Cây Thiên Tuế

Có những vị cây nhìn ngoài vườn tưởng chỉ để làm cảnh, đứng đó lặng lẽ năm này qua năm khác, vậy mà trong Đông y lại được xem như một vị thuốc có cá tính rất riêng. Thiên tuế là một vị như vậy. Lão vẫn hay nói với bà con rằng, có những cây chậm lớn nhưng gốc rễ lại bền, sức chịu đựng dẻo dai như chính tinh thần của người biết giữ dưỡng sinh từ sớm.

Hôm nay, Lão kể bà con nghe câu chuyện về cây thiên tuế, để hiểu đúng, dùng đúng, và biết khi nào nên nương nhờ, khi nào cần dè chừng với vị dược liệu này.

Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Họ tên

Số điện thoại

Gửi tư vấn

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Trước khi nói đến công dụng, Lão muốn bà con hình dung cho rõ dáng dấp của cây, bởi nhìn cây cũng phần nào đoán được tính thuốc.

Thiên tuế còn gọi là tuế tàu, thuộc họ Tuế. Cây thân gỗ thấp, mọc chậm, thân cứng chắc, lá mọc vòng trên đỉnh như tán ô, lá dài, cứng và nhọn. Cây sống rất lâu năm, có cây vài chục đến cả trăm năm, đúng với cái tên thiên tuế.

Ở nước ta, thiên tuế thường được trồng làm cảnh ở đình chùa, sân vườn, một số nơi có thể gặp cây mọc tự nhiên ở vùng đồi núi thấp, khí hậu khô ráo.

Cách thu hoạch – sơ chế

Muốn dùng cây làm thuốc thì phải biết chọn đúng phần, đúng thời điểm, nếu không dược tính sẽ sai lệch.

Trong Đông y, thường dùng lá và hạt thiên tuế. Lá thu hái quanh năm, nhưng tốt nhất là lúc cây khỏe, lá xanh đậm, không sâu bệnh. Hạt thu khi chín già.

Sau khi hái, lá đem rửa sạch, thái nhỏ, có thể dùng tươi hoặc phơi âm can cho khô. Hạt cần bỏ lớp vỏ ngoài, phơi khô kỹ trước khi dùng, tuyệt đối không dùng khi còn ẩm để tránh độc.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Đông y nhìn thiên tuế là vị thuốc có tính ôn, vị đắng chát, quy vào kinh Can và Tỳ.

Tính ôn giúp làm ấm, tán hàn, còn vị đắng chát có tác dụng thu liễm, tiêu viêm. Vì vậy, thiên tuế thường được dùng để hoạt huyết, tiêu ứ, giảm đau, nhất là các chứng đau nhức xương khớp do hàn thấp, khí huyết ứ trệ.

Lão hay ví thiên tuế như người lính gác già, không nhanh nhẹn nhưng đứng vững, chuyên xử lý những chỗ ứ đọng lâu ngày trong cơ thể.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn hiện đại, trong thiên tuế có một số hoạt chất có tác dụng kháng viêm, giảm đau và ức chế sự phát triển bất thường của mô.

Một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ cây có thể ảnh hưởng đến quá trình viêm và đau mạn tính. Tuy nhiên, y học hiện đại cũng cảnh báo rằng hạt thiên tuế chứa độc tính nếu dùng sai cách hoặc quá liều.

Vì vậy, Tây y nhìn thiên tuế với thái độ rất thận trọng, và điểm này Đông y cũng hoàn toàn đồng thuận.

Các bài thuốc ứng dụng

Trong dân gian và Đông y cổ truyền, thiên tuế thường không dùng đơn độc mà hay phối hợp để giảm độc, tăng hiệu quả.

Hỗ trợ đau nhức xương khớp

Lá thiên tuế khô phối hợp với độc hoạt, tang ký sinh, ngưu tất, sắc uống ngày một thang. Bài này thiên về khu phong, trừ thấp, thông kinh lạc, phù hợp với người đau khớp lâu ngày, đau tăng khi trời lạnh.

Giảm sưng đau do ứ trệ

Lá thiên tuế tươi giã nát, sao nóng, bọc vải đắp ngoài chỗ sưng đau. Cách này chỉ dùng ngoài da, giúp giảm đau, tiêu viêm tại chỗ.

Lão nhắc lại, các bài này cần gia giảm theo thể trạng từng người, không nên tự ý áp dụng máy móc.

Lưu ý kiêng kỵ

Thiên tuế là vị thuốc có độc tính tiềm ẩn, nhất là phần hạt. Bà con tuyệt đối không tự ý dùng hạt thiên tuế khi chưa có hướng dẫn của thầy thuốc.

Người tỳ vị hư yếu, hay đầy bụng, tiêu chảy, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ không nên dùng. Dùng quá liều hoặc sai cách có thể gây ngộ độc, buồn nôn, mệt lả.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi phải dùng đến những vị thuốc có tính mạnh như thiên tuế, dưỡng sinh lại càng quan trọng.

Bà con nên giữ ấm cơ thể, ăn uống thanh đạm, hạn chế rượu bia, đồ sống lạnh để tránh làm tổn thương Tỳ vị. Kết hợp xoa bóp nhẹ nhàng, vận động chậm rãi giúp khí huyết lưu thông thì hiệu quả hỗ trợ mới bền.

Đến đây, Lão mong bà con hiểu rằng thiên tuế không phải cây thuốc dùng bừa, nhưng nếu biết dùng đúng người, đúng lúc, đúng liều thì vẫn là vị thuốc có giá trị. Nếu bà con đang phân vân không biết thể trạng của mình có phù hợp hay không, cứ mạnh dạn trao đổi, Lão sẽ xem xét kỹ rồi mới dặn dò.

Bà con có thể liên hệ trực tiếp với Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ tư vấn cụ thể cách dùng dược liệu theo liệu trình cá nhân hóa, tránh rủi ro không đáng có.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc