Đi bộ có tốt cho khớp gối không? Khi nào nên thực hiện?

Bà con thân mến,

Dạo gần đây, mỗi khi ngồi thăm khám hay trò chuyện cùng bà con trong cộng đồng, Lão nhận được rất nhiều câu hỏi về việc vận động khi khớp gối bắt đầu “biểu tình”. Có bà than: “Lão ơi, tôi đau gối quá, người ta bảo phải đi bộ cho nó trơn khớp mà sao tôi càng đi càng đau?”. Lại có ông chia sẻ: “Tôi sợ đau nên cứ ngồi một chỗ, liệu có ổn không Lão?”.

Câu chuyện đi bộ tưởng chừng như đơn giản nhất trong các môn dưỡng sinh, nhưng nếu không hiểu cái “lý” của gân xương, không biết thể trạng mình đang ở đâu, thì đôi khi “dưỡng” lại thành “hại”. Hôm nay, Lão dành chút tâm huyết viết lại cho rõ, để bà con mình tường tận cái gốc của vấn đề dưới góc nhìn Y học cổ truyền.

Khớp gối và mối liên hệ mật thiết giữa Can – Thận

Bà con cần hiểu rằng, khớp gối trong Đông y được coi là “phủ của cân”. Để khớp gối vận hành trơn tru, dẻo dai thì cần hai yếu tố cốt lõi: Thận khí phải sung mãn để nuôi dưỡng xương cốt (cốt tủy) và Can huyết phải đầy đủ để nuôi dưỡng gân cơ (cân). Khi tuổi tác cao, hoặc do lao lực lâu ngày, tạng Thận và Can suy yếu, khiến “dầu nhờn” trong khớp cạn kiệt, gân cơ co cứng.

Lúc này, nếu bà con cứ cố đi bộ theo phong trào mà không màng đến tiếng kêu cứu của cơ thể, thì khác nào chiếc xe cạn dầu mà vẫn bắt chạy đường dài. Đi bộ lúc khớp đang sưng tấy, đau nhức chính là đang làm tổn thương thêm phần huyết và khiến phong thấp có cơ hội đi sâu vào kẽ xương.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Đi bộ đúng cách: Khi nào là thuốc bổ, khi nào là độc dược?

Y học cổ truyền không bao giờ khuyên bà con nằm lì một chỗ, bởi “thông bất thống, thống bất thông” – khí huyết phải lưu thông thì mới hết đau. Tuy nhiên, đi bộ chỉ tốt cho khớp gối khi bà con biết điều tiết theo ba thể trạng sau:

• Thể nhẹ (Khớp hơi mỏi, khô nhưng chưa sưng): Đây là lúc cần đi bộ nhẹ nhàng để kích thích tiết dịch khớp. Bà con nên đi chậm, giữ lưng thẳng, bước ngắn và đặc biệt phải khởi động kỹ các khớp trước khi đi.
• Thể trung bình (Thoái hóa khớp rõ rệt, đau khi thời tiết thay đổi): Bà con chỉ nên đi bộ quãng ngắn khoảng 10-15 phút, sau đó nghỉ ngơi. Tuyệt đối không đi lên xuống cầu thang hay dốc cao vì sẽ làm tăng áp lực lên mặt sụn khớp gấp nhiều lần.
• Thể nặng (Khớp sưng nóng, đỏ đau hoặc tràn dịch): Đây là lúc “tĩnh dưỡng” quan trọng hơn “vận động”. Tuyệt đối dừng đi bộ, thay vào đó là các biện pháp xoa bóp, chườm thảo dược để tiêu viêm, tán hàn trước đã.

Lão vẫn thường dặn học trò và bà con: “Cái đạo của người làm thuốc là giúp người bệnh tìm lại sự cân bằng. Vận động cũng vậy, phải thuận theo tự nhiên, đau thì nghỉ, mỏi thì dừng, chớ có cưỡng cầu mà làm khổ thân tâm.”

Bí quyết “Dưỡng gối” tại nhà kết hợp cùng đi bộ

Để việc đi bộ thực sự mang lại lợi ích cho sức khỏe xương khớp, bà con nên kết hợp thêm các phương pháp hỗ trợ từ dân gian để bảo vệ “cái trụ cột” của đôi chân:

1. Giữ ấm khớp gối: Trước và sau khi đi bộ, bà con có thể dùng lá lốt, ngải cứu sao với muối nóng chườm vào gối. Điều này giúp khu phong, tán hàn, giúp huyết mạch lưu thông tốt hơn.
2. Tập các bài bổ trợ nhẹ nhàng: Thay vì chỉ đi bộ, hãy tập thêm bài tập “đạp xe trên không” khi nằm hoặc co duỗi gối nhẹ nhàng khi ngồi ghế. Cách này giúp cơ đùi khỏe mạnh, san sẻ bớt gánh nặng cho khớp gối.
3. Lắng nghe hơi thở: Đi bộ trong tâm thế thư thái, không vội vàng. Mỗi bước chân là một sự kết nối với đất mẹ, giúp tâm an thì thân mới khỏe.

Trong trường hợp bà con đã áp dụng nhiều cách vận động mà gối vẫn đau âm ỉ, vận động khó khăn, đó là dấu hiệu của việc tạng phủ bên trong đang cần sự trợ giúp sâu hơn. Khi đó, việc sử dụng các thảo dược đầu bảng về xương khớp để bồi bổ Can – Thận, hoạt huyết hóa ứ là vô cùng cần thiết.

Lời dặn dò tâm huyết của Lão

Bà con ạ, đôi chân giúp chúng ta đi khắp thế gian, gánh vác cả cơ thể cả đời người. Đừng vì một chút nóng vội mà bắt đôi chân phải chịu khổ. Hãy coi việc đi bộ là một sự tận hưởng, một phương pháp dưỡng sinh nhẹ nhàng chứ không phải là một bài tập ép buộc.

Nếu bà con thấy đi bộ xong mà gối đau tăng lên, đêm về nhức mỏi không ngủ được, thì đó là lúc bà con cần dừng lại và lắng nghe tư vấn chuyên môn. Đừng để đến lúc khớp biến dạng, teo cơ mới đi tìm thầy tìm thuốc thì lúc đó vất vả lắm.

Bà con có băn khoăn về tình trạng đau nhức gối, hay chưa rõ cách tập luyện sao cho hợp với thể trạng của mình, đừng ngại ngần nhắn cho Lão. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe và chia sẻ cùng bà con.

Bà con có thể kết nối trực tiếp với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc gửi tin nhắn tại Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ tận tình.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc