Cây Hoàng Kỳ

Trong Đông y, có những vị thuốc được ví như cái gốc của sức khỏe, bồi bổ từ trong ra ngoài, dùng lâu thì người vững vàng, khí lực đầy đặn. Hoàng kỳ là một vị như thế. Lão vẫn hay nói vui với bà con, thân người cũng như cái cây, rễ có khỏe thì cành lá mới xanh, mà hoàng kỳ chính là vị thuốc nuôi cái rễ ấy.

Nhiều người tìm đến hoàng kỳ không phải vì đang bệnh nặng, mà vì thấy người hay mệt, dễ cảm lạnh, làm việc chút đã đuối hơi. Những lúc ấy, Đông y không vội chữa ngọn, mà lo bồi lại chính khí cho cơ thể, để sức tự chống đỡ được phục hồi dần dần.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói đến hoàng kỳ, bà con sẽ gặp hai loại quen tên là bắc hoàng kỳ và nam hoàng kỳ, trong đó bắc hoàng kỳ được dùng phổ biến hơn trong Đông y cổ truyền. Cây thuộc họ đậu, sống lâu năm, phần dùng làm thuốc là rễ.

Rễ hoàng kỳ hình trụ dài, màu vàng nhạt, mặt cắt có vân tia như nan quạt, mùi nhẹ, vị ngọt thoảng. Cây được trồng nhiều ở vùng ôn đới, khí hậu mát, đất tơi xốp, nơi có nắng nhưng không quá gắt.

Cây hoàng kỳ được dùng rất phổ biến trong y học cổ truyền
Cây hoàng kỳ được dùng rất phổ biến trong y học cổ truyền

Cách thu hoạch – sơ chế

Hoàng kỳ thường được thu hoạch khi cây đủ vài năm tuổi, lúc rễ đã tích đủ tinh chất. Thời điểm thích hợp là cuối thu, đầu đông, khi phần dược tính tụ lại nhiều nhất.

Sau khi đào rễ, người ta rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ con, rồi phơi hoặc sấy nhẹ cho khô. Có nơi còn sao qua cho dậy mùi, giúp vị thuốc dễ bảo quản và phát huy tác dụng tốt hơn khi dùng.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo y học cổ truyền, hoàng kỳ có vị ngọt, tính ấm, quy vào kinh phế và tỳ. Vị ngọt thì bổ, tính ấm thì nâng đỡ dương khí, vì thế hoàng kỳ thường được xếp vào nhóm thuốc bổ khí.

Công năng chính của hoàng kỳ là ích khí, cố biểu, nâng dương, sinh cơ. Hiểu nôm na, vị thuốc này giúp tăng sức đề kháng, làm da thịt săn chắc, giúp cơ thể ít bị gió lạnh xâm nhập và hồi phục tốt hơn sau ốm mệt.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn hiện đại, hoàng kỳ được ghi nhận có khả năng hỗ trợ tăng cường miễn dịch, giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Một số nghiên cứu cho thấy vị thuốc này còn giúp cải thiện tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Ngoài ra, hoàng kỳ còn được quan tâm trong việc hỗ trợ bảo vệ tim mạch, ổn định đường huyết và thúc đẩy quá trình hồi phục mô tổn thương. Tuy nhiên, Tây y vẫn coi đây là hướng hỗ trợ, cần dùng đúng cách và đúng đối tượng.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong thực tế điều trị, hoàng kỳ ít khi dùng đơn độc mà thường phối hợp với các vị khác để tăng hiệu quả. Mỗi cách dùng lại nhắm vào một mục tiêu khác nhau.

Bổ khí, nâng sức người suy nhược

Hoàng kỳ phối với nhân sâm, bạch truật, cam thảo, dùng cho người hay mệt, ăn kém, nói yếu hơi. Bài thuốc này giúp khí lực dần dần đầy lên, người bớt đuối.

Cố biểu, hỗ trợ phòng cảm mạo

Khi phối hoàng kỳ với phòng phong, bạch truật, thường dùng cho người dễ bị cảm lạnh, ra mồ hôi nhiều. Mục đích là làm vững hàng rào bảo vệ của cơ thể.

Sinh cơ, hỗ trợ liền vết thương

Trong những trường hợp da thịt lâu lành, hoàng kỳ được dùng phối hợp để giúp sinh cơ, thúc đẩy hồi phục, nhất là với người thể trạng yếu.

Vị thuốc hoàng kỳ có tác dụng gì? | Vinmec

Lưu ý kiêng kỵ

Hoàng kỳ là vị bổ khí, nên không dùng cho người đang sốt cao, viêm nhiễm cấp tính hoặc có biểu hiện thực nhiệt. Dùng không đúng lúc có thể khiến bệnh dai dẳng hơn.

Người có huyết áp cao chưa ổn định, hoặc đang dùng thuốc Tây dài ngày, cần được thầy thuốc xem xét kỹ trước khi dùng hoàng kỳ.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi dùng hoàng kỳ, bà con nên kết hợp ăn uống thanh đạm, ngủ nghỉ điều độ để khí huyết có điều kiện hồi phục. Tránh thức khuya, tránh lao lực quá mức.

Những bài tập thở chậm, đi bộ nhẹ nhàng buổi sáng, hoặc xoa bóp vùng bụng giúp tỳ vị khỏe hơn, sẽ làm cho tác dụng của hoàng kỳ phát huy trọn vẹn.

Kết lại, hoàng kỳ là vị thuốc quý, nhưng quý nhất vẫn là dùng đúng người, đúng thời. Nếu bà con đang băn khoăn không biết thể trạng mình có hợp hay không, cứ mạnh dạn trao đổi để Lão xem xét kỹ hơn, tránh dùng theo mách bảo chung chung.

Nếu cần được tư vấn kỹ về cách dùng hoàng kỳ theo thể trạng riêng, bà con có thể liên hệ trực tiếp với Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ cùng bà con bàn cho thấu đáo.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!