Cảnh báo thoái hóa khớp gối ở người béo phì và hướng điều trị

Bà con thân mến! Mấy ngày nay miền Bắc trở trời, mưa ẩm sụt sùi, phòng khám của lão lại đông bà con đến khám xương khớp hơn hẳn. Trong số đó, có một hình ảnh làm lão trăn trở mãi, đó là những bà con tuổi chưa hẳn đã già, nhưng bước đi vô cùng nặng nhọc, hai tay cứ phải tỳ chặt vào đầu gối, vừa đi vừa nhăn mặt vì đau đớn. Hỏi ra mới biết, hầu hết bà con đều có một điểm chung: cân nặng dư thừa khá nhiều. Y học hiện đại gọi đây là tình trạng thoái hóa khớp gối ở người béo phì. Thấy bà con khổ sở vì cái chân đau, đi không vững, đứng không yên, lão xót xa lắm. Vì vậy, hôm nay lão ngồi lại đây để chia sẻ, dặn dò bà con thật kỹ về cái căn bệnh này, mong giúp bà con hiểu rõ gốc rễ để tìm lại bước đi nhẹ nhàng, khỏe mạnh.

Căn nguyên thoái hóa khớp gối ở người béo phì dưới góc nhìn Nam y

Để bà con dễ hình dung, cái khớp gối của chúng ta cũng giống như bốn cây cột trụ chống đỡ cho cả một ngôi nhà. Khi ngôi nhà ấy quá nặng, tải trọng vượt quá mức chịu đựng, bốn cây cột sẽ ngày một rệu rã, nứt nẻ và suy sụp. Cứ mỗi cân nặng tăng lên, khớp gối phải chịu áp lực gấp bốn, gấp năm lần khi đi lại, thậm chí gấp hàng chục lần khi bà con leo cầu thang hay ngồi xổm. Lâu ngày, lớp sụn khớp – vốn là tấm đệm giảm xóc giữa hai đầu xương – bị bào mòn, mỏng dần rồi rách nát, khiến hai đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau, gây đau đớn dữ dội.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn nhận ở góc độ cơ học như vậy thì chưa đủ sâu sắc. Trong Y học cổ truyền, thoái hóa khớp gối ở người béo phì thuộc phạm vi chứng Tý, kết hợp chặt chẽ với chứng Đàm thấp. Người béo phì đa phần do tỳ vị hư nhược, công năng vận hóa thủy thấp bị suy giảm. Thức ăn, nước uống đưa vào cơ thể không chuyển hóa thành chất dinh dưỡng nuôi thân, mà lại biến thành đàm trọc, mỡ thừa tích tụ lại. Đàm thấp này vốn có tính chất nặng nề, trệ hạ, xu hướng đi xuống phần dưới cơ thể, dồn ép và kinh lạc vùng chân, đặc biệt là khớp gối.

“Đàm ẩm lưu cữu lâu ngày tại kinh lạc sẽ hóa thành huyết ứ, khiến khí huyết tại vùng gối bất thông, mà bất thông thì tắc thống, tức là không thông suốt thì sinh ra đau đớn.”

Hơn thế nữa, người béo phì thường ít vận động do nặng nề và đau đớn, điều này lại càng làm cho khí huyết ứ trệ nghiêm trọng hơn. Thần khí của tạng Can (chủ cân, nuôi dưỡng gân cốt) và tạng Thận (chủ cốt tủy, sinh xương) vì thế cũng bị ảnh hưởng, không thể đưa đủ dưỡng chất đến nuôi dưỡng khớp gối, khiến quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn, trầm trọng hơn so với người có thể trạng bình thường.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những triệu chứng điển hình bà con cần đặc biệt lưu tâm

Thoái hóa khớp gối ở người béo phì không ập đến ngay lập tức mà gặm nhấm gân cốt của bà con theo thời gian. Ban đầu, bà con chỉ cảm thấy những cơn đau âm ỉ, thoáng qua ở vùng gối khi vừa ngủ dậy, hoặc khi phải đứng lên ngồi xuống đổi tư thế. Đau có tính chất cơ học, nghĩa là hễ đi lại, mang vác nặng thì đau tăng lên, còn ngồi nghỉ ngơi thì dịu bớt. Nhiều bà con chủ quan, nghĩ do mỏi chân thông thường nên bỏ qua, để bệnh tiến triển âm thầm.

Càng về sau, khi lớp sụn gối tiêu hao nhiều, các triệu chứng trở nên rõ rệt và ái ngại hơn:

• Tiếng lục khục, lạo xạo trong khớp: Mỗi khi đi lại, co duỗi chân hoặc leo cầu thang, bà con nghe rõ tiếng động phát ra từ trong gối. Đó là do hai đầu xương khô khốc cọ vào nhau khi không còn lớp sụn che chở.
• Cứng khớp buổi sáng: Thức dậy sau một đêm ngủ dài, bà con thấy hai đầu gối cứng đờ, không thể co duỗi tự nhiên được ngay. Phải dùng tay xoa bóp, day ấn một lúc lâu gối mới mềm ra và đi lại được.
• Sưng tấy và tích dịch: Có những đợt cấp tính, đầu gối sưng to, nóng đỏ, sờ vào thấy căng mọng. Đây là hiện tượng màng bao khớp bị viêm nhiễm, tràn dịch khớp gối do áp lực quá tải từ trọng lượng cơ thể kích thích liên tục.
• Biến dạng khớp và giới hạn vận động: Ở giai đoạn nặng, bà con không thể ngồi xổm, không thể gập hết chân. Hai đầu gối có xu hướng bị lệch, vòng kiềng ra ngoài, dáng đi khập khiễng, nặng nề, mất đi sự thăng bằng vốn có.

Hệ lụy khôn lường nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời

Lão gặp nhiều bà con khi đau quá chịu không nổi mới tìm đến lão, lúc này khớp gối đã biến dạng nghiêm trọng. Nhiều người vì muốn giảm đau nhanh đã tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc giảm đau tây y, hoặc nghe lời mách bảo mua các loại thuốc hoàn tán không rõ nguồn gốc, trộn lẫn corticoid về uống. Đúng là thuốc uống vào đỡ đau ngay, đi lại phăm phăm, nhưng cái giá phải trả quá đắt. Thuốc ấy làm giữ nước, khiến bà con tăng cân nhanh hơn, mặt sưng phù ra, dạ dày viêm loét, mà cái khớp gối thì mục ruỗng bên trong do bị bào mòn nhanh chóng.

Thoái hóa khớp gối ở người béo phì nếu để mặc kéo dài sẽ dẫn đến nguy cơ tàn phế rất cao. Khi sụn khớp mất hoàn toàn, các gai xương mọc ra đâm vào màng bọc khớp, gây viêm mủ hoặc dính khớp, khiến chân bị co quắp, teo cơ đùi, cơ cẳng chân do lâu ngày không vận động. Lúc này, bà con mất đi khả năng tự phục vụ, phải phụ thuộc hoàn toàn vào con cháu, tinh thần suy sụp, ăn ngủ kém, từ đó lại phát sinh thêm các bệnh về tim mạch, huyết áp, tiểu đường – vốn là những hung thần của người thừa cân.

Phương pháp chăm sóc tại nhà và dưỡng sinh giảm áp lực cho khớp gối

Đối với chứng thoái hóa khớp gối ở người béo phì, việc điều trị không thể chỉ cậy nhờ vào thuốc men, mà quan trọng nhất là bà con phải chủ động thay đổi lối sống, thực hiện các biện pháp dưỡng sinh tại nhà để giảm tải cho đôi chân. Gốc có vững thì ngọn mới xanh, khớp có nhẹ gánh thì cơn đau mới dứt.

Lão hướng dẫn bà con một số việc cần làm ngay tại nhà như sau:

1. Kiểm soát chế độ ăn uống dưỡng sinh: Đây là yếu tố sống còn. Bà con cần cắt giảm tối đa các thực phẩm sinh đàm, tích mỡ như đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, bánh kẹo, nước có ga, nội tạng động vật. Thay vào đó, hãy ăn nhiều rau xanh, các loại củ quả giàu vitamin, uống nước chè xanh, nước vối để giúp thanh nhiệt, tiêu độc, trừ thấp. Ăn uống thanh đạm vừa giúp giảm cân, vừa nhẹ lòng, nhẹ dạ, khí huyết lưu thông thông suốt.
2. Luyện tập các bài tập không chịu lực: Người béo phì tuyệt đối không được đi bộ đường dài, không chạy bộ, không tập các môn nhảy dây, leo núi vì sẽ làm khớp gối nát thêm. Thay vào đó, bà con hãy tập đạp xe tại chỗ, hoặc tập bơi lội dưới nước. Lực nâng của nước sẽ chịu đỡ toàn bộ trọng lượng cơ thể, giúp các khớp được co duỗi linh hoạt mà không bị áp lực.
3. Liệu pháp xoa bóp, chườm ấm dân gian: Mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, bà con dùng một nắm lá lốt, ngải cứu, gừng tươi giã nát, sao vàng với một chút muối hạt, bọc vào khăn vải rồi chườm nhẹ nhàng lên hai đầu gối. Hơi ấm cùng tinh chất thảo dược sẽ giúp khu phong, tán hàn, hóa ứ, thông kinh hoạt lạc, giảm đau và giúp gối không bị cứng vào sáng hôm sau.

Bà con thực hiện kiên trì việc xoa bóp và chườm thảo dược này đều đặn mỗi ngày 1-2 lần, mỗi lần chừng 15-20 phút. Khi chườm, chú ý độ ấm vừa phải để tránh làm bỏng da, đặc biệt là những bà con có kèm theo bệnh tiểu đường.

Lời dặn dò chân thành của Lão Tuấn dành cho bà con

Bà con ơi, cái chân cái tay là cái lộc trời ban để chúng ta đi lại, làm lụng, vui vầy cùng con cháu. Đừng để sự chủ quan hay thói quen ăn uống vô độ làm gánh nặng đè nát đi đôi chân của mình. Chữa bệnh xương khớp cho người béo phì là một hành trình gian nan, đòi hỏi sự kiên trì lớn lao từ chính bà con. Thuốc của lão dù tốt đến mấy cũng chỉ hỗ trợ được phần nào nếu bà con không chịu bóp mồm bóp miệng, không chịu rèn luyện thân thể vững vàng.

Lão luôn tâm niệm, người thầy thuốc không chỉ cho người bệnh phương thuốc trị thân bệnh, mà còn phải giúp họ thức tỉnh cái tâm thức tự trân quý sức khỏe của chính mình. Khi nào bà con hiểu được cơ thể mình cần gì, biết thương cái khớp gối đang ngày đêm chịu nặng, tự khắc bệnh tình sẽ thuyên giảm. Lão luôn ở đây, đồng hành cùng bà con trên từng bước đi, để cộng đồng chúng ta ai ai cũng được sống vui, sống khỏe, an yên ngay tại chính ngôi nhà của mình.

Nếu đầu gối của bà con đang có dấu hiệu lục khục, sưng đau rã rời, hoặc cân nặng đang vượt quá mức kiểm soát khiến việc đi lại trở nên khó khăn, bà con đừng âm thầm chịu đựng một mình. Hãy chia sẻ cụ thể tình trạng bệnh lý, chiều cao, cân nặng hiện tại để lão cùng đội ngũ y bác sĩ tư vấn giải pháp điều trị phù hợp nhất thông qua Zalo 0972.606.773 hoặc trò chuyện trực tiếp tại Messenger Lão Tuấn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc