Cây Ngọt Nghẹo

Dạo này có nhiều bà con nhắn tin hỏi Lão về mấy cái tên nghe lạ tai mà hình dáng thì đẹp như tranh vẽ, chẳng hạn như cây Ngọt nghẹo. Nhiều người thấy hoa nó đỏ rực, uốn éo kiêu sa thì đem về trồng làm cảnh trong sân nhà, nhưng lại chẳng mấy ai thấu hết được cái tính nết “vừa quý vừa nguy” của nó đâu. Cái tên Ngọt nghẹo nghe thì có vẻ hiền lành, nhưng trong giới Nam y, Lão vẫn thường ví nó như một vị tướng giỏi có tính nóng nảy, nếu biết dùng thì trị bệnh cứu người, còn không biết cách thì dễ mang họa vào thân.

Lão thấy nhiều nhà cứ để trẻ con hái hoa chơi mà không biết rằng ẩn sau vẻ đẹp ấy là những hoạt chất cực mạnh, có thể gây ngộ độc nếu lỡ ăn phải. Bởi vậy, hôm nay Lão dành chút thời gian ngồi lại đây để thủ thỉ cùng bà con, giúp mọi người hiểu tường tận từ gốc đến ngọn về vị thuốc này. Chúng ta dùng thuốc là để dưỡng thân, nên cái gì cũng cần phải có đầu có đũa, hiểu rõ tính vị thì mới mong thân thể bình an, khí huyết lưu thông được.

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Để bà con dễ hình dung, cây Ngọt nghẹo còn được gọi bằng những tên khác như Gloriosa hay Huệ lồng đèn, thuộc họ Loa kèn. Đây là loại cây thân thảo, sống lâu năm, có thân leo bằng những tua cuốn ở đầu lá, nhìn cứ như những cánh tay nhỏ đang bám chặt lấy giậu rào. Điểm đặc biệt nhất chính là bông hoa có sáu cánh đỏ rực rỡ, rìa cánh màu vàng và uốn cong ngược ra sau như những ngọn lửa đang bêu mình trong gió.

Cái phần quý giá nhất mà Lão thường dùng làm thuốc chính là phần thân rễ, hay còn gọi là củ. Củ của nó thường có hình chữ V hoặc hình trụ, thịt củ trắng muốt nhưng chứa đầy năng lượng. Loài cây này vốn ưa vùng đất khô ráo, nhiều ánh sáng, thường mọc hoang ở các vùng đồi núi thấp hoặc được bà con đem về trồng ở vườn nhà. Tuy nhiên, Lão dặn thật lòng là nếu nhà có trẻ nhỏ thì phải cực kỳ cẩn thận với loài cây này.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Cách thu hoạch – sơ chế

Cũng như bao vị thuốc khác, việc thu hoạch Ngọt nghẹo cần phải đúng thời điểm thì dược tính mới đủ đầy. Lão thường khuyên nên đào củ vào mùa thu hoặc mùa đông, khi cây đã lụi tàn, lúc này toàn bộ tinh túy của trời đất đã rút hết xuống phần rễ. Củ đào về phải được rửa sạch đất cát, loại bỏ những phần rễ con mục nát để đảm bảo vị thuốc được tinh khiết nhất.

Về phần sơ chế, sau khi làm sạch, bà con có thể dùng tươi hoặc đem thái phiến mỏng rồi phơi khô trong bóng râm. Vì đây là vị thuốc có độc tính cao, nên quá trình sơ chế phải cực kỳ nghiêm ngặt, tuyệt đối không được để lẫn lộn với các loại thực phẩm khác. Lão thường dặn các học trò là phải làm sao cho vị thuốc vừa giữ được tính chất ban đầu, vừa giảm bớt cái hung hăng của độc tố trước khi đưa vào phối ngũ trong các bài thuốc.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong Đông y, Ngọt nghẹo được xếp vào nhóm có vị đắng, tính hàn và đặc biệt là có độc. Nó thường quy vào các kinh Can và Thận, vốn là những nơi quản lý về xương khớp và sự bài tiết của cơ thể. Công năng chính của vị thuốc này là thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng và khu phong trừ thấp. Nó giống như một luồng gió mạnh quét sạch những ứ trệ, độc tố đang tích tụ trong các khớp xương của bà con vậy.

Lão giải thích thêm theo lý luận y học cổ truyền, khi tà khí xâm nhập vào cơ thể làm cho khí huyết không thông, sinh ra đau nhức, sưng tấy thì vị đắng của Ngọt nghẹo sẽ giúp giáng xuống, tính hàn giúp làm dịu những cơn nóng đỏ. Tuy nhiên, vì nó có tính công phạt mạnh nên chỉ dùng trong những trường hợp bệnh lý thực chứng, khi cơ thể còn đủ sức để chống chọi, tuyệt đối không dùng cho người suy nhược hay phụ nữ đang mang thai.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Khoa học ngày nay cũng đã vào cuộc để giải mã sức mạnh của cây Ngọt nghẹo. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong thân rễ của nó chứa một hàm lượng rất lớn Colchicine, một hoạt chất cực kỳ quý giá trong việc điều trị bệnh Gút (Gout). Chất này có khả năng ức chế sự di chuyển của các bạch cầu đến ổ viêm, từ đó làm giảm nhanh chóng các cơn đau cấp tính và tình trạng sưng tấy ở các khớp xương.

Ngoài ra, y học hiện đại còn ứng dụng các chiết xuất từ Ngọt nghẹo để hỗ trợ điều trị một số tình trạng liên quan đến miễn dịch và ngăn chặn sự phân chia của tế bào lạ. Tuy nhiên, các bác sĩ cũng cảnh báo rằng ranh giới giữa liều điều trị và liều gây độc của hoạt chất này rất mong manh. Điều này càng khẳng định lời dạy của tiền nhân là dùng thuốc phải đúng liều, đúng lượng, không được tùy tiện thấy tốt mà dùng quá tay.

Các bài thuốc ứng dụng

Dưới đây, Lão xin chia sẻ một vài cách dùng mà các thầy thuốc thường áp dụng để bà con tham khảo, nhưng nhớ là phải có sự hướng dẫn của người có chuyên môn nhé.

Hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp và Gút

Khi các khớp ngón chân, ngón tay sưng đỏ, đau nhức đến mức không đi lại được do axit uric tăng cao, vị thuốc này có thể được dùng để làm dịu cơn đau.

• Bài thuốc số 1: Sử dụng thân rễ Ngọt nghẹo đã qua bào chế kỹ lưỡng theo liều lượng cực thấp (thường chỉ tính bằng miligam hoạt chất tinh khiết) phối hợp với các vị thuốc lợi tiểu, hoạt huyết để đào thải độc tố ra ngoài qua đường bài tiết.
• Phương pháp dùng: Thường dùng dưới dạng thuốc sắc hoặc viên hoàn được kiểm soát chặt chẽ về hàm lượng.

Điều trị các vết thương ngoài da, nhọt độc

Với những trường hợp bị mụn nhọt sưng tấy hoặc vết thương ngoài da có dấu hiệu nhiễm trùng, Ngọt nghẹo có tính sát khuẩn rất mạnh.

• Bài thuốc số 2: Dùng củ tươi giã nát hoặc dùng bột củ khô trộn với nước sạch.
• Phương pháp dùng: Đắp trực tiếp lên vùng da bị tổn thương (không đắp lên vết thương hở quá lớn) để tiêu sưng, giảm đau. Sau khi đắp xong phải rửa tay thật sạch bằng xà phòng.

Lưu ý kiêng kỵ

Đây là phần quan trọng nhất mà Lão muốn bà con khắc cốt ghi tâm. Ngọt nghẹo là vị thuốc có độc tính rất mạnh, nếu dùng quá liều có thể gây buồn nôn, tiêu chảy, tê môi, thậm chí là ảnh hưởng đến tính mạng. Tuyệt đối không được tự ý sắc uống tại nhà khi chưa có sự chỉ định của bác sĩ hay thầy thuốc lâu năm. Những người có tì vị hư hàn, người già yếu, trẻ nhỏ và phụ nữ có thai phải tránh xa vị thuốc này.

Lão cũng nhắc thêm là không được để củ Ngọt nghẹo gần với các loại củ ăn được như khoai tây, gừng hay nghệ vì rất dễ nhầm lẫn. Trong quá trình sử dụng, nếu thấy cơ thể có bất kỳ dấu hiệu lạ nào như chóng mặt, khó thở thì phải ngừng ngay và đến cơ sở y tế gần nhất. Dùng thuốc Nam là để dưỡng sinh, đừng vì thiếu hiểu biết mà biến thuốc quý thành thuốc độc bà con nhé.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Bên cạnh việc dùng thuốc, để xương khớp luôn dẻo dai, Lão khuyên bà con nên kết hợp với chế độ ăn uống và tập luyện điều độ. Hãy hạn chế các loại thực phẩm giàu purin như nội tạng động vật, thịt đỏ hay rượu bia để tránh làm gánh nặng cho thận. Thay vào đó, bà con nên uống nhiều nước lọc và ăn các loại rau xanh có tính mát để hỗ trợ quá trình thanh lọc cơ thể.

Hằng ngày, bà con có thể thực hiện các bài tập xoa bóp nhẹ nhàng các khớp xương vào buổi sáng sớm hoặc ngâm chân với nước muối ấm trước khi đi ngủ. Những thói quen nhỏ này giống như việc ta tra dầu cho bộ máy cơ thể, giúp khí huyết lưu thông tốt hơn, từ đó các vị thuốc như Ngọt nghẹo mới có thể phát huy tối đa công hiệu mà không gây phản ứng phụ.

Thân thể con người cũng giống như một cái cây, cần được chăm sóc từ gốc rễ. Nếu bà con còn băn khoăn về cách dùng hay liều lượng cụ thể cho tình trạng của mình, đừng ngần ngại nhắn tin hoặc gửi hình ảnh qua Zalo 0972606773 để Lão và các cộng sự tư vấn kỹ hơn, đảm bảo dùng thuốc an toàn và hiệu quả nhất nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc