Tại sao trào ngược dạ dày gây ho nhiều và cách xử lý tự nhiên

Bà con thân mến! Lão đã từng tiếp nhận không biết bao nhiêu trường hợp bà con tìm đến than vãn rằng: “Lão ơi, tôi ho rũ rượi, ho đến mức thắt cả ruột gan, uống đủ loại thuốc bổ phế, siro ho mà chẳng thấy thuyên giảm”. Khi lão hỏi kỹ ra, mới hay bà con còn kèm theo chứng ợ chua, nóng rát lồng ngực. Đấy chính là cái sai lầm phổ biến – cứ thấy ho là trị phổi, mà quên mất rằng trào ngược dạ dày gây ho nhiều mới chính là cái gốc rễ cần phải xử lý. Hôm nay, lão dành chút thời gian ngồi lại, chia sẻ cặn kẽ để bà con hiểu rõ cái sự “nghịch lý” này dưới góc nhìn của y học cổ truyền.

Tại sao trào ngược dạ dày gây ho nhiều – Góc nhìn từ Y lý cổ truyền

Nhiều bà con vẫn thắc mắc, cái dạ dày nằm tít dưới bụng, cái phổi nằm trên ngực, can hệ gì mà dạ dày đau lại khiến phổi ho? Trong Đông y, dạ dày (vị) và phổi (phế) có quan hệ mật thiết qua hệ thống kinh lạc. Vị là nơi tiếp nhận ngũ cốc, có tính chất “giáng” (đưa xuống). Phế là nơi chủ về khí, có tính chất “túc giáng” (đưa khí xuống). Khi tỳ vị của bà con yếu đi, hoặc do ăn uống đồ cay nóng, lo nghĩ quá độ làm can khí uất kết, sẽ dẫn đến tình trạng “Vị khí thượng nghịch” – tức là khí ở dạ dày thay vì đi xuống thì lại đẩy ngược lên trên.

Luồng khí nghịch này kéo theo dịch vị axit (Đông y gọi là hỏa độc) tràn lên thực quản, xâm nhập vào vùng hầu họng. Phổi vốn là tạng “kiều tạng”, rất mỏng manh và ưa sạch sẽ. Khi bị luồng axit nóng rát này kích thích, phế khí sẽ bị nhiễu loạn, tạo ra phản xạ ho để tống khứ vật lạ. Bởi vậy, tình trạng trào ngược dạ dày gây ho nhiều không phải do vi khuẩn hay virus tấn công phổi, mà do “mẹ” (vị) đang bị bệnh làm ảnh hưởng đến “con” (phế). Nếu bà con chỉ lo uống thuốc giảm ho, kháng sinh thì chỉ là đang dập lửa ở ngọn mà quên mất củi than đang cháy hừng hực ở dưới đáy nồi.

“Y đức là ở chỗ giúp người bệnh hiểu thấu căn nguyên. Trị ho do trào ngược mà không lo kiện tỳ, giáng nghịch thì cũng giống như bắt gió bỏ lọt kẽ tay, bệnh cứ tái đi tái lại mãi chẳng dứt.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Dấu hiệu đặc trưng cho thấy bà con đang bị ho do dạ dày

Để bà con không còn nhầm lẫn và điều trị sai hướng, lão xin chỉ ra những đặc điểm nhận dạng rõ nét nhất của chứng trào ngược dạ dày gây ho nhiều. Bà con hãy tự đối chiếu xem mình có nằm trong số này không nhé:

• Thời điểm bộc phát: Cơn ho thường xuất hiện đột ngột sau khi bà con ăn no, đặc biệt là ăn các món nhiều dầu mỡ, chua cay. Hoặc rõ rệt nhất là khi bà con nằm xuống đi ngủ, axit dễ dàng tràn ngược lên họng gây ra cơn ho sặc sụa, có khi ho đến mức nôn trớ cả dịch chua.
• Tính chất tiếng ho: Thường là ho khan, hoặc có cảm giác vướng víu như có cục đờm dính chặt ở cổ họng (Đông y gọi là chứng Mai hạch khí). Bà con cứ muốn khạc nhổ nhưng không ra gì, càng khạc họng càng rát, tiếng ho càng dày.
• Các triệu chứng đi kèm: Đây là điểm mấu chốt. Ngoài ho, bà con sẽ thấy nóng rát vùng xương ức, ợ hơi, ợ chua, thường xuyên thấy đắng miệng vào buổi sáng khi thức dậy. Có người còn cảm thấy đau tức ngực, dễ lầm tưởng với các bệnh lý về tim mạch.

Lão dặn bà con, nếu tiếng ho kéo dài trên 8 tuần mà không có dấu hiệu sốt, không có đờm xanh đờm vàng, thì 9 phần 10 là do cái dạ dày đang “biểu tình”. Lúc này, việc lạm dụng thuốc Tây y giảm ho chỉ làm dạ dày thêm gánh nặng, axit tiết ra nhiều hơn và khiến trào ngược dạ dày gây ho nhiều trở nên trầm trọng hơn.

Hệ lụy khôn lường nếu chủ quan với chứng ho do trào ngược

Bà con đừng nghĩ ho chỉ là chuyện nhỏ. Khi tình trạng trào ngược dạ dày gây ho nhiều kéo dài, niêm mạc họng và thực quản của bà con phải tiếp xúc liên tục với axit có tính ăn mòn cao. Điều này dẫn đến viêm họng hạt mãn tính, viêm thanh quản thực quản. Lâu dần, dây thanh quản bị tổn thương khiến giọng nói khàn đặc, hụt hơi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao tiếp và lao động.

Nghiêm trọng hơn, nếu dịch vị axit trào ngược bị hít vào đường hô hấp dưới, nó có thể gây viêm phế quản co thắt, làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn hoặc gây viêm phổi hít. Ở mức độ nặng nhất, sự kích ứng liên tục của axit có thể làm biến đổi tế bào thực quản, dẫn đến ung thư thực quản – một căn bệnh cực kỳ gian nan trong điều trị. Lão nói vậy không phải để bà con sợ, mà để bà con hiểu rằng: sức khỏe là vốn quý, thấy dấu hiệu bất thường thì phải lo điều trị sớm, chữa đúng gốc mới mong an yên.

Lời khuyên của Lão Tuấn để đẩy lùi trào ngược, dứt cơn ho dai dẳng

Để khắc phục tình trạng trào ngược dạ dày gây ho nhiều, bà con cần thực hiện song song việc điều chỉnh lối sống và sử dụng các thảo dược giúp bình hòa tỳ vị. Dưới đây là những điều lão luôn căn dặn bệnh nhân của mình:

1. Nguyên tắc ăn uống “Hòa vị”: Bà con nên ăn chậm, nhai thật kỹ để nước bọt trung hòa bớt axit dạ dày. Tuyệt đối không ăn quá no vào buổi tối, nên ăn trước khi đi ngủ ít nhất 3 tiếng. Kiêng hẳn các loại quả chua (chanh, cam chua), đồ cay nóng (ớt, tiêu), rượu bia và thuốc lá vì chúng làm giãn cơ vòng thực quản, khiến axit dễ tràn lên họng gây ho.
2. Tư thế ngủ khoa học: Khi nằm ngủ, bà con nên kê cao đầu giường hoặc dùng gối chuyên dụng để phần thực quản cao hơn dạ dày. Đặc biệt, nên nằm nghiêng bên trái giúp dạ dày nằm thấp hơn thực quản, ngăn chặn dòng chảy ngược của axit vào ban đêm, giúp bà con ngủ ngon và giảm hẳn cơn ho.
3. Giữ tâm thế bình thản: Trong Đông y, “Nộ thương can” (giận dữ hại gan), gan uất thì phạm vào dạ dày. Lo nghĩ, căng thẳng quá mức sẽ làm dạ dày co bóp bất thường, tiết nhiều axit hơn. Hãy dành thời gian đi bộ nhẹ nhàng, tập thở sâu để khí huyết lưu thông, tỳ vị tự khắc sẽ ổn định.
4. Sử dụng thảo dược hỗ trợ: Bà con có thể dùng một ít gừng tươi hãm nước ấm uống hằng ngày. Gừng có tính ấm, giúp giáng khí rất tốt, hỗ trợ làm dịu niêm mạc thực quản và cắt cơn ho do trào ngược dạ dày gây ho nhiều hiệu quả.

Tâm tình của người thầy thuốc: “Giữ nghề là giữ đạo”

Hơn 40 năm khoác áo thầy thuốc, lão luôn tâm niệm một điều: chữa bệnh không chỉ là bốc thuốc, mà còn là giúp bà con thấu hiểu cơ thể mình để sống thuận tự nhiên. Cái kho tàng thuốc Nam của dân tộc mình quý giá lắm, nếu biết dùng đúng cách thì bệnh tật nào cũng có thể đẩy lùi. Lão dành trọn đời mình để nghiên cứu, chắt lọc những gì tinh túy nhất từ di sản của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông, cũng chỉ mong sao bà con mình không còn phải khổ sở vì những cơn trào ngược dạ dày gây ho nhiều dai dẳng.

Lão thường dặn học trò và con cháu: “Sức khỏe của bà con là thước đo y đức của chính mình”. Thấy bà con khỏe mạnh, ăn ngon ngủ yên, tiếng ho không còn lục khục mỗi đêm, đó chính là niềm hạnh phúc lớn lao nhất của lão. Đừng để những thói quen sinh hoạt thiếu điều độ làm hư hao cái “vốn liếng” quý giá nhất của đời người.

Nếu bà con còn đang loay hoay với những cơn ho khan dai dẳng, hay bụng dạ thường xuyên nóng rát, khó chịu, đừng ngần ngại chia sẻ với lão. Lão và các cộng sự tại Cộng đồng khám chữa bệnh không dùng thuốc luôn sẵn lòng đồng hành, hướng dẫn bà con cách chăm sóc sức khỏe chủ động ngay tại nhà qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn. Chỉ cần bà con tin tưởng, lão sẽ dốc hết tâm sức để hỗ trợ.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc