

- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Trào ngược dạ dày gây ho: Cái gốc tại vị, chớ trị nhầm sang phế!
Bà con thân mến!
Dạo gần đây, Lão nhận được nhiều lời tâm sự của bà con: “Lão ơi, sao tôi cứ ho khan húng hắng mãi, uống đủ loại siro, thuốc bổ phế mà chẳng dứt. Đi khám phổi thì bác sĩ bảo bình thường, thế là tại làm sao?”. Lão nghe xong, nhấp chén trà rồi cười bảo: Cái gốc của tiếng ho ấy, đôi khi chẳng nằm ở buồng phổi đâu, mà nó lại đang “réo gọi” từ chính cái dạ dày của bà con đấy.
Trào ngược dạ dày gây ho – Khi cái bụng “nổi loạn” làm khổ cái họng
Trong y học cổ truyền, cơ thể chúng ta là một chỉnh thể thống nhất, các tạng phủ có mối liên hệ mật thiết. Dạ dày (Vị) có chức năng thu nạp và đưa thức ăn đi xuống (giáng xuống). Nhưng khi tỳ vị hư yếu, thức ăn đình trệ, khí không xuống được mà lại đi ngược lên trên, gọi là hiện tượng Vị khí nghịch hành.
Luồng khí nghịch này mang theo dịch vị axit, tấn công lên thực quản và tràn vào vùng thanh quản. Bà con cứ hình dung, niêm mạc họng vốn mỏng manh, nay bị axit dạ dày “ăn mòn” hàng ngày thì làm sao mà không viêm, không ho cho được? Đây chính là lý do vì sao nhiều bà con cứ lo chữa họng, chữa phổi mà quên mất việc phải “vỗ về” cái dạ dày đang bị tổn thương.


Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Dấu hiệu nhận biết tiếng ho do trào ngược dạ dày
Lão dặn bà con, để phân biệt ho do cảm mạo thông thường với ho do trào ngược, hãy chú ý kỹ những biểu hiện sau:
- Ho khan kéo dài: Tiếng ho thường khô, không có đờm hoặc chỉ có rất ít đờm trắng dính vào buổi sáng.
- Ho nặng hơn khi nằm: Khi bà con nằm ngủ, axit dạ dày dễ dàng trào ngược lên hơn, gây ra những cơn ho sặc sụa về đêm, làm mất giấc ngủ, khiến cơ thể suy nhược.
- Ho sau khi ăn no: Đặc biệt là sau bữa tối hoặc khi vừa ăn xong đã nằm nghỉ ngay, cảm giác nóng rát ngực sẽ đi kèm với cơn ho.
- Triệu chứng kèm theo: Hay ợ hơi, ợ chua, cảm giác có cục vướng ở cổ họng (mai hạch khí), sáng dậy thường thấy đắng miệng hoặc chua miệng.
Lão vẫn thường nói với học trò: Chữa bệnh không chỉ là nhìn vào cái đau hiện hữu, mà phải lắng nghe hơi thở của từng tạng phủ. Cái ho của trào ngược dạ dày chính là tiếng kêu cứu của một hệ tiêu hóa đang bị quá tải và mất đi sự thăng bằng vốn có.
Căn nguyên sâu xa dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Tại sao cùng ăn uống như nhau mà người này bị trào ngược, người kia lại không? Theo kinh nghiệm hơn 40 năm làm thuốc của Lão, có 3 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:
- Can khí uất kết: Do bà con hay lo nghĩ, căng thẳng, stress kéo dài khiến khí huyết không lưu thông, “can mộc khắc tỳ thổ”, làm chức năng dạ dày bị rối loạn, khí nghịch lên gây ho.
- Tỳ vị hư hàn: Chế độ ăn uống thất thường, ăn nhiều đồ lạnh, đồ dầu mỡ khiến tỳ vị yếu đi, không vận hóa được thức ăn, sinh ra đàm thấp, đẩy khí ngược lên.
- Phế khí mất tuyên giáng: Khi dạ dày trào ngược quá lâu, nó làm ảnh hưởng đến tạng phổi (Phế), khiến phế không còn thực hiện được chức năng thanh lọc và đưa khí xuống, tạo thành vòng xoáy bệnh lý luẩn quẩn.
Lời khuyên của Lão Tuấn: Cách xử lý và phòng ngừa tại nhà
Để cải thiện tình trạng trào ngược dạ dày gây ho, bên cạnh việc dùng thuốc, bà con cần đặc biệt chú ý đến lối sống “thuận tự nhiên”:
- Kê cao đầu khi ngủ: Bà con nên dùng gối chống trào ngược hoặc kê cao đầu giường khoảng 15-20cm để ngăn axit trào lên vào ban đêm.
- Ăn chậm, nhai kỹ: Đừng ăn quá no, hãy chia nhỏ bữa ăn. Tuyệt đối không nằm ngay sau khi ăn, ít nhất phải sau 2-3 tiếng để thức ăn kịp tiêu hóa.
- Tránh đồ kích thích: Hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ chua cay, cà phê và các loại nước có gas – những thứ này chính là “ngòi nổ” cho cơn trào ngược.
- Sử dụng gừng tươi: Một vài lát gừng ấm hãm với nước sôi uống vào buổi sáng sẽ giúp làm ấm tỳ vị, giáng nghịch và giảm ho rất tốt.
Dân gian ta có câu “Thân cường thì bệnh nhược”. Việc giữ cho tinh thần lạc quan, ăn uống điều độ chính là bài thuốc quý giá nhất mà không một loại biệt dược nào thay thế được. Tuy nhiên, nếu tình trạng ho và trào ngược đã diễn ra lâu ngày, niêm mạc thực quản đã bị tổn thương sâu, bà con cần một giải pháp mang tính hệ thống hơn để phục hồi tỳ vị từ bên trong.
Với những bà con đã dùng nhiều cách mà chưa khỏi, Lão thường hướng dẫn sử dụng bài thuốc Đông y đặc trị. Bài thuốc này không chỉ tập trung vào việc trung hòa axit dạ dày để cắt cơn ho tức thì, mà quan trọng hơn là giúp kiện tỳ, hòa vị, bồi bổ chức năng của tạng can, tạng phế, giúp khí thuận đi xuống, từ đó trị dứt điểm căn nguyên gây trào ngược.
👉 Bà con có thể tìm hiểu thêm về phương pháp điều trị từ gốc rễ tại đây: Bài thuốc chữa Bệnh Dạ Dày của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Giữ đạo nghề qua từng lời dặn dò
Lão làm nghề y, luôn khắc ghi lời dạy của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông: “Chữa bệnh là cứu người, giữ nghề là giữ đạo”. Lão thấy xót xa khi nhiều bà con cứ tự ý mua thuốc kháng sinh về uống để trị ho, trong khi cái gốc là dạ dày thì lại bỏ ngỏ. Kháng sinh vào làm hại thêm lợi khuẩn, dạ dày càng yếu, trào ngược lại càng nặng, cái vòng luẩn quẩn ấy cứ thế băm vằn sức khỏe của bà con.
Bà con nhớ nhé, cơ thể mình cũng như một cái cây, muốn lá xanh tươi (họng khỏe) thì bộ rễ (dạ dày) phải vững vàng. Đừng đợi đến khi ho ra máu hay viêm loét thực quản nặng mới cuống cuồng đi tìm thầy, tìm thuốc. Hãy lắng nghe cơ thể mình ngay từ những tiếng ho húng hắng đầu tiên.
“Y đức không chỉ ở tài chữa bệnh, mà còn ở cách lắng nghe, sẻ chia và nâng đỡ người bệnh cả về thân lẫn tâm.” – Đó là kim chỉ nam giúp Lão đồng hành cùng bà con suốt hơn 40 năm qua.
Nếu bà con đang loay hoay với những cơn ho dai dẳng, hay cảm thấy bụng dạ bất ổn, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe và tư vấn tận tình để bà con sớm lấy lại được giấc ngủ ngon và sức khỏe viên mãn.
Bà con có thể gửi tình trạng bệnh, hình ảnh lưỡi hoặc các kết quả khám chữa trước đó cho Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin trực tiếp vào Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ kịp thời nhất.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


