- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Đau thần kinh tọa khi cúi người cần phải làm gì để cải thiện?
Chào bà con thân mến! Có bao giờ bà con đang ngồi chơi với con cháu, hay chỉ đơn giản là cúi xuống nhặt cái chén, cái chổi mà bỗng nhiên một luồng điện chạy dọc từ thắt lưng xuống tận gót chân, đau điếng người không? Lão biết, cái cảm giác ấy nó khổ lắm, người cứ đơ ra như khúc gỗ, chẳng dám cử động mạnh vì hễ nhúc nhích là đau thấu xương. Đó chính là nỗi khổ của chứng đau thần kinh tọa khi cúi người – một căn bệnh mà lão vẫn thường ví như “cái dây đàn bị căng quá mức”, chỉ cần chạm nhẹ vào là run rẩy cả thân mình.
Tại sao cái lưng lại “phản chủ” mỗi khi cúi người?
Nhiều bà con cứ thắc mắc với Lão: “Sao tôi đi đứng bình thường, mà cứ hễ cúi xuống là cái lưng nó lại biểu tình?”. Bà con à, cột sống thắt lưng của chúng ta giống như cái trụ cột của ngôi nhà. Khi cúi người, toàn bộ áp lực của nửa thân trên dồn nén vào các đốt sống và đĩa đệm. Nếu đĩa đệm bị thoái hóa hoặc thoát vị, nó sẽ lồi ra và “nhăm nhe” chọc vào dây thần kinh tọa – sợi dây thần kinh lớn nhất cơ thể chạy từ lưng xuống chân.
Trong y học cổ truyền, đau thần kinh tọa khi cúi người thường được xếp vào phạm vi chứng Tý. Khi tạng Can và Thận của bà con yếu đi, không đủ sức nuôi dưỡng gân cốt, thì các yếu tố ngoại tà như phong, hàn, thấp sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh toản, kinh bàng quang. Nó làm cho khí huyết ứ trệ lại, gây đau. Cúi người chính là lúc kinh lạc bị kéo căng, khí huyết vốn đã tắc nghẽn lại càng bị bế tắc hơn, sinh ra cơn đau dữ dội. Lão vẫn hay dặn học trò: “Thông bất thống, thống bất thông” – Khí huyết có thông thì người mới không đau, còn hễ đau là chắc chắn đã có chỗ bị tắc.

“Cái cây muốn vững phải nhờ bộ rễ, người muốn khỏe phải giữ cái lưng. Đau thần kinh tọa không chỉ là đau cái dây thần kinh, mà là lời cảnh báo rằng cái ‘gốc’ Can Thận của bà con đang cần được chăm sóc ngay lập tức.”
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Nhận diện những cơn đau thần kinh tọa khi cúi người thường gặp
Bà con cần lưu tâm, đau thần kinh tọa khi cúi người thường không đến một mình mà kèm theo những dấu hiệu rất đặc trưng. Lão xin tóm lược để bà con tự kiểm tra xem mình có đang mắc phải không:
- Đau nhói như điện giật: Cơn đau bắt đầu từ thắt lưng, lan qua mông, xuống đùi và có khi tận bắp chân, bàn chân ngay khoảnh khắc bà con gập người.
- Cảm giác tê bì, châm chích: Ngoài đau, bà con có thấy chân mình như có kiến bò, hoặc đôi khi thấy tê dại như mất cảm giác ở một vùng nào đó dọc theo đường đi của dây thần kinh không?
- Cứng lưng vào buổi sáng: Sau một đêm ngủ dậy, cái lưng cứ đơ ra, phải xoa bóp, vận động nhẹ một lúc lâu mới dám cúi xuống vệ sinh cá nhân.
- Cơn đau tăng khi ho hoặc hắt hơi: Đây là dấu hiệu điển hình của việc đĩa đệm đang chèn ép mạnh vào rễ thần kinh, vì khi đó áp lực trong ổ bụng tăng lên đột ngột.
Nếu bà con thấy mình có những dấu hiệu trên, đừng chủ quan mà “cố chịu đấm ăn xôi”. Cái dây thần kinh nó nhạy cảm lắm, để lâu nó bị tổn thương sâu, gây teo cơ, yếu chân thì lúc đó chữa chạy sẽ gian nan vô cùng.
Căn nguyên sâu xa dưới cái nhìn của Đông y Lão Tuấn
Lão hành y hơn 40 năm, gặp không biết bao nhiêu ca đau thần kinh tọa. Có người là do làm lụng vất vả, mang vác nặng từ thời trẻ khiến cột sống bị tổn thương. Có người lại do ngồi một chỗ quá lâu, ít vận động làm khí huyết trì trệ. Nhưng xét cho cùng, có 3 nhóm nguyên nhân chính mà Đông y chúng ta thường nhắc đến:
- Thể phong hàn thấp: Thường gặp ở những bà con hay làm việc trong môi trường ẩm ướt, lạnh lẽo. Hàn thấp ngấm vào làm kinh lạc co thắt, đau tăng khi trời lạnh, khi cúi người lại càng đau buốt hơn.
- Thể can thận hư: Đây là cái gốc của tuổi già. Can chủ gân, Thận chủ cốt. Khi tuổi cao, chức năng hai tạng này suy giảm, gân cốt không được nuôi dưỡng đầy đủ dẫn đến thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh tọa.
- Thể khí trệ huyết ứ: Thường do chấn thương cũ hoặc do tư thế làm việc sai lệch kéo dài. Máu huyết bị ứ lại tại vùng thắt lưng, gây ra những cơn đau cố định, nhói buốt mỗi khi thay đổi tư thế, đặc biệt là lúc cúi.
“Chữa bệnh cứu người không chỉ là dập tắt cơn đau trước mắt, mà phải là bồi bổ can thận, lưu thông khí huyết để cái gốc được vững, cái ngọn mới yên.”
Bà con nên làm gì để dịu cơn đau khi cúi người tại nhà?
Khi cơn đau ập đến, việc đầu tiên Lão khuyên bà con là hãy nghỉ ngơi. Đừng cố cúi hay làm việc nặng thêm. Bên cạnh đó, bà con có thể áp dụng một số mẹo dân gian lành tính mà hiệu quả sau đây:
- Chườm nóng bằng lá lốt và muối hạt: Lá lốt có tính ấm, giúp tán hàn, chỉ thống. Bà con lấy một nắm lá lốt rửa sạch, sao nóng cùng muối hạt, bọc vào khăn vải rồi chườm lên vùng thắt lưng. Hơi nóng và tinh dầu lá lốt sẽ giúp giãn cơ, lưu thông máu, làm dịu áp lực lên dây thần kinh.
- Xoa bóp nhẹ nhàng: Dùng dầu nóng hoặc rượu gừng, xoa dọc từ thắt lưng xuống chân. Lưu ý là chỉ xoa bóp nhẹ nhàng phần cơ xung quanh, tránh ấn quá mạnh trực tiếp vào đốt sống đang đau.
- Tư thế ngủ đúng: Khi nằm ngửa, bà con nên kê một chiếc gối mỏng dưới khoeo chân để giữ cho cột sống ở tư thế tự nhiên nhất, giảm căng thẳng cho dây thần kinh tọa.
Tuy nhiên, bà con cần nhớ kỹ, những phương pháp này chỉ là “giải pháp tình thế” để giảm triệu chứng. Để giải quyết dứt điểm cái chứng đau thần kinh tọa khi cúi người, chúng ta cần một bài thuốc đủ mạnh để tác động vào tận căn nguyên, bồi bổ từ bên trong.
Thấu hiểu nỗi khổ của bà con, Lão cùng đội ngũ cộng sự đã dày công nghiên cứu và hoàn thiện bài thuốc chuyên biệt cho các bệnh lý xương khớp, thần kinh tọa. Bài thuốc không chỉ giúp giảm đau nhanh chóng mà còn tập trung vào việc phục hồi đĩa đệm, bồi bổ Can Thận, khu phong tán hàn, giúp bà con lấy lại sự linh hoạt, thoải mái cúi người mà không lo đau đớn.
👉 Mời bà con dành chút thời gian tìm hiểu kỹ hơn về cơ chế và các vị dược liệu quý trong Bài thuốc chữa Xương khớp của Lão Tuấn
Lời dặn của Lão để bảo vệ “trụ cột” cơ thể
Bà con à, “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Đừng để đến lúc đau không cúi được mới lo chạy chữa. Trong sinh hoạt hàng ngày, bà con hãy lưu ý những điều sau của Lão:
- Đúng tư thế: Khi muốn nhặt vật nặng dưới đất, bà con tuyệt đối không được đứng thẳng rồi cúi gập lưng. Hãy hạ thấp trọng tâm, quỳ gối xuống rồi mới bê vật đó lên. Hãy để đôi chân chịu lực thay cho cái lưng của bà con.
- Vận động nhẹ nhàng: Các bài tập dưỡng sinh, đi bộ chậm hoặc tập vẩy tay (Dịch cân kinh) rất tốt cho việc lưu thông khí huyết ở cột sống.
- Ăn uống thuận tự nhiên: Tăng cường các thực phẩm giàu canxi và các loại rau xanh. Tránh xa rượu bia và các đồ ăn quá cay nóng, vì chúng sẽ làm cho tình trạng viêm nhiễm dây thần kinh thêm trầm trọng.
Lão luôn tâm niệm, mỗi người bệnh đến với mình là một cái duyên, và trách nhiệm của người thầy thuốc là phải tận tâm hết mình. Nhìn bà con từ chỗ đi không vững, cúi không xong mà sau một thời gian kiên trì dùng thuốc Nam, tập luyện lại có thể ra đồng, đi chợ vui vẻ, đó chính là niềm hạnh phúc lớn nhất của Lão ở cái tuổi thất thập này.
“Hạnh phúc của người thầy thuốc không nằm ở danh tiếng hay tiền bạc, mà nằm ở nụ cười rạng rỡ của bà con khi cái chân đã khỏe, cái lưng đã thông.”
Nếu bà con đang gặp khó khăn với những cơn đau thần kinh tọa khi cúi người, hay đã chữa chạy nhiều nơi mà chưa thuyên giảm, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Lão và đội ngũ bác sĩ luôn sẵn lòng lắng nghe, tư vấn tận tình để giúp bà con sớm tìm lại sức khỏe, vui vầy cùng con cháu.
Để nhận được sự hỗ trợ trực tiếp và kịp thời nhất, bà con hãy nhắn tin hoặc gọi điện cho đội ngũ của Lão nhé. Bà con có thể kết nối qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi trực tiếp số điện thoại 0972 606 773 để Lão được lắng nghe và đưa ra lời khuyên phù hợp nhất với tình trạng của bà con.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


