Phân loại 5 thể bệnh viêm khớp dạng thấp thường gặp

Bà con thân mến! Mấy chục năm hành y, Lão từng chứng kiến không biết bao nhiêu ánh mắt lo âu, những tiếng thở dài bất lực của bà con khi đôi bàn tay, bàn chân cứ ngày một sưng tấy, co quắp lại. Nhiều người đau đớn đến mức không thể tự cài cái khuy áo, không cầm nổi đôi đũa ăn cơm, cuộc sống sinh hoạt đều phải cậy nhờ vào con cháu. Người ta cứ gọi chung là đau khớp, rồi uống đủ loại thuốc giảm đau, đến khi dạ dày loét ra, người phù nề mà khớp vẫn hoàn khớp. Thực chất, cái chứng phong thấp trong Đông y hay chứng viêm khớp dạng thấp của Tây y vốn có nhiều thể trạng, diện mạo khác nhau. Nếu bà con không hiểu rõ các loại viêm khớp dạng thấp, không biết mình đang thuộc thể bệnh nào để trị cho đúng căn nguyên, thì hành trình tìm lại sức khỏe sẽ còn gian nan, trắc trở vô cùng.

Góc nhìn y học về chứng viêm khớp dạng thấp

Trong Tây y, viêm khớp dạng thấp được định nghĩa là một căn bệnh tự miễn mạn tính. Nghĩa là hệ miễn dịch của cơ thể vốn để bảo vệ chúng ta bỗng nhiên “hiểu lầm” và quay sang tấn công vào màng hoạt dịch của các khớp, gây ra tình trạng viêm nhiễm, đau đớn và nếu kéo dài sẽ làm hủy hoại sụn khớp, bào mòn xương. Bệnh lý này có tính chất đối xứng, thường xuất hiện ở các khớp nhỏ như khớp ngón tay, cổ tay, khớp bàn chân, khớp gối.

Còn dưới nhãn quan của Y học cổ truyền, căn bệnh này được xếp vào phạm vi chứng Tý. “Tý” có nghĩa là tắc nghẽn, không thông suốt. Do cơ thể lúc chính khí suy yếu, tạng phủ bất túc, tạo điều kiện cho các tà khí bên ngoài là Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm ướt) xâm nhập vào kinh lạc, cơ nhục và xương khớp. Khi tà khí lưu cữu lâu ngày làm cho khí huyết kinh mạch bị ứ trệ, không lưu thông được, sinh ra sưng, đau, nóng đỏ hoặc tê dại tại các khớp. Sách cổ có câu: “Thông bất thống, thống bất thông”, khí huyết có thông suốt thì mới không đau, một khi đã tắc nghẽn thì đau đớn là điều hiển nhiên.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Các loại viêm khớp dạng thấp thường gặp theo tiến trình bệnh lý

Để bà con dễ hình dung và tự đối chiếu với tình trạng của bản thân, Lão xin phân chia căn bệnh này thành các loại và các thể trạng điển hình dựa trên cả biểu hiện lâm sàng lẫn y lý cổ truyền:

1. Viêm khớp dạng thấp huyết thanh dương tính

Đây là loại phổ biến nhất mà bà con thường thấy khi đi khám ở bệnh viện. Khi làm xét nghiệm máu, các bác sĩ sẽ tìm thấy yếu tố dạng thấp (RF) hoặc kháng thể kháng CCP (Anti-CCP) biểu hiện rõ ràng. Những người thuộc loại này thường có xu hướng tiến triển bệnh nhanh hơn, các cơn đau nhức dữ dội, tình trạng cứng khớp buổi sáng kéo dài và nguy cơ biến dạng khớp, dính khớp cũng cao hơn rất nhiều nếu không được can thiệp kịp thời.

2. Viêm khớp dạng thấp huyết thanh âm tính

Lão gặp nhiều trường hợp bà con đến than thở: “Lão ơi, tôi đau nhức đến phát khóc, khớp ngón tay sưng húp lên rồi mà đi xét nghiệm máu mấy lần bác sĩ đều bảo âm tính, không ra bệnh viêm khớp dạng thấp”. Bà con nhớ nhé, kết quả xét nghiệm âm tính không đồng nghĩa với việc chúng ta không mắc bệnh. Có khoảng 20% đến 30% người bệnh rơi vào trường hợp huyết thanh âm tính này. Tuy các chỉ số trong máu không hiện rõ, nhưng các triệu chứng lâm sàng như sưng đau đối xứng, cứng khớp, mệt mỏi vẫn diễn ra tương tự và vẫn cần phải được điều trị một cách nghiêm túc.

3. Viêm khớp dạng thấp thể Phong hàn thấp tý (Thể khớp đau chạy và đau lạnh)

Đây là thể bệnh giai đoạn đầu hoặc giai đoạn ổn định theo Đông y. Tùy thuộc vào sự thiên lệch của tà khí nào nhiều hơn mà biểu hiện ra bên ngoài sẽ khác nhau:

• Thiên về Phong (Hành tý): Cơn đau không ở yên một chỗ mà có đặc tính di chuyển từ khớp này sang khớp khác, lúc đau cổ tay, lúc lại chạy xuống khớp gối.
• Thiên về Hàn (Thống tý): Khớp đau dữ dội, đau tăng lên rõ rệt khi gặp thời tiết lạnh hoặc trời mưa phùn, khi được chườm nóng hoặc sưởi ấm thì cơn đau dịu đi bớt.
• Thiên về Thấp (Trước tý): Khớp sưng to, đau cố định một nơi, kèm theo cảm giác nặng nề ở các chi, tê bì cơ thịt, đi lại vận động rất khó khăn.

4. Viêm khớp dạng thấp thể Thấp nhiệt tý (Thể cấp tính sưng nóng đỏ)

Loại này thường xuất hiện ở những đợt bùng phát cấp tính của bệnh. Lúc này, tà khí xâm nhập tích tụ lâu ngày hóa nhiệt, hoặc do cơ địa người bệnh vốn sẵn thiên nhiệt. Bà con sẽ thấy các khớp ngón tay, ngón chân, cổ tay bỗng nhiên sưng to, nóng rát, đỏ ửng lên. Người bệnh có thể kèm theo triệu chứng sốt nhẹ, sợ gió, khát nước, nước tiểu vàng. Cơn đau trong thể Thấp nhiệt tý vô cùng nhạy cảm, chỉ cần chạm nhẹ vào khớp cũng thấy đau thấu xương tủy.

5. Viêm khớp dạng thấp thể Can thận hư, khí huyết suy cấp (Giai đoạn mạn tính có biến dạng khớp)

Đây là giai đoạn muộn và nặng của bệnh. Lúc này, bệnh không còn dừng lại ở kinh lạc bên ngoài nữa mà đã lọt sâu vào trong tạng phủ. Đông y lý giải tạng Can chủ cân (nuôi dưỡng gân cơ), tạng Thận chủ cốt (nuôi dưỡng xương tủy). Khi bệnh kéo dài nhiều năm, tà khí quá mạnh làm hao tổn nghiêm trọng chức năng của can thận, khí huyết cũng theo đó mà suy kiệt. Khớp xương không còn được nuôi dưỡng đầy đủ dẫn đến tình trạng teo cơ, dính khớp, các ngón tay bị biến dạng lệch về một bên như hình đuôi gió, hoặc co quắp như móng vuốt, đi lại cực kỳ khó khăn, toàn thân mệt mỏi, sắc mặt nhợt nhạt.

“Bệnh xương khớp tuy không lấy đi mạng sống ngay lập tức, nhưng nó như ngọn lửa âm ỉ gặm nhấm sức lực, bào mòn tinh thần và lấy đi sự tự do của con người. Trị chứng Tý mạn tính, nếu chỉ biết dùng ba thứ lá cây đắp ngoài hay thuốc giảm đau cắt ngọn bên ngoài thì chẳng khác nào dập lửa bằng cách che mắt lại, gốc rễ tai họa vẫn nằm sâu bên trong.” – Lão Tuấn trăn trở.

Cảnh báo những biến chứng nguy hiểm nếu chủ quan

Lão thấy nhiều bà con mình tâm lý chủ quan, hễ đau thì ra hiệu thuốc mua vài viên thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm về uống, thấy dịu đau là tưởng đã ổn. Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy! Việc lạm dụng thuốc tây không theo chỉ định có thể gây ra viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, suy gan, suy thận, thậm chí gây loãng xương xương mục ra. Bên cạnh đó, viêm khớp dạng thấp nếu để mặc tiến triển tự do sẽ dẫn đến những biến chứng vô cùng nặng nề:

• Biến dạng khớp và tàn phế: Các sụn khớp bị hủy hoại hoàn toàn làm cho khớp bị dính, co quắp, mất đi chức năng vận động cơ bản, người bệnh đối mặt với nguy cơ ngồi xe lăn vĩnh viễn.
• Hạt dưới da (Hạt dạng thấp): Xuất hiện các cục u nhỏ, cứng nổi lên dưới da ở gần các khớp như khuỷu tay, gót chân, gây mất thẩm mỹ và đau đớn khi cọ xát.
• Tổn thương nội tạng: Tình trạng viêm không chỉ khu trú ở khớp mà có thể lan sang màng tim, màng phổi, gây xơ hóa phổi, viêm cơ tim, ảnh hưởng trực tiếp đến mạch máu và tuổi thọ của bà con.

Phương pháp dưỡng sinh và chăm sóc tại nhà cho người bệnh

Bên cạnh việc dùng thuốc theo đúng phác đồ, Lão luôn dặn bà con phải chú trọng đến việc dưỡng sinh, tự chăm sóc cơ thể ngay tại nhà để hỗ trợ làm nhẹ triệu chứng, ngăn ngừa bệnh tiến triển xấu. Dưới đây là những việc bà con hoàn toàn có thể tự thực hiện:

1. Ngâm chân, ngâm tay bằng nước thảo dược: Đối với các thể bệnh thuộc Phong hàn thấp tý (khớp đau lạnh, không nóng đỏ), bà con có thể dùng các loại lá cây có sẵn trong vườn nhà như lá lốt, ngải cứu, gừng tươi giập nát, thêm một chút muối hạt, đun sôi để ấm khoảng 40 độ rồi ngâm tay, ngâm chân mỗi tối khoảng 15 – 20 phút. Việc này giúp ôn thông kinh lạc, phát tán hàn tà, khu phong trừ thấp và giúp khí huyết lưu thông tốt hơn, từ đó giảm hẳn tình trạng cứng khớp vào buổi sáng. (Lưu ý quan trọng: Phương pháp ngâm ấm này tuyệt đối cấm áp dụng cho thể Thấp nhiệt tý khi khớp đang sưng, nóng, đỏ, đau cấp tính vì sẽ làm tình trạng viêm nhiễm nặng thêm).
2. Vận động nhẹ nhàng, đúng cách: Nhiều bà con vì đau nên sợ không dám cử động, suốt ngày nằm một chỗ. Làm vậy là sai lầm, càng bất động thì khớp càng nhanh bị dính và teo cơ. Khi cơn đau ở giai đoạn ổn định, hãy tập các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng, xoa bóp các ngón tay ngón chân, đi bộ chậm trên mặt phẳng để giữ cho các khớp được linh hoạt. Tuy nhiên, không làm việc nặng, không bê vác quá sức, không tập luyện khi khớp đang sưng đau cấp tính.
3. Chế độ ăn uống dưỡng sinh hợp lý: Bà con nên bổ sung các thực phẩm có tính ấm, có tác dụng hành khí hoạt huyết như gừng, tỏi, nghệ vào bữa ăn hàng ngày. Nên ăn nhiều các loại rau xanh, cá giàu omega-3. Cần kiêng tuyệt đối các loại đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên xào, phủ tạng động vật, các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá và hạn chế ăn các loại măng, cà pháo, chuối tiêu vì dễ làm kích ứng cơn đau khớp tăng lên.

Để giúp bà con có một giải pháp toàn diện, tác động sâu vào căn nguyên của chứng bệnh xương khớp phức tạp này, giúp bồi bổ can thận, lưu thông khí huyết từ gốc rễ, Lão cùng đội ngũ chuyên gia tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành nhiều thập kỷ nghiên cứu và ứng dụng thành công bài thuốc thảo dược chính thống, mang lại sự nhẹ nhõm cho hàng ngàn người bệnh.

Lời dặn dò chân thành từ tâm ý người thầy thuốc

Bà con ạ, cơ thể chúng ta là một khối thống nhất, xương khớp có khỏe mạnh thì con người mới tự do, thanh thản được. Căn bệnh viêm khớp dạng thấp vốn là chứng bệnh mạn tính dai dẳng, không thể ngày một ngày hai mà giải quyết dứt điểm được. Trị bệnh này cần phải có sự kiên trì, lòng tin tưởng và một lối sống lành mạnh, thuận theo tự nhiên. Đừng vì nôn nóng mà nghe theo những lời quảng cáo đường mật về các loại thuốc gia truyền “thần tốc” không rõ nguồn gốc, để rồi tiền mất tật mang.

Khi thấy cơ thể có những dấu hiệu sưng đau đối xứng ở các khớp nhỏ, cứng khớp kéo dài vào mỗi buổi sáng, bà con cần chủ động tìm hiểu và thăm khám sớm. Phát hiện ở giai đoạn kinh lạc mới bị tắc nghẽn bao giờ cũng dễ dàng cải thiện hơn rất nhiều so với khi can thận đã suy kiệt, gân xương đã biến dạng.

Nếu bà con hoặc người thân trong gia đình đang phải chịu đựng những cơn đau nhức hành hạ do các loại viêm khớp dạng thấp gây ra, chưa biết mình thuộc thể bệnh nào và cần phải ăn uống, chăm sóc ra sao cho đúng cách, hãy chủ động chụp lại hình ảnh vùng khớp bị sưng, chuẩn bị các kết quả khám bệnh trước đó (nếu có) rồi liên hệ trực tiếp với Lão. Lão và đội ngũ chuyên gia y tế luôn sẵn lòng lắng nghe, xem xét cặn kẽ để đưa ra những lời tư vấn chân tình, giúp bà con tìm lại những ngày tháng sống khỏe vui, không còn âu lo vì đau nhức. Bà con có thể gửi tin nhắn qua Messenger Lão Tuấn hoặc gọi điện trực tiếp, trò chuyện cùng Lão qua số Zalo 0972.606.773 nhé.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc