- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Đau thần kinh tọa có nên tập yoga? Cần lưu ý những gì?
Chào bà con thân mến! Lão là Lê Hữu Tuấn đây. Trong những năm tháng hành y, tiếp xúc với không biết bao nhiêu bà con bị cái chứng đau thần kinh tọa hành hạ, lão thấu hiểu nỗi khổ sở của mọi người. Cái đau nó không chỉ nằm yên một chỗ mà nó chạy dọc từ thắt lưng xuống mông, xuống chân, có khi đau nhói như kim châm, có khi lại tê bì như điện giật. Nhiều bà con lo lắng hỏi lão: “Thưa Lão, đau thế này thì có nên tập luyện gì không, đặc biệt là đau thần kinh tọa có nên tập yoga không?”. Hôm nay, lão viết vài dòng tâm huyết để giải đáp cặn kẽ cho bà con về vấn đề này dưới góc nhìn của y học cổ truyền và kinh nghiệm thực tế của lão.
Đau thần kinh tọa dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Trong Đông y, đau thần kinh tọa thuộc phạm vi chứng Tý. Khi chính khí trong cơ thể suy giảm, các yếu tố ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp sẽ thừa cơ xâm nhập. Đặc biệt là vùng thắt lưng – nơi được coi là “phủ của Thận”. Thận chủ cốt tủy, nếu thận yếu thì xương khớp không được nuôi dưỡng, dẫn đến thoái hóa, thoát vị đĩa đệm và chèn ép vào dây thần kinh. Khí huyết không lưu thông được thì sinh ra đau, gọi là “thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”.
“Chữa bệnh không chỉ là dập tắt cơn đau, mà là khơi thông dòng chảy của sự sống, để khí huyết hòa hợp, kinh mạch thông suốt.”
Bà con cần hiểu rằng, dây thần kinh tọa là dây thần kinh dài nhất cơ thể. Khi nó bị tổn thương, không chỉ cái chân đau mà cả tinh thần cũng mệt mỏi. Chính vì thế, việc tìm kiếm một phương pháp vận động nhẹ nhàng để hỗ trợ điều trị là vô cùng cần thiết. Yoga, với bản chất là sự kết hợp giữa hơi thở và tư thế, có nhiều điểm tương đồng với môn khí công, dưỡng sinh của cha ông ta ngày trước.
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Đau thần kinh tọa có nên tập yoga hay không?
Câu trả lời của lão là: Có, nhưng phải tập đúng cách và đúng thời điểm. Yoga không chỉ đơn thuần là những động tác uốn dẻo, mà nó giúp kéo giãn các khối cơ đang bị co thắt, giảm áp lực lên đĩa đệm và cột sống, từ đó giúp dây thần kinh tọa bớt bị chèn ép. Tuy nhiên, nếu bà con đang trong giai đoạn đau cấp tính, đi lại không vững, đau dữ dội thì tuyệt đối không được tập ngay mà cần nghỉ ngơi và điều trị ổn định trước đã.

Yoga hỗ trợ bà con rất nhiều trong quá trình phục hồi vì:
- Giúp lưu thông khí huyết: Các tư thế nhẹ nhàng kích thích máu huyết đến nuôi dưỡng các đốt sống và dây thần kinh bị tổn thương.
- Giảm áp lực cột sống: Khi các cơ vùng lưng và bụng khỏe lên, chúng sẽ hỗ trợ “gánh vác” sức nặng cho cột sống.
- Thư giãn tâm trí: Cái đau thường đi kèm với lo âu. Yoga giúp bà con tĩnh tâm, khi tâm an thì thân cũng dễ phục hồi hơn.
“Vận động là liều thuốc quý, nhưng vận động sai cách chẳng khác nào tự chuốc thêm họa vào thân.”
Các bài tập yoga cho người đau thần kinh tọa
Để bà con dễ dàng hình dung và tập luyện tại nhà nhằm giải tỏa áp lực cho dây thần kinh, lão xin hướng dẫn một số tư thế nhẹ nhàng, an toàn và dễ thực hiện nhất:
Tư thế Em Bé (Child’s Pose)
Đây là tư thế dưỡng thân tuyệt vời giúp kéo giãn nhẹ nhàng toàn bộ vùng thắt lưng, giải tỏa sự chèn ép đĩa đệm.
Bà con quỳ trên sàn, ngồi lên gót chân rồi từ từ gập người về phía trước, trán chạm sàn, hai tay duỗi thẳng qua đầu. Hãy thả lỏng toàn thân, giữ tư thế trong 5-10 nhịp thở sâu.
Tư thế Cây Cầu bản thấp (Bridge Pose)
Động tác này giúp làm mạnh nhóm cơ mông, cơ đùi và cơ bụng, từ đó san sẻ gánh nặng chịu lực cho cột sống thắt lưng.
Bà con nằm ngửa, hai đầu gối co lại, bàn chân đặt trên sàn cách mông một khoảng vừa phải. Từ từ hít vào, nâng hông lên cao ở mức vừa sức, giữ cho đầu và vai vẫn sát mặt đất. Giữ lại vài giây rồi hạ xuống nhẹ nhàng.
Tư thế Ôm Gối sát ngực (Apanasana)
Tư thế này có tác dụng massage nhẹ nhàng cho vùng thắt lưng, kéo giãn cơ mông – nơi dây thần kinh tọa đi qua.
Bà con nằm ngửa, co hai đầu gối lại rồi dùng hai tay ôm lấy gối kéo nhẹ về phía ngực. Giữ lưng áp sát mặt sàn, thở đều đặn và cảm nhận vùng thắt lưng được thư giãn.
Tư thế Nhân Sư (Sphinx Pose)
Với những bà con bị đau do thoát vị đĩa đệm thể trung tâm, tư thế này giúp đẩy đĩa đệm về lại vị trí cũ một cách tự nhiên.
Bà con nằm sấp, chống hai khuỷu tay xuống sàn ngay dưới vai, từ từ nâng ngực lên, mắt nhìn thẳng. Giữ bụng dưới áp sàn, không cố rướn quá cao gây đau thắt lưng.
Những lưu ý sống còn khi bà con tập luyện
Bà con thường có tâm lý nôn nóng, muốn tập sao cho thật dẻo, thật nhanh để hết bệnh. Nhưng cái lưng đang đau của bà con nó mong manh lắm. Lão dặn bà con mấy điều sau khi áp dụng các bài tập dưỡng thân này:
- Lắng nghe cơ thể: Nếu tập một động tác mà thấy đau nhói tăng lên, hãy dừng lại ngay. Đừng bao giờ cố quá sức.
- Tránh các động tác vặn xoắn quá mức hoặc gập người sâu: Những tư thế này có thể khiến đĩa đệm thoát vị nặng hơn, chèn ép thêm vào dây thần kinh.
- Hơi thở là quan trọng nhất: Trong yoga hay dưỡng sinh, hơi thở dẫn dắt khí. Khí đi đến đâu thì huyết theo đến đó. Bà con hãy thở chậm, sâu và đều.
- Phải có sự hướng dẫn của chuyên gia: Tuyệt đối không tự tập theo các video trên mạng nếu chưa hiểu rõ tình trạng bệnh của mình. Một tư thế sai lệch một li cũng có thể đi một dặm đau đớn.
Tuy nhiên, bà con cần nhớ, yoga hay các bài tập vận động chỉ là phương pháp hỗ trợ bên ngoài. Để dứt điểm cái gốc của bệnh đau thần kinh tọa, cần phải kết hợp với các bài thuốc đặc trị từ bên trong, giúp bồi bổ can thận, khu phong tán hàn, hoạt huyết hóa ứ.
Dựa trên việc phục hồi kinh mạch qua vận động, lão muốn chia sẻ với bà con về một giải pháp tổng thể. Tập luyện yoga hay dưỡng sinh là phần “ngọn” để hỗ trợ, còn phần “gốc” phải nằm ở bài thuốc chuyên sâu. Bài thuốc này của lão được đúc kết từ tinh hoa y học dân tộc, sử dụng các dược liệu quý để đi sâu vào can thận, tái tạo sụn khớp và giải tỏa chèn ép dây thần kinh một cách tự nhiên, bền vững.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết về cơ chế điều trị tận gốc tại đây: Bài thuốc chữa Xương khớp của Lão Tuấn
Lòng kiên trì là chìa khóa của sức khỏe
Chữa bệnh xương khớp, đặc biệt là đau thần kinh tọa, không thể ngày một ngày hai. Nó đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ của bà con trong cả việc dùng thuốc lẫn tập luyện. Có những ngày bà con sẽ thấy mỏi, thấy lười, nhưng hãy nghĩ đến cái đích là mình có thể đi lại dễ chịu hơn, bế cháu, đi chợ mà không còn phải nhăn mặt vì đau.
Lão luôn tâm niệm, người thầy thuốc giỏi nhất chính là bản thân bà con. Khi bà con biết quý trọng cơ thể, biết chọn cách sống thuận tự nhiên, ăn uống điều độ và vận động đúng mực, đó chính là lúc bà con đang tự chữa lành cho mình. Lão và đội ngũ cộng sự chỉ là những người dẫn đường, thắp lên ngọn đuốc y đức để cùng bà con đi qua những ngày giông bão của bệnh tật.
“Hành trình vạn dặm bắt đầu từ một bước chân, và hành trình tìm lại sức khỏe bắt đầu từ sự thấu hiểu chính cơ thể mình.”
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bà con giải tỏa được thắc mắc về việc đau thần kinh tọa có nên tập yoga. Hãy nhớ: Chậm mà chắc, đúng mà bền. Đừng vì một chút nôn nóng mà làm tổn thương thêm “trụ cột” của cơ thể mình.
Nếu bà con vẫn còn băn khoăn về các cơn đau, chưa biết mình đang ở giai đoạn nào hay tập luyện ra sao cho an toàn, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Lão và các chuyên gia luôn sẵn lòng lắng nghe và tư vấn tận tình để bà con sớm tìm lại niềm vui sống khỏe. Bà con có thể gửi thông tin tình trạng bệnh, kết quả thăm khám qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin trực tiếp cho Messenger Lão Tuấn để lão kịp thời hỗ trợ nhé.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


