Cây Bòng Bong

Có những vị thuốc mọc hoang ven bờ rào, leo bám nơi góc vườn, bà con đi qua nhìn quen mắt mà ít ai để ý. Vậy mà khi cơ thể sinh nhiệt, tiểu tiện bí bức, người nặng nề như mang đá trong bụng, chính những thứ mộc mạc ấy lại trở thành chỗ dựa quý. Cây bòng bong là một vị như vậy, lặng lẽ mà bền bỉ, nhẹ nhàng mà có công.

Trong hành trình làm nghề, Lão vẫn thường gặp những bà con nóng trong, táo bón, tiểu buốt, người mệt mỏi mà ngại dùng thuốc tân dược dài ngày. Khi ấy, nhắc tới bòng bong, nhiều người mới à lên, hóa ra thứ dây leo quen thuộc ngoài bờ ao lại là vị thuốc đã theo Đông y từ lâu đời.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói đến cây bòng bong, trước hết phải hình dung đó là một loài dương xỉ leo, thân mềm, bò dài, thường quấn vào hàng rào, bụi cây hay bờ ruộng. Lá bòng bong xẻ lông chim, mặt lá xanh, gân rõ, khi còn non trông mướt và rất dễ nhận ra.

Dược liệu này phân bố nhiều ở các vùng nông thôn nước ta, nhất là nơi ẩm thấp, gần ao hồ, bờ mương. Cây ưa khí hậu nóng ẩm, mọc hoang là chính, ít cần chăm sóc mà vẫn sinh trưởng đều đặn quanh năm.

Cây bòng bong rất thường gặp ở vùng nông thôn
Cây bòng bong rất thường gặp ở vùng nông thôn

Cách thu hoạch – sơ chế

Bòng bong có thể thu hái quanh năm, nhưng tốt nhất là khi cây đang xanh tốt, chưa quá già. Người ta thường dùng toàn cây hoặc phần thân lá, tránh phần đã úa vàng hay sâu bệnh.

Sau khi hái về, rửa sạch đất cát, có thể dùng tươi hoặc phơi âm can cho khô rồi bảo quản nơi thoáng mát. Sơ chế đơn giản như vậy để giữ được tính mát và dược lực tự nhiên của cây.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, cây bòng bong có tính hàn, vị nhạt, quy vào kinh can và bàng quang. Tính hàn giúp thanh nhiệt, vị nhạt giúp lợi thấp, đưa những thứ ứ trệ ra ngoài theo đường tiểu.

Vị thuốc này thường được dùng để thanh nhiệt, lợi tiểu, thông lâm, giải độc. Với những trường hợp tiểu buốt, tiểu rắt, nóng trong, bòng bong giống như dòng nước mát tưới vào chỗ đang khô nóng, làm dịu dần từ gốc.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn y học hiện đại, bòng bong được ghi nhận có tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ đào thải cặn bã qua đường tiết niệu. Một số nghiên cứu cho thấy dược liệu này có khả năng kháng viêm nhẹ và hỗ trợ làm mát cơ thể.

Những tác dụng này phù hợp với kinh nghiệm dân gian và Đông y, nhất là trong các trường hợp viêm đường tiết niệu mức độ nhẹ hoặc cơ thể tích nhiệt do ăn uống, sinh hoạt thất thường.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy mục đích sử dụng mà bòng bong được gia giảm cho phù hợp, không dùng một cách cứng nhắc.

Thanh nhiệt, lợi tiểu, giảm tiểu buốt

Dùng bòng bong tươi khoảng một nắm, rửa sạch, sắc với nước uống trong ngày. Cách này giúp làm mát trong, hỗ trợ đi tiểu dễ hơn với người hay bị nóng bức, tiểu rắt.

Hỗ trợ táo bón do nhiệt

Khi táo bón kèm khô miệng, nóng trong, có thể phối hợp bòng bong với các vị thanh nhiệt khác theo hướng dẫn của thầy thuốc. Bài thuốc giúp điều hòa tân dịch, nhuận trường nhẹ nhàng.

Cây bòng bong có thể thanh nhiệt lợi tiểu
Cây bòng bong có thể thanh nhiệt lợi tiểu

Lưu ý kiêng kỵ

Bòng bong có tính hàn, vì vậy người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, tiêu chảy không nên dùng kéo dài. Phụ nữ có thai hoặc người đang dùng thuốc Tây điều trị bệnh tiết niệu cần hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Đông y luôn coi trọng đúng người đúng thời, nên không vì thấy mát mà lạm dụng, dùng quá nhiều sẽ phản tác dụng.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi dùng bòng bong, bà con nên kết hợp ăn uống thanh đạm, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia để giảm sinh nhiệt trong người. Uống đủ nước, vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông, công năng lợi tiểu của vị thuốc cũng phát huy tốt hơn.

Ai còn băn khoăn về thể trạng của mình, nên trao đổi kỹ để chọn cách dùng phù hợp, tránh tự ý thử theo mách bảo.

Vị thuốc Nam quý nhất là vị thuốc dùng đúng. Nếu bà con muốn biết cây bòng bong có hợp với mình hay không, liều lượng ra sao cho an toàn, cứ nhắn cho Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét từng người mà dặn dò cặn kẽ.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!