Thoái hóa khớp gối có nên đạp xe? Tập sao cho bổ mà không hại?

Bà con thân mến,

Lão thấy dạo gần đây, cứ mười bà con đến gõ cửa nhà Lão thì có đến bảy, tám người than phiền về cái đầu gối. Có người mới ngoài bốn mươi, cái tuổi lẽ ra còn đương sung sức, vậy mà bước đi đã nặng nề, mỗi khi đứng lên ngồi xuống là khớp kêu lục cục như rang ngô. Bà con thường bảo nhau: “Đau thế này chắc phải nằm im một chỗ cho nó lành”, nhưng lại có người bảo “Phải đạp xe cho nó dẻo khớp”. Vậy thực hư chuyện thoái hóa khớp gối có nên đạp xe không? Hôm nay, Lão dành chút thời gian ngồi lại đây để phân tích cho bà con hiểu thấu đáo cái lý của vận động trong dưỡng sinh, tránh việc tập tành sai cách mà rước họa vào thân.

Đạp xe – Con dao hai lưỡi với người thoái hóa khớp gối

Nhiều bà con hỏi Lão rằng đạp xe có tốt không? Lão trả lời ngay: Đạp xe rất tốt, nhưng nó giống như một vị thuốc, dùng đúng liều thì bổ, dùng quá liều hoặc sai cách thì thành thuốc độc. Với người thoái hóa khớp gối, sụn khớp đã bị bào mòn, dịch khớp khô cạn, việc đạp xe đúng cách sẽ giúp kích thích bao hoạt dịch tiết ra “dầu bôi trơn”, giúp khớp vận động trơn tru hơn và tăng cường sức mạnh cho khối cơ đùi để gánh đỡ bớt áp lực cho đầu gối.

“Lão đã chứng kiến không ít bà con vì nôn nóng muốn khỏi bệnh mà sáng đạp, chiều đạp, có khi đạp cả chục cây số dưới nắng gắt. Hệ quả là khớp gối sưng vù, dịch tràn ra, đau đớn không đi nổi. Đó là cái sai của việc ép cơ thể vận động quá ngưỡng chịu đựng.”

Bà con cần hiểu rằng, vận động trong Đông y gọi là “động trung cầu tĩnh”. Đạp xe là để khí huyết lưu thông đến tận các ngõ ngách của khớp, chứ không phải để thi thố sức mạnh. Nếu bà con đạp quá nhanh, leo dốc cao hay dùng xe không phù hợp, vô tình bà con đang bắt cái đầu gối vốn đã yếu ớt phải chịu thêm những cú va đập và áp lực cực lớn, khiến sụn khớp tổn thương nhanh hơn.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Lão dặn bà con cách đạp xe sao cho “khỏe khớp, dưỡng thân”

Để việc đạp xe mang lại hiệu quả thực sự, bà con cần nhớ kỹ những lời dặn dò sau đây của Lão:

• Điều chỉnh yên xe phù hợp: Đây là điều quan trọng nhất. Yên xe phải đủ cao để khi chân ở vị trí thấp nhất, đầu gối chỉ hơi chùng xuống một chút (khoảng 10-15 độ). Nếu yên quá thấp, gối phải gập quá sâu, áp lực lên xương bánh chè sẽ tăng gấp nhiều lần, cực kỳ nguy hại.
• Lựa chọn cường độ nhẹ nhàng: Bà con hãy bắt đầu bằng việc đạp xe tại chỗ hoặc xe đạp phổ thông trên đường bằng phẳng. Mỗi ngày chỉ nên dành 15-20 phút, chia làm 2 lần sáng và chiều. Đừng cố đạp lấy số lượng, hãy chú trọng vào sự nhịp nhàng.
• Lắng nghe cơ thể: Nếu trong lúc đạp hoặc sau khi đạp mà thấy khớp đau nhói, sưng nóng thì phải dừng lại ngay. Đó là dấu hiệu báo động khớp đang bị quá tải.
• Khởi động kỹ trước khi tập: Hãy dành vài phút xoa bóp nhẹ nhàng vùng đầu gối, làm ấm các cơ xung quanh để “đánh thức” khớp trước khi bắt đầu vòng quay đầu tiên.

“Giữ nghề là giữ đạo, chữa bệnh là cứu người. Lão luôn nhắc học trò rằng, người thầy thuốc không chỉ cho thuốc mà phải cho bà con cả cái hướng để tự cứu mình qua lối sống và vận động thuận tự nhiên.”

Khi nào tuyệt đối không được leo lên xe đạp?

Dù đạp xe có lợi, nhưng không phải lúc nào bà con cũng có thể áp dụng. Lão lưu ý những trường hợp sau đây cần phải tạm nghỉ hoặc chuyển sang phương pháp khác:

• Khớp gối đang trong giai đoạn viêm cấp tính: Sưng to, nóng đỏ, sờ vào thấy đau nhức nhối. Lúc này cần tĩnh dưỡng tuyệt đối.
• Bà con bị thoát vị đĩa đệm nặng kèm theo chèn ép thần kinh tọa gây tê yếu chân.
• Người có tiền sử chóng mặt, huyết áp không ổn định hoặc các bệnh lý về tim mạch nặng cần có sự giám sát của người thân.

Bà con ạ, vận động chỉ là phần “ngọn” giúp duy trì sự linh hoạt. Muốn dứt điểm cái đau, cái mỏi, ta phải trị từ cái “gốc”. Trong y lý, thoái hóa khớp gối phần nhiều do Can Thận bất túc, phong hàn thấp xâm nhập làm tắc nghẽn kinh lạc. Khi đó, việc kết hợp giữa tập luyện điều độ với một bài thuốc chuyên biệt để bồi bổ tạng phủ, hoạt huyết thông kinh là điều cốt yếu.

Những lựa chọn thay thế cho người không thể đạp xe

Nếu tình trạng khớp của bà con quá nặng hoặc không có điều kiện đạp xe, Lão gợi ý một vài cách dưỡng sinh nhẹ nhàng mà hiệu quả không kém:

• Đi bộ trong nước: Nếu có điều kiện ra hồ bơi, bà con hãy đi bộ dưới nước. Sức nổi của nước sẽ nâng đỡ cơ thể, giảm 80-90% áp lực lên khớp gối mà vẫn giúp cơ bắp săn chắc.
• Các bài tập co duỗi tại chỗ: Nằm trên giường, co duỗi chân nhẹ nhàng hoặc tập bài tập “đạp xe trong không trung” cũng là cách rất tốt để dịch khớp lưu thông mà không gây áp lực do trọng lượng cơ thể.
• Dưỡng sinh, Thái cực quyền: Những động tác chậm rãi, uyển chuyển của dưỡng sinh giúp khí huyết điều hòa, rất hợp với thể trạng người cao tuổi.

Bà con nhớ lấy lời Lão: “Dưỡng thân cũng như dưỡng cây”, phải từ từ và bền bỉ. Đừng thấy đau mà sợ vận động, cũng đừng thấy khỏe mà tập quá đà. Quan trọng là sự hiểu biết về chính cơ thể mình.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc vận động, hoặc khớp gối đau nhức bấy lâu nay chưa thuyên giảm, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Bà con có thể chụp ảnh vùng khớp bị sưng, ảnh lưỡi (để Lão xem rêu lưỡi đoán bệnh) hoặc gửi các kết quả thăm khám trước đó qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin cho Messenger Lão Tuấn. Lão sẽ trực tiếp xem xét và tư vấn cách vận động, dùng thuốc sao cho phù hợp nhất với thể trạng của từng người.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc