Cây Mộc Thông

Nhiều bà con mình cứ hễ thấy người nặng nề, chân tay sưng phù hay đi tiểu buốt, dắt là lại lo lắng cuống cuồng tìm đủ thứ thuốc ngoại đắt tiền. Lão thấy thương cái bụng của bà con mình lắm, vì đôi khi “vị thuốc quý” lại nằm ngay ở những thân leo bình dị nơi bìa rừng, kẽ đá mà mình chẳng hay. Cơ thể chúng ta giống như một dòng sông, khi dòng chảy thông suốt thì mọi sự đều an yên, nhưng chỉ cần một chút “rác” hay nhiệt độc ứ đọng là sinh ra đủ thứ phiền toái.

Hôm nay, lão muốn thủ thỉ cùng bà con về cây Mộc thông, một vị thuốc mà nghe cái tên thôi đã thấy được cái sự “thông suốt” trong đó rồi. Nó giúp chúng ta khơi thông những chỗ bế tắc, đưa cái nhiệt độc ra ngoài để trả lại sự nhẹ nhõm cho cơ thể. Để bà con hiểu ngọn ngành về vị thuốc này, lão xin được kể chi tiết từ cái gốc, cái rễ của nó nhé.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Mộc thông vốn là tên gọi chung cho phần thân leo đã bóc vỏ của một vài loại cây thuộc họ Thanh mộc hương hoặc họ Hoàng liên. Ở nước ta, bà con mình thường thấy nó ở các vùng núi cao phía Bắc, nơi có khí hậu mát mẻ và đất đai màu mỡ.

Cái tên Mộc thông có nghĩa là “thông suốt các lỗ”, ám chỉ công năng dẫn dắt khí huyết và dịch thể lưu thông. Thân cây khi cắt ngang nhìn rất hay, bà con sẽ thấy các lỗ nhỏ li ti như những mạch máu đang thở, đó cũng chính là dấu hiệu nhận biết đặc trưng nhất của vị thuốc này. Mùi vị của nó hơi nhạt, tính chất khô ráo nhưng lại có sức công phá nhiệt độc rất mạnh.

Cây mộc thông là vị thuốc được dùng rất phổ biến
Cây mộc thông là vị thuốc được dùng rất phổ biến

Cách thu hoạch – sơ chế

Lão thường dặn học trò, làm thuốc là phải thuận theo mùa màng thì dược tính mới đủ đầy. Mộc thông thường được thu hoạch vào mùa thu hoặc mùa đông, khi nhựa cây đã lắng lại, tinh túy dồn vào phần thân gỗ.

Sau khi đem về, bà con mình cần cạo sạch lớp vỏ thô bên ngoài, sau đó mới đem thái phiến mỏng và phơi khô trong bóng râm. Để thuốc giữ được màu sắc tự nhiên và không bị biến chất, tuyệt đối không nên phơi dưới nắng gắt trực tiếp hay để bị ẩm mốc. Một mẻ Mộc thông đạt chuẩn là khi cầm lên thấy nhẹ, khô ráo và các lỗ nhỏ trên bề mặt rõ ràng, không bị xỉn màu.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong Đông y, Mộc thông có vị đắng, tính hàn, quy vào các kinh Tâm, Tiểu trường, Bàng quang và Phế. Lão ví vị thuốc này như một người thợ thông cống cần mẫn, chuyên đi dọn dẹp những chỗ nhiệt bị ứ trệ trong cơ thể bà con mình.

  • Lợi niệu thông lâm: Đây là công năng chính, giúp trị các chứng tiểu buốt, tiểu dắt, nước tiểu đỏ do thấp nhiệt tích tụ ở hạ tiêu.
  • Thanh tâm hỏa: Khi cái hỏa trong người quá vượng gây ra lở loét miệng lưỡi, mất ngủ, Mộc thông sẽ giúp dẫn cái hỏa đó xuống và đào thải ra ngoài qua đường tiểu.
  • Thông kinh hạ sữa: Với chị em phụ nữ sau sinh bị tắc tia sữa hoặc kinh nguyệt không đều do huyết ứ, vị thuốc này hỗ trợ rất tốt trong việc khơi thông dòng chảy của khí huyết.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn của khoa học ngày nay, Mộc thông chứa các hoạt chất giúp tăng cường khả năng bài tiết của thận, từ đó hỗ trợ quá trình thải độc diễn ra nhanh hơn. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nó có tác dụng kháng khuẩn nhất định, đặc biệt là với một số loại vi khuẩn gây viêm nhiễm đường tiết niệu.

Bên cạnh đó, vị thuốc này còn hỗ trợ làm giảm sưng phù nhờ cơ chế điều tiết dịch trong cơ thể. Tuy nhiên, bà con cần nhớ rằng tác dụng này chỉ thực sự hiệu quả khi dùng đúng liều lượng và đúng bệnh, tránh việc tự ý dùng quá nhiều gây áp lực lên hệ bài tiết.

Các bài thuốc ứng dụng

Để bà con dễ hình dung cách phối ngũ vị thuốc này trong đời sống, lão xin đưa ra một số bài thuốc điển hình thường dùng trong dân gian như sau:

Hỗ trợ các chứng về đường tiết niệu

Khi bà con thấy đi tiểu khó khăn, cảm giác nóng rát hoặc nước tiểu quá đậm màu do nóng trong người, có thể dùng bài thuốc dưới đây để làm mát và thông thoáng đường tiểu.

  • Bài thuốc số 1: Mộc thông 12g, Sinh địa 12g, Cam thảo ngọn 4g, Trúc diệp 8g. Đem sắc với nước uống hàng ngày, dùng cho đến khi thấy đi tiểu nhẹ nhàng trở lại thì dừng.

Hỗ trợ cho phụ nữ sau sinh bị tắc sữa

Nỗi khổ của người mẹ mới sinh mà không có sữa cho con bú hoặc bị đau nhức do tắc tia sữa là rất lớn. Mộc thông giúp khơi thông mạch sữa rất hiệu nghiệm.

  • Bài thuốc số 2: Mộc thông 12g, đem sắc cùng với một đôi móng giò lợn cho thật kỹ, ăn cả nước lẫn cái. Bài thuốc này vừa giúp bồi bổ, vừa giúp sữa về nhanh và đều hơn.
Mộc thông hỗ trợ điều trị các bệnh lý về đường tiết niệu
Mộc thông hỗ trợ điều trị các bệnh lý về đường tiết niệu

Lưu ý kiêng kỵ

Dù là thuốc quý nhưng Mộc thông có tính hàn và lợi thấp rất mạnh, nên không phải ai cũng dùng được đâu bà con ạ. Những người đang mang thai tuyệt đối không được dùng vì nó có tính chất thông hạ, dễ gây ảnh hưởng đến thai nhi.

Bên cạnh đó, những bà con vốn có thể trạng yếu, hay bị tiêu chảy, đi tiểu quá nhiều hoặc bị âm hư hỏa vượng thì cũng cần hết sức thận trọng. Lão luôn nhắc: thuốc phải đúng người, đúng thời, dùng quá liều hoặc dùng sai cách thì lợi bất cập hại.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Sử dụng thuốc thôi thì chưa đủ, bà con cần kết hợp với lối sống lành mạnh để gốc bệnh được đẩy lùi. Khi dùng Mộc thông để thanh nhiệt, bà con nên uống nhiều nước lọc, tránh xa các loại đồ ăn cay nóng, chiên rán hay các chất kích thích như rượu bia.

Hàng ngày, bà con có thể tập những bài vận động nhẹ nhàng hoặc tập thở sâu để khí huyết lưu thông tốt hơn. Việc giữ cho tinh thần thoải mái, không lo âu cũng là cách để cái “hỏa” trong tâm không bốc lên, giúp thuốc phát huy tác dụng tối đa.

Mộc thông là vị thuốc quý nhưng tính cách nó hơi “cứng cỏi”, nếu không biết cách điều hòa thì khó mà đạt được kết quả như ý. Mỗi người một cơ địa, mỗi nhà một hoàn cảnh, bà con đừng nên nghe người này người kia mà tự ý bốc thuốc uống bừa bãi nhé.

Nếu bà con còn băn khoăn về liều lượng hay muốn biết liệu cơ thể mình có thực sự hợp với vị thuốc này không, hãy cứ nhắn nhủ với lão. Lão và các cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe và chia sẻ cùng bà con qua Zalo 0972606773 để chúng ta cùng nhau tìm ra hướng chăm sóc sức khỏe an lành nhất.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!