.

Có câu: “Sáng dưỡng dương, tối dưỡng âm.” Ban ngày thuộc dương, buổi sáng là lúc dương khí bắt đầu sinh và mạnh dần lên. 

Vì vậy, thay vì để cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang căng thẳng ngay lập tức, cô bác nên cho mình một khoảng thời gian để đánh thức cơ thể, làm cho khí huyết lưu thông và tinh thần tỉnh táo.

Có thể không cần làm gì cầu kỳ, chỉ cần một buổi sáng có nhịp điệu chậm rãi, đúng cách cũng đã là một hình thức dưỡng sinh rất tốt.

1. Thức dậy, đón ánh sáng và điều hòa hơi thở

Khi thức dậy, cô bác đừng vội cầm điện thoại.

Hãy mở cửa, kéo rèm để đón ánh sáng tự nhiên. Ánh sáng buổi sáng giúp cơ thể nhận biết đã đến thời điểm bắt đầu một ngày mới, đồng thời hỗ trợ điều chỉnh nhịp sinh học và giấc ngủ về lâu dài.

Sau đó ngồi hoặc đứng ngay ngắn, hít vào chậm bằng mũi và thở ra từ từ khoảng 5–10 nhịp. Tập trung vào hơi thở, thả lỏng vai, giữ tâm yên vài phút.

Thân vừa tỉnh, tâm cũng cần tỉnh. Đó là cách rất đơn giản để cô bác không bước ngay từ giấc ngủ vào trạng thái vội vàng, căng thẳng.

2. Uống nước ấm, vận động nhẹ để cơ thể khởi động

Sau một đêm dài, cô bác có thể uống một cốc nước ấm vừa phải. Không nhất thiết phải cho gừng hay bất kỳ nguyên liệu nào nếu cơ thể không phù hợp. 

Với người có bệnh lý đặc biệt, chế độ uống nước cũng nên được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ.

Sau đó, hãy đi lại nhẹ nhàng, xoay cổ tay, cổ chân, vai, khớp gối, vươn người hoặc đi bộ chậm vài phút.

Vận động nhẹ vào buổi sáng giúp cơ thể từ trạng thái nghỉ chuyển sang trạng thái hoạt động, đồng thời hỗ trợ tuần hoàn và làm các khớp bớt cứng sau một đêm nằm nghỉ.

Nếu có nhu cầu đi tiêu, cô bác cũng nên tạo thói quen đi vào buổi sáng, tránh nhịn lâu.

3. Ăn sáng để dưỡng Tỳ Vị

Lão rất hay nhắc cô bác muốn có khí huyết thì phải chăm cái gốc là Tỳ Vị.

Bữa sáng không cần thật nhiều, nhưng nên đủ chất và phù hợp với cơ thể. Có thể lựa chọn những món đơn giản như cháo, yến mạch, trứng, rau củ, bánh mì nguyên cám hoặc các món ăn quen thuộc được chế biến cân đối.

Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên hạn chế ăn quá nhiều đồ chiên rán, quá ngọt hoặc quá lạnh vào buổi sáng. Đặc biệt, đừng nghĩ rằng bỏ bữa sáng rồi trưa ăn bù là cơ thể sẽ khỏe hơn.

Ăn uống điều độ, đúng giờ và vừa đủ mới là cách dưỡng Tỳ Vị lâu dài.

4. Tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên và vận động ngoài trời

Nếu có điều kiện, sau bữa sáng cô bác có thể ra ngoài đi bộ hoặc vận động nhẹ dưới ánh sáng buổi sáng.

Không cần phơi nắng thật lâu hay để nắng chiếu trực tiếp vào người. Chỉ cần dành một khoảng thời gian hợp lý ở ngoài trời, kết hợp vận động nhẹ nhàng là đã có lợi cho sức khỏe.

Ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng giúp điều hòa nhịp sinh học. Vận động lại giúp cơ thể lưu thông khí huyết.

Hai việc này kết hợp với nhau tốt hơn nhiều so với việc ngồi trong nhà nhìn điện thoại ngay khi vừa thức dậy.

5. Dành vài phút tĩnh tâm trước khi bắt đầu ngày mới

Có một thứ cô bác thường quên chăm sóc nhất, đó là Thần.

Sáng ra, thay vì ngay lập tức nghĩ đến công việc, tiền bạc, con cháu hay những việc chưa giải quyết, hãy dành vài phút ngồi hít thở chậm, thở ra dài. 

Có thể nghĩ về một điều mình biết ơn hoặc viết xuống 2–3 việc quan trọng nhất cần hoàn thành trong ngày.

Lão không yêu cầu cô bác phải ngồi thiền thật lâu. Chỉ cần dành vài phút để tâm trí có một khoảng nghỉ trước khi bước vào guồng quay của cả ngày.

Tâm không vội thì thân cũng bớt cứng.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

B. Đừng biến buổi sáng thành một cuộc chạy đua

Cô bác ạ, dưỡng sinh đôi khi nằm trong cách mình thức dậy, cách mình thở, cách mình ăn một bữa sáng và cách mình giữ cho tâm trí không bị cuốn đi ngay từ những phút đầu tiên.

Một buổi sáng tốt không nhất thiết phải có đủ tất cả các bước Lão nói ở trên.

Nếu bận, cô bác chỉ cần nhớ 4 việc: Đón ánh sáng tự nhiên – uống đủ nước – vận động nhẹ – ăn uống điều độ.

Sau đó dành thêm vài phút cho tinh thần được yên tĩnh. Duy trì đều đặn mỗi ngày mới là điều quan trọng.

Lão vẫn nghĩ sức khỏe được xây dựng từ những việc rất nhỏ. Những điều ấy tưởng như chẳng đáng bao nhiêu, nhưng nếu làm đều đặn trong nhiều năm thì lại trở thành một nền tảng rất quý cho sức khỏe.

Lão chúc cô bác mỗi sáng thức dậy đều thấy người nhẹ nhàng, đầu óc sáng suốt, tâm an và có đủ sức khỏe để làm những điều mình yêu quý.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo về Y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán, điều trị trực tiếp. Với người có bệnh lý nền hoặc tình trạng sức khỏe đặc biệt, cô bác nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn chế độ sinh hoạt phù hợp.

Lão Tuấn – Trung tâm Thuốc Dân Tộc