Cây Cỏ Tranh

Lão lại ngồi đây để thủ thỉ cùng bà con về những vị thuốc quanh ta. Bà con có bao giờ thấy trong lòng bồn chồn, nóng nảy như có lửa đốt, hay đi tiểu mà cứ thấy buốt rát, nước tiểu vàng đặc lại không? Những lúc ấy, cơ thể như một vùng đất khô hạn sau những ngày nắng gắt, rất cần một dòng nước mát để tưới tẩm, làm dịu đi cái hỏa trong người.

Lão nhớ những năm tháng ở chiến trường biên giới, khi thuốc men còn thiếu thốn, bà con đồng bào thường chỉ cho Lão những khóm cỏ mọc dại ven đường mà cứu được bao nhiêu anh em thương binh bị nóng trong, tiểu đỏ. Cái cây cỏ tranh nhỏ bé thế thôi, nhưng cái rễ của nó lại chứa đựng nguồn sinh khí mát lành của đất mẹ, giúp cơ thể giải nhiệt cực kỳ hiệu quả.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Cây cỏ tranh còn có tên gọi khác là Bạch mao, một loại cỏ sống lâu năm có sức sống vô cùng mãnh liệt. Bộ phận quý nhất mà Lão thường dùng làm thuốc chính là phần rễ, hay còn gọi là Bạch mao căn. Rễ của nó có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, chia thành nhiều đốt rõ rệt và có vị ngọt thanh rất dễ uống.

Loại cỏ này mọc hoang khắp nơi trên đất nước ta, từ vùng đồi núi cho đến đồng bằng. Bà con đi dọc các triền đê hay những bãi bồi ven sông sẽ thấy những lá cỏ tranh dài, cứng, mọc đứng giữa trời nắng gắt. Chính cái nắng, cái gió ấy đã hun đúc nên vị thuốc có tính mát lịm, chuyên trị những chứng hỏa vượng trong người.

Cây cỏ tranh thường được dùng phần rễ
Cây cỏ tranh thường được dùng phần rễ

Cách thu hoạch – sơ chế

Để vị thuốc có dược tính tốt nhất, Lão thường khuyên bà con nên thu hoạch rễ vào mùa xuân hoặc mùa thu, khi cây đã tích tụ đủ dưỡng chất. Sau khi đào về, bà con đem rửa sạch bùn đất, loại bỏ phần rễ con và lá còn sót lại. Một kinh nghiệm nhỏ là bà con nên chọn những rễ to, mập, màu trắng ngà là tốt nhất.

Sau khi sơ chế sạch, bà con có thể dùng tươi ngay hoặc đem phơi khô để dùng dần. Khi phơi, đừng nên phơi dưới nắng quá gắt làm mất đi cái khí mát của thuốc, chỉ cần phơi nắng vừa hoặc sấy nhẹ cho khô hẳn. Nếu bà con muốn trị các chứng chảy máu, có thể sao cháy rễ cỏ tranh để tăng tác dụng cầm máu, Đông y gọi đó là Mao căn than.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong y lý cổ truyền, Bạch mao căn có vị ngọt, tính hàn, quy vào các kinh Phế, Vị và Bàng quang. Bà con cứ hình dung cơ thể mình như một cỗ máy, khi chạy quá công suất sẽ sinh ra nhiệt lượng dư thừa gây hỏng hóc các bộ phận. Cỏ tranh vào cơ thể sẽ như một làn gió mát quét sạch cái nóng ấy, giúp thanh nhiệt và lợi tiểu rất tốt.

Công năng chính của vị thuốc này là Thanh nhiệt lợi niệu và Lương huyết chỉ huyết. Nó giúp đưa những nhiệt độc theo đường tiểu tiện ra ngoài, đồng thời làm mát máu, giúp ngăn chặn tình trạng chảy máu do nhiệt vượng gây ra. Đây là vị thuốc đầu bảng cho những ai bị chứng tâm phiền, miệng khát hoặc tiểu tiện khó khăn.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Khoa học ngày nay cũng đã nghiên cứu và công nhận giá trị của cây cỏ tranh. Trong rễ cỏ tranh chứa nhiều hoạt chất như Glucose, Fructose và các muối Kali. Những thành phần này không chỉ cung cấp năng lượng nhẹ mà còn giúp cơ thể đào thải độc tố qua hệ bài tiết hiệu quả hơn.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chiết xuất từ rễ cỏ tranh có tác dụng hỗ trợ kháng khuẩn và làm tăng tốc độ đông máu. Chính vì vậy, nó giúp ích rất nhiều trong việc hỗ trợ điều trị các chứng viêm đường tiết niệu hoặc tình trạng cơ thể dễ bị xuất huyết dưới da, chảy máu cam do nóng trong người.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy vào từng tình trạng bệnh mà Lão thường phối ngũ cỏ tranh với các vị thuốc khác nhau để đạt hiệu quả cao nhất. Dưới đây là một số cách dùng giản dị mà bà con có thể áp dụng tại nhà.

Hỗ trợ trị chứng tiểu buốt, tiểu ra máu

Khi bàng quang bị nhiệt, bà con sẽ thấy đi tiểu rất khó khăn và đau rát. Bài thuốc này giúp làm mát vùng hạ tiêu, thông tiểu tiện nhanh chóng.

  • Bài thuốc số 1: Sử dụng rễ cỏ tranh khô khoảng 40g (nếu tươi dùng 80g), đem sắc với 500ml nước, đun sôi nhỏ lửa còn 200ml, chia uống 2 lần trong ngày.
  • Bài thuốc số 2: Kết hợp rễ cỏ tranh 20g, Râu ngô 20g, Mã đề 15g. Tất cả đem sắc uống thay nước hằng ngày cho đến khi các triệu chứng tiểu buốt thuyên giảm.

Hỗ trợ thanh nhiệt, chữa chảy máu cam

Với những người có cơ địa nóng, mạch máu dễ bị vỡ gây chảy máu cam, Lão khuyên dùng bài thuốc giúp làm mát huyết sau đây.

  • Bài thuốc hỗ trợ số 3: Bạch mao căn 30g, Trắc bách diệp sao cháy 15g, Cỏ nhọ nồi 15g. Bà con sắc uống ngày một thang, chia làm 3 lần uống sau khi ăn.
Rễ cỏ tranh thanh nhiệt rất tốt
Rễ cỏ tranh thanh nhiệt rất tốt

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là vị thuốc lành tính, nhưng bà con cũng cần nhớ nguyên tắc dùng đúng người, đúng bệnh. Vì cỏ tranh có tính hàn (mát lạnh), nên những bà con nào vốn có cơ địa hàn, hay bị lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng hoặc sợ lạnh thì không nên dùng nhiều hoặc dùng kéo dài.

Bên cạnh đó, phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai cũng cần thận trọng, tốt nhất là nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng. Bà con không nên tự ý lạm dụng với liều lượng quá cao trong thời gian dài vì có thể làm ảnh hưởng đến tỳ vị, gây chán ăn hoặc đầy bụng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để phát huy tối đa công dụng của vị thuốc, bà con nên kết hợp với chế độ sinh hoạt lành mạnh. Khi đang dùng cỏ tranh để thanh nhiệt, hãy hạn chế ăn đồ cay nóng, chiên xào hoặc uống rượu bia. Những thứ đó giống như đổ thêm dầu vào lửa, khiến thuốc khó mà phát huy hết tác dụng.

Lão cũng khuyên bà con nên uống đủ nước mỗi ngày và có thể tập các bài thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, thái cực quyền để khí huyết lưu thông. Một tâm thế bình hòa, tránh giận dữ cũng giúp gan và tim không bị bốc hỏa, từ đó cơ thể sẽ nhanh chóng lấy lại sự cân bằng âm dương.

Cây cỏ tranh tuy nhỏ bé, mọc dại ven đường nhưng lại là một món quà quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho sức khỏe con người. Hy vọng qua những lời chia sẻ này, bà con đã hiểu hơn về cách dùng vị thuốc Nam gần gũi này để chăm sóc bản thân và gia đình. Nếu bà con còn băn khoăn về liều lượng hay muốn tư vấn kỹ hơn về tình trạng sức khỏe của mình, hãy cứ nhắn cho Lão qua Zalo 0972606773 để được hướng dẫn chi tiết nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!