- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Nhận biết người cao tuổi khó ngủ về đêm và hướng khắc phục
Bà con thân mến! Có bao giờ bà con trằn trọc nhìn lên trần nhà, đếm từng tiếng tích tắc của đồng hồ mà mắt vẫn ráo hoảnh, lòng dạ thì bồn chồn không yên? Đặc biệt là với những người cao tuổi, giấc ngủ vốn dĩ đã ngắn, nay lại càng thêm chập chờn, xa xỉ. Lão biết, cái cảnh người cao tuổi khó ngủ về đêm nó khổ cực lắm. Đêm dài dằng dặc, thân xác mỏi mệt mà cái đầu cứ thức, rồi lo nghĩ đủ thứ chuyện trên đời, để rồi sáng dậy người lờ đờ, chân tay run rẩy, chẳng còn chút sức sống nào. Hôm nay, Lão ngồi đây, bằng cái tâm của người thầy thuốc đã hơn 40 năm gắn bó với cây kim, thang thuốc, muốn cùng bà con tìm hiểu cho tường tận gốc rễ của chứng bệnh này để tìm lại những đêm ngon giấc, an lành.
Tại sao người cao tuổi thường khó ngủ về đêm theo góc nhìn Đông y?
Trong Đông y, giấc ngủ do hai tạng Tâm và Can làm chủ. Khi chúng ta còn trẻ, khí huyết dồi dào, âm dương cân bằng nên đặt lưng xuống là ngủ say. Nhưng khi bước sang tuổi xế chiều, chính khí suy giảm, lục phủ ngũ tạng bắt đầu lão hóa. Việc người cao tuổi khó ngủ về đêm không chỉ đơn thuần là do tuổi tác, mà sâu xa là do “Huyết bất túc” và “Tâm thận bất giao”.
Bà con cứ hình dung, cơ thể ta như một cái đèn dầu. Khi về già, dầu (huyết) cạn dần, bấc (tâm thần) bị khô thì ngọn lửa cứ chập chờn, không thể cháy ổn định. Khi huyết không đủ để nuôi dưỡng tâm, thần sẽ không có nơi trú ngụ, sinh ra tâm thần bất an, khiến bà con cứ trăn trở, khó đi vào giấc ngủ. Bên cạnh đó, thận thủy suy kém không thể đưa lên để kìm hãm tâm hỏa, làm hỏa vượng phía trên, gây ra cảm giác bứt rứt, lòng bàn tay bàn chân nóng, đêm ngủ hay mơ màng, dễ tỉnh giấc.
“Chữa bệnh mất ngủ ở người già, không phải là dùng thuốc ức chế thần kinh để bắt cơ thể ngủ cưỡng ép, mà phải là bồi bổ khí huyết, an thần, định chí, giúp cơ thể tự tìm lại nhịp sinh học tự nhiên.”

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Những hệ lụy khôn lường khi tình trạng khó ngủ kéo dài
Nhiều bà con chủ quan nghĩ rằng “già rồi ít ngủ cũng được”, nhưng Lão xin thưa, đó là quan niệm rất nguy hiểm. Giấc ngủ là lúc cơ thể đào thải độc tố, phục hồi năng lượng. Nếu người cao tuổi khó ngủ về đêm kéo dài, tạng phủ sẽ ngày càng suy kiệt. Khí huyết không được tái tạo dẫn đến trí nhớ giảm sút, hay quên, hay cáu gắt.
Nghiêm trọng hơn, mất ngủ kinh niên ở người già là “sát thủ thầm lặng” dẫn đến các bệnh lý về tim mạch và huyết áp. Khi không ngủ được, tâm hỏa vượng lên làm huyết áp tăng cao đột ngột, rất dễ gây ra tai biến hoặc đột quỵ vào lúc rạng sáng. Ngoài ra, việc thức đêm khiến tạng Thận phải làm việc quá sức, dẫn đến tình trạng đi tiểu đêm nhiều lần, tạo thành một vòng lẩn quẩn: mất ngủ gây tiểu đêm, và tiểu đêm lại càng làm mất ngủ thêm trầm trọng.
Lão Tuấn chia sẻ cách nhận biết các thể mất ngủ thường gặp
Để chữa đúng bệnh, trước hết bà con phải hiểu mình thuộc thể nào. Trong quá trình làm nghề, Lão đúc kết lại một số thể phổ biến khiến người cao tuổi khó ngủ về đêm như sau:
- Thể Tâm Tỳ lưỡng hư: Bà con thường thấy khó ngủ, ngủ không sâu, hay quên, ăn uống kém, sắc mặt vàng nhạt, hay mệt mỏi. Đây là do tỳ vị yếu, không sinh ra được huyết để nuôi tâm.
- Thể Tâm Thận bất giao: Khó ngủ kèm theo đau lưng, mỏi gối, tai ù, hay vã mồ hôi trộm, lòng bàn tay nóng. Đây là hiện tượng thận âm hư không chế được tâm hỏa.
- Thể Can khí uất kết: Thường gặp ở những bà con hay lo âu, suy nghĩ nhiều, uất ức trong lòng. Biểu hiện là khó ngủ, hay thở dài, ngực sườn đầy trướng.
Hiểu được mình thuộc thể nào, chúng ta mới có thể “bốc thuốc đúng bệnh”, điều chỉnh lối sống cho phù hợp. Y học dân tộc ta cực kỳ tinh túy ở chỗ đó, mỗi người một phương, không ai giống ai hoàn toàn.
Mẹo dân gian hỗ trợ người cao tuổi khó ngủ về đêm hiệu quả
Bà con không nên vội vã dùng các loại thuốc ngủ Tây y ngay, vì chúng dễ gây lệ thuộc và làm hại gan thận. Lão khuyên bà con nên tận dụng những vị thuốc quanh nhà, vừa lành tính lại vừa giúp an thần rất tốt. Ví dụ như lá vông nem, tâm sen hay cây lạc tiên.
Bà con có thể lấy một nắm lá vông nem tươi, rửa sạch, sắc nước uống hàng ngày. Hoặc dùng tâm sen sao vàng, hãm trà uống vào buổi chiều tối. Đặc biệt, cây lạc tiên (hay còn gọi là nhãn lồng) là một vị thuốc quý cho người mất ngủ. Bà con hái ngọn lạc tiên nấu canh hoặc sắc nước uống sẽ thấy tâm hồn dịu lại, giấc ngủ đến tự nhiên hơn. Ngoài ra, trước khi đi ngủ, bà con nên ngâm chân bằng nước muối ấm pha chút gừng để thông kinh lạc, dẫn hỏa quy nguyên, giúp đôi bàn chân ấm lên, từ đó dễ ngủ hơn rất nhiều.
Những mẹo dân gian trên rất tốt cho trường hợp mới bị hoặc nhẹ, nhưng với bà con bị mất ngủ kinh niên, gốc bệnh đã sâu, cần một giải pháp toàn diện để bồi bổ ngũ tạng, phục hồi hệ thần kinh thực vật từ bên trong. Lão đã dành nhiều năm tâm huyết để nghiên cứu và hoàn thiện bài thuốc thảo dược giúp giải quyết triệt để tình trạng này.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết về cơ chế điều trị tận gốc mất ngủ bằng tinh hoa thảo dược dược tại đây: Bài thuốc chữa Mất ngủ của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt cho người già tìm lại giấc ngủ
Cái gốc của sức khỏe nằm ở “Ăn được, ngủ được là tiên”. Để cải thiện tình trạng người cao tuổi khó ngủ về đêm, bà con cần chú ý đến việc ăn uống dưỡng sinh. Nên ưu tiên các thực phẩm có tính bình, an thần như hạt sen, long nhãn, củ súng, đậu đen. Buổi tối tránh ăn quá no hoặc ăn các đồ khó tiêu, dầu mỡ vì “vị bất hòa thì ngọa bất an” – cái bụng không yên thì giấc ngủ cũng chẳng thể yên được.
Về sinh hoạt, bà con nên giữ tinh thần lạc quan, tránh đọc tin tức tiêu cực hay xem điện thoại quá khuya. Buổi chiều hãy đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập vài động tác dưỡng sinh để khí huyết lưu thông. Đặc biệt, hãy tạo cho mình một khung giờ ngủ cố định, đừng vì đêm trước mất ngủ mà ban ngày ngủ bù quá nhiều, làm xáo trộn đồng hồ sinh học của cơ thể.
“Hành y bấy lâu, Lão chỉ mong bà con hiểu rằng: Thuốc quý nhất chính là sự điềm tĩnh trong tâm hồn và thói quen sinh hoạt thuận theo tự nhiên.”
Lời dặn dò chân tình từ Lão Tuấn
Bà con ạ, bệnh mất ngủ ở tuổi già không phải ngày một ngày hai mà khỏi ngay được. Nó cần sự kiên trì và đúng phương pháp. Đừng vì nôn nóng mà lạm dụng các loại thuốc giảm đau hay thuốc ngủ trôi nổi, tiền mất tật mang. Y học cổ truyền coi trọng việc chữa bệnh từ gốc, dù chậm một chút nhưng chắc chắn và bền vững.
Lão luôn tâm niệm, người thầy thuốc không chỉ kê đơn bốc thuốc, mà còn phải là người bạn đồng hành cùng bà con trong hành trình giữ gìn sức khỏe. Nếu bà con đang gặp khó khăn với giấc ngủ, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Lão sẽ lắng nghe và đưa ra những lời khuyên phù hợp nhất với thể trạng của từng người.
Nếu bà con cần tư vấn sâu hơn về tình trạng người cao tuổi khó ngủ về đêm hoặc muốn tìm hiểu lộ trình điều trị an toàn bằng Đông y, hãy liên hệ trực tiếp với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin qua Messenger Lão Tuấn. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng giúp bà con tìm lại những đêm ngủ ngon giấc để sống vui khỏe bên con cháu.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


