Cây Màng Tang

Chào bà con, có bao giờ bà con đi rừng hay đi nương mà ngửi thấy một mùi hương vừa giống sả, vừa giống chanh lại thoang thoảng chút nồng nàn của tiêu rừng chưa? Đó chính là mùi vị đặc trưng của cây Màng tang, một vị thuốc quý mà đất trời phương Bắc ban tặng cho chúng ta. Lão đi nhiều vùng cao, thấy bà con mình hay hái quả này về làm gia vị, nhưng ít ai biết rằng từ rễ, lá đến quả của nó đều là những vị thuốc quý trong túi của người thầy thuốc Nam y.

Nhiều người cứ khổ sở vì cái chứng đau nhức xương khớp mỗi khi trời trở lạnh, hay bụng dạ lúc nào cũng ấm ách, đầy hơi mà không biết rằng quanh ta có những vị thuốc dân dã lại hiệu quả vô cùng. Hôm nay, Lão muốn thủ thỉ cùng bà con về cây Màng tang, để chúng ta thêm trân quý những nhành cây ngọn cỏ của quê hương mình, biết cách dùng đúng để giữ gìn sức khỏe cho cả nhà.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Cây Màng tang, hay còn được bà con vùng cao gọi bằng những cái tên thân thương khác như tiêu sả, sơn thương, hay mộc khương tử. Đây là loại cây gỗ nhỏ, cao tầm dăm bảy mét, thân có vỏ xanh nhẵn. Điểm dễ nhận biết nhất là lá mọc so le, vò ra có mùi thơm nức lòng như mùi sả vậy. Hoa mọc thành từng chùm nhỏ màu trắng vàng, còn quả thì tròn xoe, khi chín có màu đen, nhìn qua rất giống quả hạt tiêu.

Loài cây này ưa nắng và gió của vùng núi cao, nên chúng ta thường bắt gặp Màng tang ở các tỉnh phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu hay vào tận vùng Tây Nguyên nắng gió. Sức sống của nó bền bỉ như chính con người vùng cao, tích tụ tinh túy của đất trời để tạo nên cái mùi hương không lẫn vào đâu được.

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được dược tính tốt nhất, mỗi bộ phận của Màng tang lại có một thời điểm hái lượm riêng. Quả thường được thu hái vào mùa hè khi đã già nhưng chưa chín quá, còn rễ và lá thì có thể thu hái quanh năm. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của Lão, rễ đào vào mùa thu đông là lúc nhựa cây lắng xuống, dược tính sẽ cô đọng và mạnh mẽ nhất.

Sau khi đem về, bà con nhớ rửa sạch đất cát. Quả và lá thường dùng tươi hoặc phơi trong bóng râm (phơi âm can) để giữ lại tinh dầu thơm. Rễ thì thái phiến mỏng, phơi khô dưới nắng nhẹ hoặc sấy ở nhiệt độ vừa phải. Việc sơ chế cẩn thận giúp vị thuốc không bị mốc hỏng và giữ được cái hồn cốt, cái mùi hương đặc trưng vốn có của nó.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong y học cổ truyền, Màng tang có vị cay, tính ấm và quy vào các kinh Tỳ, Vị, Thận. Bà con cứ hình dung cái tính ấm của nó như một đốm lửa nhỏ, giúp sưởi ấm những vùng cơ thể đang bị lạnh lẽo, bế tắc.

Công năng chính của nó là tán hàn, hành khí, giảm đau và trừ thấp. Nó giống như một vị sứ giả giúp lưu thông khí huyết, đẩy lùi những luồng gió độc (phong) và cái lạnh (hàn) đang trú ngụ trong xương khớp hay đường tiêu hóa. Chính vì vậy, Màng tang thường được Lão dùng để trị các chứng đau nhức do phong thấp, đau bụng do lạnh, hay đầy trướng không tiêu.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Ngày nay, các nhà khoa học cũng đã bắt tay vào nghiên cứu và thấy rằng trong Màng tang chứa một lượng tinh dầu cực kỳ dồi dào, chủ yếu là citral và geraniol. Những chất này có khả năng kháng khuẩn, kháng nấm rất mạnh, giúp bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài.

Bên cạnh đó, tinh dầu Màng tang còn có tác dụng làm giãn mạch, giúp máu lưu thông tốt hơn và có khả năng giảm đau tự nhiên. Đối với hệ tiêu hóa, nó giúp kích thích các men tiêu hóa hoạt động, giảm tình trạng co thắt dạ dày, từ đó giúp bà con ăn ngon miệng và nhẹ bụng hơn sau mỗi bữa ăn.

Các bài thuốc ứng dụng

Để bà con dễ hình dung và áp dụng, Lão xin chia sẻ một số cách dùng Màng tang cho từng trường hợp cụ thể như sau:

Hỗ trợ các chứng đau nhức xương khớp do phong thấp

Khi thời tiết thay đổi, hơi lạnh thấm vào các khớp xương gây đau mỏi, bà con có thể dùng bài thuốc từ rễ cây để khu phong, tán hàn.

• Bài thuốc số 1: Dùng rễ Màng tang khô khoảng 15 đến 30 gram. Bà con đem sắc với nước, chia làm 2 lần uống trong ngày sau bữa ăn.
• Bài thuốc số 2 (Dùng ngoài): Lá Màng tang tươi hái về rửa sạch, giã nát với một chút muối rồi đắp trực tiếp lên vùng khớp đang bị sưng đau, giúp giảm đau và tán kết rất hiệu quả.

Hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau bụng do lạnh

Với những người bụng dạ yếu, hay bị lạnh bụng dẫn đến đau quặn hoặc đầy hơi, Màng tang là vị cứu tinh rất gần gũi.

• Bài thuốc số 1: Quả Màng tang (khương tử) khoảng 4 đến 8 gram, kết hợp với vài lát gừng tươi. Sắc uống khi còn ấm sẽ giúp làm ấm bụng và giảm đau tức thì.
• Bài thuốc số 2: Rễ Màng tang 15 gram phối hợp với rễ Cúc áo và rễ Chanh. Tất cả đem sắc nước uống để trị chứng đầy trướng, ăn uống không tiêu.

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là vị thuốc tốt, nhưng vì Màng tang có tính ấm nóng và vị cay nồng, nên không phải ai dùng cũng tốt như nhau. Những bà con nào vốn dĩ trong người hay nóng, hay bị nhiệt miệng, táo bón hoặc đang có các chứng viêm nhiễm thể nhiệt thì nên thận trọng hoặc tránh dùng.

Đặc biệt, phụ nữ đang mang thai cũng không nên tự ý sử dụng các bài thuốc từ Màng tang mà chưa hỏi qua ý kiến của thầy thuốc. Khi dùng tinh dầu để bôi ngoài da, bà con nhớ thử một lượng nhỏ trước để xem da mình có bị kích ứng không, vì tinh dầu này rất mạnh, dễ gây nóng rát nếu da quá mẫn cảm.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi sử dụng Màng tang để điều trị bệnh, Lão khuyên bà con nên kết hợp với một chế độ sinh hoạt điều độ. Nếu đau nhức xương khớp, hãy giữ ấm cơ thể, tránh ngồi trước quạt hay điều hòa quá lạnh. Mỗi tối có thể ngâm chân với nước ấm pha chút muối và vài giọt tinh dầu Màng tang để lưu thông khí huyết, giúp giấc ngủ sâu hơn.

Trong ăn uống, nên ưu tiên các món ăn ấm nóng, dễ tiêu, tránh các đồ ăn sống lạnh làm tổn thương đến tỳ vị. Việc luyện tập những bài thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, dưỡng sinh cũng giúp cho gân cốt dẻo dai, hỗ trợ vị thuốc phát huy tối đa công dụng của mình.

Cây thuốc quanh ta vốn rất quý, nhưng quan trọng nhất vẫn là dùng đúng người, đúng bệnh và đúng liều lượng. Lão chỉ mong bà con luôn lắng nghe cơ thể mình để có cách chăm sóc phù hợp nhất. Nếu bà con còn băn khoăn về tình trạng sức khỏe hay cách phối ngũ vị thuốc sao cho hiệu quả, đừng ngần ngại gửi hình ảnh triệu chứng hoặc kết quả thăm khám qua Zalo 0972606773 để Lão và các cộng sự tư vấn kỹ hơn nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc