Nguyên nhân đau đầu gối khi gập chân, biến chứng và cách khắc phục

Bà con thân mến! Mấy ngày nay miền Bắc trở trời, hanh hanh heo may rồi đổ mưa giông đột ngột, cái khớp xương của người già, người lao động lại bắt đầu “lên tiếng”. Lão ngồi ở phòng khám, nghe không biết bao nhiêu bà con vô tình than thở: “Chào Lão Tuấn, độ này cái chân tôi lạ lắm, cứ đứng lên ngồi xuống hay mỗi lần đau đầu gối khi gập chân là nó nhói lên, có lúc rắc rắc như rang ngô”. Tưởng là chuyện vặt vãnh qua ngày, nhưng thực ra, cái khớp gối đã và đang kêu cứu từ sâu bên trong. Bản thân lão, người đã dành hơn 40 năm trọn vẹn tâm lực với Nam y, chứng kiến ngần ấy cơn đau của bà con, lão hiểu rằng nếu không trị từ gốc, cái chân tháo vát ngày nào sớm muộn cũng trở thành gánh nặng.

Góc nhìn toàn diện về chứng đau đầu gối khi gập chân giữa Đông và Tây y

Lão nói rõ hơn cho bà con dễ hình dung, cái khớp gối của chúng ta giống như một chiếc bản lề của cánh cửa gỗ. Qua năm tháng mưa nắng, chiếc bản lề ấy bị khô dầu, bị hoen gỉ, mỗi lần đóng mở đều phát ra tiếng kêu kẽo kẹt và trắc trở.

• Dưới lăng kính của nền y học hiện đại, hiện tượng khớp gối bị đau khi co chân, gập chân thường là hệ quả của các tổn thương thực thể tại cấu trúc cơ học. Đó có thể là tình trạng sụn khớp bị bào mòn, mỏng dần đi, làm mất đi lớp đệm êm ái giữa hai đầu xương. Khi bà con cố gắng gập chân lại, hai đầu xương không còn vật che chở sẽ ma sát trực tiếp lên nhau, kích thích các đầu mút thần kinh và gây ra những cơn đau nhói buốt dữ dội. Bên cạnh đó, sự suy giảm dịch khớp, viêm màng bao hoạt dịch hoặc các tổn thương dây chằng chéo, rách sụn chêm cũng là những nguyên nhân hàng đầu khiến cho mỗi cử động co duỗi trở nên vô cùng khó khăn.
• Còn trong Đông y, y lý cổ truyền gọi chứng bệnh này thuộc phạm vi chứng Tý. Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông ngày trước từng dạy rằng: “Huyết hành phong tự diệt, khí trệ tắc thống”. Nghĩa là khi dòng khí huyết trong cơ thể lưu thông thông suốt thì tà khí tự lui, còn nếu khí huyết bị ứ trệ, tắc nghẽn ở đâu thì sinh ra đau đớn ở đó. Đầu gối chính là nơi cư ngụ của kinh cân, là điểm hội tụ của nhiều đường kinh lạc quan trọng. Khi cơ thể bước vào giai đoạn lão hóa, hoặc khi bà con làm việc quá sức, phong – hàn – thấp – nhiệt từ môi trường bên ngoài sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, lưu trú lại ở ổ khớp gối. Tà khí này làm cản trở dòng chảy của dinh dưỡng, khiến cho khí huyết không thể đến nuôi dưỡng xương khớp, sinh ra tình trạng đau buốt đầu gối mỗi khi gập chân. Muốn giải quyết triệt để, không thể chỉ nhìn vào cái ngọn là giảm đau tạm thời, mà phải khu phong, tán hàn, trừ thấp, thông kinh hoạt lạc từ bên trong.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Nguyên nhân sâu xa khiến khớp gối đau nhức, co duỗi khó khăn

Vì sao lại có tình trạng này? Nhiều bà con đi khám cứ thắc mắc tại sao tôi ăn uống đầy đủ, giữ gìn cẩn thận mà cái chân vẫn đau. Lão dặn rồi, cái gì cũng có nguyên nhân sâu xa của nó, trong Đông y lý giải rằng, gốc rễ của mọi chứng bệnh về xương khớp đều có liên quan mật thiết đến sự suy vi của hai tạng Can và Thận. Thận là gốc của con người, chủ về xương tủy, tàng tinh sinh tủy để nuôi dưỡng xương. Can lại chủ về cân, tức là quản lý hệ thống gân cốt, dây chằng bao bọc quanh khớp. Khi tuổi tác ngày một cao, hoặc do sinh hoạt không điều độ, tạng Thận bị hư hao, tinh tủy cạn kiệt, khiến xương khớp không còn được chắc khỏe. Đồng thời, tạng Can bị suy yếu thì hệ thống gân cơ bao quanh đầu gối cũng trở nên lỏng lẻo, co rút, giảm độ đàn hồi. Khi hai tạng này đồng thời suy yếu, kết hợp với các yếu tố cơ học hàng ngày, ổ khớp gối của bà con sẽ mất đi sự bảo vệ toàn diện, dẫn đến hiện tượng nhức mỏi đầu gối nghiêm trọng khi gập chân.

Ngoài nguyên nhân nội nhân từ tạng phủ, chúng ta cũng không thể không nhắc đến các yếu tố ngoại nhân và bất nội ngoại nhân trong đời sống hàng ngày của bà con.

• Những người quanh năm làm lụng vất vả, thường xuyên phải gánh vác vật nặng, đứng quá lâu hoặc liên tục ngồi xổm làm việc sẽ khiến khớp gối phải chịu áp lực khổng lồ vượt quá sức chịu đựng sinh lý. Lâu dần, phần dây chằng bị xơ cứng, sụn khớp bị thoái hóa trước tuổi.
• Thêm nữa, thói quen ăn uống lạnh, thích tắm nước đêm hoặc để chân bị nhiễm lạnh vào mùa đông cũng khiến mạch máu co thắt lại, cản trở tuần hoàn máu đến vùng gối. Khi dòng máu nuôi dưỡng bị cắt giảm, dịch khớp không được sản sinh đầy đủ, ổ khớp trở nên khô cạn và thô ráp. Vì vậy, mỗi khi bà con cố gắng co gập chân lại, các thớ cơ và dây chằng bị kéo căng trên một cấu trúc khớp đang khô rát, tạo nên những cơn đau nhức không thôi.

Dấu hiệu nhận biết và những biến chứng khôn lường nếu chủ quan

Lão thấy nhiều bà con mình rất chủ quan, ban đầu thấy đau đầu gối khi gập chân nhẹ nhẹ thì tặc lưỡi bảo chắc do mỏi cơ, vài hôm là hết, rồi tự ý ra hiệu thuốc mua mấy liều thuốc giảm đau về uống. Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy! Bà con cần phải nhận biết rõ ràng các cung bậc biểu hiện của chứng bệnh này để có hướng xử lý kịp thời. Ở giai đoạn đầu, cơn đau thường chỉ xuất hiện thoáng qua khi bà con làm các động tác cụ thể như đứng lên sau một thời gian ngồi lâu, leo cầu thang, ngồi xổm giặt quần áo hoặc lúc co chân lại khi ngủ. Đôi khi, đi kèm với đó là cảm giác tê rần, hơi cứng khớp vào buổi sáng sau khi thức dậy, phải xoa bóp một lúc chân mới mềm ra được. Nếu để tình trạng này kéo dài mà không điều trị đúng cách, khớp gối bắt đầu có dấu hiệu sưng tấy đỏ, sờ vào thấy nóng, tiếng lục khục rắc rắc phát ra ngày một to và rõ hơn, biểu hiện cho thấy lớp sụn đã bị tổn hại nghiêm trọng.

“Y lý ngàn năm của cha ông luôn răn dạy: Chữa bệnh phải trị từ gốc, cứu người phải giữ lấy đạo. Cái khớp gối của bà con đau nhức không đơn thuần là sự tổn thương của sụn cơ học, mà là tiếng kêu cứu của tạng can, tạng thận đã suy vi, khí huyết đã hao tổn. Đừng đợi đến khi đôi chân không còn nâng đỡ được thân mình mới vội vã tìm thầy tìm thuốc.”

Nếu bà con cứ chần chừ, mặc kệ cho bệnh tình phát triển, những biến chứng khôn lường sẽ sớm xuất hiện. Khi sụn khớp bị phá hủy hoàn toàn, các đầu xương biến dạng, mọc ra các gai xương gai góc đâm vào phần mềm xung quanh, gây ra những cơn đau đớn tột cùng, làm mất ngủ kinh niên, cơ thể suy nhược tột độ. Nguy hiểm hơn, do đau đớn nên bà con sẽ có xu hướng hạn chế vận động, lâu ngày dẫn đến tình trạng teo cơ đùi, cơ bắp chân, các dây chằng bị xơ hóa và co rút cố định. Hậu quả cuối cùng là khớp gối bị dính liền, biến dạng hoàn toàn, chân bị vòng kiềng hoặc co quắp, dẫn đến nguy cơ tàn phế, mất khả năng đi lại tự nhiên. Từ một người tháo vát, tự chủ trong mọi sinh hoạt, bà con có thể phải phụ thuộc hoàn toàn vào con cháu, đó là nỗi đau về cả thể xác lẫn tinh thần mà lão không bao giờ muốn nhìn thấy ở bất kỳ ai.

Giải pháp xoa dịu và dưỡng sinh phục hồi khớp gối tại nhà

Để giúp đỡ bà con phần nào xoa dịu các cơn đau và hỗ trợ phục hồi khớp gối ngay tại nhà, lão xin chia sẻ một số mẹo dân gian và bài tập dưỡng sinh vô cùng đơn giản, dễ làm nhưng lại mang lại hiệu quả rất tốt nếu kiên trì áp dụng.

• Đầu tiên là liệu pháp chườm ấm bằng thảo dược tự nhiên. Bà con chuẩn bị một nắm lá lốt tươi, một nắm ngải cứu và củ gừng già giã nát. Tất cả đem sao nóng trên chảo cùng với một ít muối hạt, sau đó bọc vào một chiếc khăn vải sạch. Chườm nhẹ nhàng lên vùng đầu gối bị đau mỗi ngày từ 15 đến 20 phút trước khi đi ngủ. Sức nóng của muối kết hợp với tinh dầu của ngải cứu, lá lốt và gừng sẽ giúp tán hàn, trừ thấp, làm giãn các mạch máu và cơ bắp đang bị co thắt, từ đó giúp máu huyết lưu thông đến ổ khớp tốt hơn, xoa dịu cảm giác nhức mỏi đầu gối khi gập chân một cách rõ rệt.
• Bên cạnh việc chườm đắp bên ngoài, bà con cũng nên kết hợp với bài tập dưỡng thân nhẹ nhàng để tăng cường độ dẻo dai cho hệ thống gân cơ. Bài tập “Đạp xe trên không” là một lựa chọn tuyệt vời. Mỗi buổi sáng trước khi bước xuống giường hoặc buổi tối trước khi đi ngủ, bà con nằm ngửa trên giường thảnh thơi, hai tay xuôi theo thân mình. Nhấc hai chân lên cao và thực hiện động tác đạp chân nhịp nhàng như đang đạp xe đạp trên không trung. Thực hiện liên tục từ 30 đến 50 nhịp mỗi lần. Bài tập này giúp kích thích bao hoạt dịch tiết ra dịch khớp nuôi dưỡng sụn một cách tự nhiên mà hoàn toàn không gây áp lực trọng lượng lên đầu gối, giúp cải thiện biên độ co duỗi đáng kể.
• Tuy nhiên, bà con cần lưu ý: các mẹo dân gian và bài tập dưỡng sinh này chỉ có tác dụng hỗ trợ xoa dịu triệu chứng ở mức độ nhẹ, hoàn toàn không thể thay thế cho các phương pháp điều trị chuyên sâu từ gốc rễ bệnh tình.

Lời dặn dò từ tâm huyết của bậc lương y luôn lấy người bệnh làm gốc

Bà con nhớ nhé, việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe xương khớp là một hành trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể mình chứ không thể ngày một ngày hai mà thành. Bên cạnh việc dùng thuốc hay áp dụng các liệu pháp điều trị, lão dặn bà con cần phải thay đổi những thói quen sinh hoạt không tốt trong cuộc sống thường nhật. Hãy từ bỏ ngay thói quen ngồi xổm, ngồi bó chân hoặc bắt chéo chân quá lâu vì những tư thế này vô tình ép khớp gối phải chịu một áp lực lớn gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể, làm trầm trọng thêm tình trạng đau đầu gối khi gập chân. Khi làm việc, cứ sau khoảng 45 phút đến 1 tiếng, bà con nên đứng dậy đi lại nhẹ nhàng, duỗi thẳng chân để khí huyết được lưu thông đều đặn.

Đồng thời, chế độ ăn uống dưỡng sinh cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng như một liều thuốc bổ tự nhiên hàng ngày. Bà con nên tăng cường bổ sung vào thực đơn các loại thực phẩm giàu canxi và omega-3 như cá béo, các loại hạt, rau xanh đậm màu và nước hầm từ xương ống để cung cấp dưỡng chất nuôi sụn khớp. Cần hạn chế tối đa các loại đồ ăn quá mặn, quá ngọt, rượu bia và các chất kích thích vì chúng làm đẩy nhanh quá trình tiêu xương và gây viêm nhiễm trong ổ khớp. Sống thuận theo tự nhiên, giữ cho tinh thần luôn lạc quan, an yên cũng là một cách giúp cơ thể tự sản sinh ra những năng lượng tích cực để đẩy lùi bệnh tật. Đôi chân vững chãi chính là chỗ dựa cho cả cuộc đời, vì vậy bà con đừng ngần ngại yêu thương và chăm sóc nó mỗi ngày.

Nếu bà con đang phải chịu đựng những cơn đau nhức khớp gối đeo bám, mỗi bước đi đều trắc trở hay gặp khó khăn lớn mỗi lần co duỗi chân, hãy chủ động liên hệ để lão và đội ngũ cộng sự y bác sĩ kịp thời hỗ trợ. Bà con có thể đến trực tiếp phòng khám hoặc chụp lại hình ảnh vùng khớp gối sưng tấy, gửi các kết quả chụp chiếu, xét nghiệm qua đường dây nóng để lão bắt mạch, chẩn bệnh bước đầu và đưa ra phác đồ gia giảm phù hợp nhất với thể trạng của mình qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773. Hãy để lão đồng hành cùng bà con trên con đường tìm lại sự linh hoạt cho đôi chân, bởi vì bà con khỏe mạnh thì lão mới an yên.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc