Cây Chè Đắng

Có những lúc trong người cứ bứt rứt, nóng nảy, ăn uống không ngon, miệng đắng họng khô, nhiều bà con hay bảo nhau là “nóng gan, nóng ruột”. Trong kho tàng cây thuốc Nam, có một vị giản dị mà quen, được người vùng núi dùng hằng ngày như nước chè, vừa giải khát vừa giúp thân tâm dịu lại. Đó chính là cây chè đắng.

Lão gặp nhiều bà con, nhất là người trung niên, sau bữa rượu, sau những ngày ăn uống thất thường, chỉ cần một ấm chè đắng là thấy người nhẹ hơn, đầu óc bớt căng. Vị đắng ấy không phải để hành thân, mà là cái đắng giúp điều hòa từ bên trong, đúng như cách Đông y vẫn nói: đắng để tả, để thanh.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói tới chè đắng, trước hết bà con dễ nhận ra ngay ở vị đắng đặc trưng, đắng đầu lưỡi nhưng hậu lại ngọt dần. Cây thuộc dạng thân gỗ nhỏ hoặc bụi, lá xanh đậm, mép nguyên, khi già lá dày và dai. Phần thường dùng làm dược liệu chính là lá.

Cây mọc nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Giang, nơi khí hậu mát mẻ, đất rừng sạch. Từ lâu, đồng bào đã hái lá chè đắng nấu nước uống hằng ngày, coi như một thứ trà rừng vừa giải khát vừa dưỡng người.

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được dược tính, chè đắng thường được thu hái khi lá đã bánh tẻ, không quá non cũng không quá già. Thời điểm hái tốt nhất là mùa khô, khi cây ít nhựa, lá chắc và đậm vị.

Sau khi hái, lá được rửa sạch bụi đất, để ráo rồi phơi âm can hoặc sao nhẹ trên chảo cho khô. Cách làm này giúp giữ được màu lá, mùi thơm nhẹ và tránh mốc khi bảo quản.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, chè đắng có vị đắng, tính mát, quy vào kinh can và tâm. Cái đắng của vị thuốc này giúp tả bớt phần nhiệt dư, cái mát giúp làm dịu tạng phủ đang bị hun nóng.

Công năng chính là thanh nhiệt, giải độc, lợi thấp, giúp thông thoáng can khí. Với những người hay cáu gắt, miệng khô, người nặng nề do thấp nhiệt tích tụ, chè đắng được xem như vị thuốc hỗ trợ điều hòa khá lành.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn hiện đại, trong lá chè đắng có nhiều hoạt chất chống oxy hóa, giúp giảm gánh nặng cho gan và hỗ trợ chuyển hóa. Một số nghiên cứu cho thấy chè đắng có thể giúp hạ mỡ máu nhẹ, hỗ trợ kiểm soát đường huyết khi dùng đúng cách.

Lão vẫn nhắc bà con rằng, Tây y nhìn chè đắng như một loại thảo dược hỗ trợ, không phải thuốc điều trị. Dùng đều đặn, liều vừa phải, tác dụng nằm ở sự bền bỉ chứ không phải nhanh gấp.

Các bài thuốc ứng dụng

Từ kinh nghiệm dân gian đến thực hành Đông y, chè đắng thường được dùng theo những cách rất mộc mạc.

Hỗ trợ thanh nhiệt, mát gan

Dùng khoảng 10 đến 15g lá chè đắng khô, hãm với nước sôi như pha trà, uống trong ngày. Vị đắng lúc đầu hơi khó quen, nhưng uống vài lần sẽ thấy dễ chịu, người mát ra.

Hỗ trợ người mỡ máu cao, ăn uống nhiều dầu mỡ

Có thể phối chè đắng với atiso hoặc lá sen, mỗi vị một lượng nhỏ, sắc uống hằng ngày. Cách này giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy tức sau ăn.

Lưu ý kiêng kỵ

Chè đắng tính mát, nên người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng không nên dùng nhiều. Phụ nữ mang thai hoặc người đang suy nhược nặng cần thận trọng.

Lão luôn dặn, vị thuốc dù lành đến đâu cũng cần đúng người, đúng lượng. Không nên uống chè đắng thay nước lọc cả ngày trong thời gian dài.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Để chè đắng phát huy tốt, bà con nên kết hợp ăn uống thanh đạm, bớt rượu bia, đồ cay nóng. Ngủ sớm, giữ tinh thần thư thái cũng là cách giúp can khí được điều hòa.

Nếu dùng chè đắng trong liệu trình dài ngày, bà con có thể trao đổi thêm với thầy thuốc để gia giảm liều lượng, phối hợp thêm các vị dưỡng tỳ, tránh làm lạnh bụng.

Vị thuốc quý nhất vẫn là sự lắng nghe cơ thể mình. Nếu bà con còn băn khoăn không biết mình có hợp dùng chè đắng hay không, có thể nhắn qua Zalo 0972606773, Lão sẽ xem xét thể trạng rồi dặn dò kỹ hơn, để dùng cho đúng và an tâm.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc