Cây Cúc Hoa Vàng

Trong vườn thuốc Nam của cha ông ta, có những vị thuốc nhìn thì mộc mạc, nhưng khi dùng đúng lại quý như vàng. Cúc hoa vàng là một vị như thế, nhẹ nhàng, thanh khiết mà thấm sâu vào bên trong, đặc biệt hợp với những người hay bốc hỏa, nhức đầu, mắt mờ, người lúc nào cũng nóng nảy trong lòng.

Lão vẫn hay nói với bà con, cơ thể mình giống như một nồi nước, khi lửa bốc quá thì phải biết hạ nhiệt từ từ. Cúc hoa vàng không phải thứ thuốc mạnh tay, mà là vị giúp điều hòa, làm dịu, rất hợp dùng lâu dài để nuôi dưỡng từ gốc.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi bàn sâu về công dụng, bà con cần nhận diện cho đúng cây thuốc, bởi cúc cũng có nhiều loại, không phải loại nào cũng dùng làm thuốc.

Cúc hoa vàng còn gọi là hoàng cúc, cam cúc, thuộc họ cúc. Cây thân thảo, cao vừa tầm đầu gối, lá xẻ lông chim, hoa màu vàng tươi, mùi thơm nhẹ, cánh nhỏ, mọc thành từng tầng.

Dược liệu dùng chủ yếu là hoa, khi phơi khô vẫn giữ màu vàng sáng, bóp nhẹ thấy thơm dịu. Cúc được trồng nhiều ở các vùng có khí hậu mát, đất tơi xốp, từ miền Bắc cho tới một số vùng cao.

Cây cúc hoa vàng là vị thuốc rất tốt cho sức khoẻ
Cây cúc hoa vàng là vị thuốc rất tốt cho sức khoẻ

Cách thu hoạch – sơ chế

Cúc hoa vàng không hái tùy tiện mà phải đúng lúc thì dược tính mới trọn.

Thời điểm thu hái tốt nhất là khi hoa vừa nở, chưa tàn, cánh còn tươi và chưa rụng phấn. Hái vào buổi sáng, tránh lúc mưa hoặc sương dày.

Sau khi hái, hoa được rửa nhanh cho sạch bụi, để ráo rồi phơi trong râm mát hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ thấp. Làm sao để hoa khô mà vẫn giữ màu vàng, mùi thơm tự nhiên, đó là dấu hiệu dược liệu tốt.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Hiểu được tính vị thì mới dùng đúng, dùng trúng.

Theo Đông y, cúc hoa vàng có tính mát, vị ngọt hơi đắng, quy vào kinh can và phế. Vị này chuyên thanh nhiệt, tán phong, bình can, minh mục.

Thanh nhiệt là giúp hạ cái nóng tích bên trong. Bình can là làm dịu gan, giảm tình trạng can dương vượng gây đau đầu, chóng mặt. Minh mục tức là làm sáng mắt, đỡ mờ, đỡ khô, nhất là ở người làm việc nhiều với mắt.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Nhìn theo góc độ Tây y, cúc hoa vàng cũng có nhiều điểm đáng quý.

Các nghiên cứu cho thấy hoa cúc chứa flavonoid, tinh dầu và một số chất chống oxy hóa, giúp kháng viêm nhẹ, bảo vệ mạch máu và hỗ trợ giảm huyết áp.

Nhờ tác dụng chống oxy hóa và làm giãn mạch, cúc hoa vàng giúp giảm đau đầu do căng thẳng, hỗ trợ giấc ngủ và cải thiện tình trạng mỏi mắt, khô mắt khi dùng đều đặn.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong dân gian và Đông y cổ truyền, cúc hoa vàng thường được dùng theo nhiều cách khác nhau, tùy mục đích.

Thanh nhiệt, giải độc, mát gan

Dùng cúc hoa vàng khô hãm như trà, mỗi ngày một ấm nhỏ. Nước có màu vàng nhạt, mùi thơm nhẹ, uống vào thấy người dịu lại, bớt nóng trong.

Giảm đau đầu, chóng mặt do can dương vượng

Cúc hoa vàng phối hợp với câu đằng, thạch quyết minh, hãm uống hoặc sắc nhẹ. Bài này hay dùng cho người hay đau đầu vùng thái dương, đầu nặng, dễ cáu gắt.

Sáng mắt, giảm mỏi mắt

Cúc hoa vàng kết hợp kỷ tử, quyết minh tử, dùng lâu ngày giúp mắt đỡ mờ, đỡ khô, nhất là người lớn tuổi hoặc làm việc với màn hình nhiều.

Cúc hoa vàng giúp thanh nhiệt, giảm đau đầu tốt
Cúc hoa vàng giúp thanh nhiệt, giảm đau đầu tốt

Lưu ý kiêng kỵ

Thuốc mát thì không phải ai dùng cũng hợp.

Người tỳ vị hư hàn, hay đau bụng đi ngoài phân lỏng, chân tay lạnh, không nên dùng nhiều hoặc dùng kéo dài. Khi dùng nếu thấy bụng cồn cào, người lạnh hơn thì nên dừng lại.

Cúc hoa vàng chỉ hỗ trợ điều hòa, không thay thế thuốc điều trị khi có bệnh lý nặng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Dùng cúc hoa vàng sẽ hiệu quả hơn nếu bà con biết kết hợp dưỡng sinh cho đúng.

Nên ngủ sớm, hạn chế thức khuya để gan có thời gian hồi phục. Ăn thanh đạm, giảm đồ cay nóng, rượu bia.

Ban ngày nên cho mắt nghỉ ngơi, nhìn xa, xoa nhẹ vùng mắt và thái dương. Khi cần, bà con có thể trao đổi trực tiếp qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem thể trạng từng người để hướng dẫn dùng cúc hoa vàng sao cho hợp, không dùng chung một cách cho tất cả.

Kết lại, cúc hoa vàng là vị thuốc hiền, dùng đúng thì nuôi dưỡng lâu dài, dùng sai thì lại phản tác dụng. Bà con cứ chậm rãi, hiểu mình trước rồi hãy dùng thuốc, đó mới là cách giữ sức khỏe bền lâu.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!