Cây Đậu Ván Trắng

Có những vị thuốc nghe tên rất đỗi quen tai, gắn với bữa ăn hằng ngày của bà con, nhưng lại mang trong mình giá trị chữa lành âm thầm mà bền bỉ. Đậu ván trắng là một vị như thế, không ồn ào, không gắt gỏng, mà đi vào cơ thể nhẹ nhàng như bát cơm nguội lành bụng sau ngày dài mệt mỏi.

Trong Đông y, Lão vẫn hay nói với bà con rằng, có những vị thuốc sinh ra để nuôi dưỡng tỳ vị, giữ cho đường ăn uống được yên ổn. Đậu ván trắng chính là một vị thuốc mang cái đức hiền lành ấy, dùng đúng thì thân người nhẹ nhõm, bụng dạ an hòa.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi đi sâu vào công dụng, bà con cùng Lão nhận diện cho rõ hình hài và nguồn gốc của vị thuốc này để dùng cho đúng.

Đậu ván trắng còn gọi là bạch biển đậu, thuộc họ đậu. Cây leo, thân mềm, lá kép, hoa màu trắng hoặc trắng ngà. Quả dẹt, bên trong có hạt màu trắng sữa, hình bầu dục, vị bùi nhẹ.

Cây được trồng nhiều ở các vùng quê nước ta, vừa làm thực phẩm, vừa làm thuốc. Phần dùng làm dược liệu chủ yếu là hạt đã chín, phơi hoặc sao khô.

Cây đậu ván trắng vừa là thực phẩm vừa là vị thuốc
Cây đậu ván trắng vừa là thực phẩm vừa là vị thuốc

Cách thu hoạch – sơ chế

Khi đã nhận diện được cây, việc thu hái và sơ chế đúng cách sẽ quyết định nhiều đến dược tính của đậu ván trắng.

Hạt được thu hoạch khi quả đã già, vỏ chuyển màu, hạt cứng chắc. Sau khi tách hạt, đem phơi nắng nhẹ cho khô đều, tránh ẩm mốc.

Trước khi dùng làm thuốc, thường sao vàng nhẹ để tăng tính ấm, giúp kiện tỳ tốt hơn và dễ bảo quản.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Đông y nhìn vào tính vị và đường đi của thuốc để biết nó hợp với tạng phủ nào, giúp việc dùng thuốc được trúng đích.

Đậu ván trắng có vị ngọt, tính bình, quy vào kinh tỳ và vị. Công năng chính là kiện tỳ, hòa trung, hóa thấp, chỉ tả.

Với những người tỳ vị yếu, ăn uống kém, hay đầy bụng, tiêu chảy do thấp trệ, đậu ván trắng giúp làm mạnh gốc tiêu hóa, giống như vun lại nền nhà cho vững.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Nhìn theo góc độ y học hiện đại, đậu ván trắng cũng cho thấy nhiều lợi ích thiết thực.

Hạt chứa nhiều protein, chất xơ, vitamin nhóm B và khoáng chất, giúp hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện hấp thu và nâng đỡ thể trạng.

Một số nghiên cứu cho thấy đậu ván trắng có tác dụng hỗ trợ điều hòa nhu động ruột, giảm tình trạng rối loạn tiêu hóa nhẹ và giúp cơ thể hồi phục sau suy nhược.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ những công năng ấy, đậu ván trắng được ứng dụng linh hoạt trong nhiều bài thuốc dân gian và cổ phương.

Kiện tỳ, chống tiêu chảy

Dùng đậu ván trắng sao vàng, nấu nước uống hoặc nấu cháo cùng gạo tẻ. Bài này hợp với người hay đi ngoài phân lỏng, bụng yếu, ăn đồ lạ là rối loạn.

Bồi bổ người mệt mỏi, ăn uống kém

Đậu ván trắng nấu canh cùng thịt nạc hoặc hầm với gà. Món ăn vừa là thuốc, giúp người mới ốm dậy lấy lại sức, ăn ngon miệng hơn.

Đậu ván trắng thường dùng trong nấu các món chè, canh hầm
Đậu ván trắng thường dùng trong nấu các món chè, canh hầm

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là vị thuốc lành, bà con cũng không nên dùng tùy tiện.

Người đang bị táo bón nặng, thực nhiệt rõ rệt hoặc bụng trướng do tích nhiệt không nên dùng nhiều. Khi dùng làm thuốc dài ngày, cần gia giảm liều lượng cho phù hợp thể trạng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn tỳ vị khỏe lâu, không chỉ trông vào một vị thuốc.

Bà con nên ăn uống điều độ, tránh lạnh sống, hạn chế rượu bia. Kết hợp đi bộ nhẹ sau bữa ăn, xoa bụng theo chiều kim đồng hồ để khí huyết lưu thông, giúp đậu ván trắng phát huy tác dụng tốt hơn.

Đậu ván trắng hiền lành, nhưng dùng sao cho đúng người, đúng lúc thì mới phát huy hết cái quý của nó. Nếu bà con còn băn khoăn về cách dùng, liều lượng hay phối hợp theo thể trạng riêng, cứ mạnh dạn nhắn cho Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ cùng bà con bàn bạc cho thấu đáo.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!