Nguyên nhân gây bồn chồn khó ngủ và cách xoa dịu tâm trí

Chào bà con thân mến! Dạo gần đây, qua những buổi trò chuyện và thăm khám cho bà con ở khắp mọi miền gửi về, Lão nhận thấy một tình trạng chung mà rất nhiều người đang gặp phải, tưởng chừng như đơn giản nhưng lại bào mòn sức khỏe từng ngày. Đó là chứng bồn chồn khó ngủ. Nhiều bà con tâm sự với Lão rằng, cứ đặt mình xuống giường là chân tay lại bứt rứt, trong lòng nôn nao, đầu óc suy nghĩ mông lung không sao chợp mắt được. Đồng hồ điểm một giờ, rồi hai giờ sáng, người vẫn tỉnh táo một cách mệt mỏi, lật qua lật lại đến khi gà gáy mới thiếp đi được một chút. Chứng bệnh này không chỉ làm cạn kiệt năng lượng vào ban ngày, mà lâu dần còn sinh ra đủ thứ bệnh tật khác trong cơ thể. Vì vậy, hôm nay Lão ngồi lại đây để cùng bà con bóc tách ngọn ngành, tìm hiểu thấu đáo căn nguyên và cách khắc phục chứng bệnh nan giải này dưới góc nhìn của y học cổ truyền.

Góc nhìn y học toàn diện về chứng bồn chồn khó ngủ

Để bà con hiểu rõ hơn, Lão xin giải thích dưới góc độ khoa học lẫn y lý cổ truyền. Trong y học hiện đại, hiện tượng bồn chồn khó ngủ thường được liên kết với sự mất cân bằng của hệ thần kinh thực vật, sự thiếu hụt các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin hay melatonin, hoặc do hội chứng chân không yên gây ra cảm giác bứt rứt, thôi thúc phải cử động cơ thể liên tục khi nghỉ ngơi. Căng thẳng kéo dài trong cuộc sống hiện đại cũng kích thích tuyến thượng thận tiết ra nhiều cortisol, giữ cho não bộ luôn ở trạng thái báo động, khiến giấc ngủ xa lánh bà con.

Còn trong Đông y, chứng bồn chồn khó ngủ được xếp vào phạm vi chứng Thất miên, Kinh quý hoặc Chinh xung. Cha ông ta từ ngàn năm trước đã đúc kết rằng, giấc ngủ của con người do hai dòng khí âm và dương điều hòa, được làm chủ bởi tạng Tâm và nuôi dưỡng bởi dòng máu trong cơ thể gọi là âm huyết. Khi ban đêm buông xuống, dương khí phải đi vào trong âm huyết để cơ thể được nghỉ ngơi, tinh thần được an định. Nếu âm huyết hao tổn, không đủ sức để ôm giữ lấy dương khí, hoặc có tà hỏa quấy nhiễu bên trong, dương khí sẽ bơ vơ bên ngoài, dẫn đến tình trạng tâm thần bồn chồn khó ngủ. Thần không có nơi nương náu thì lòng dạ không yên, chân tay bứt rứt, sinh ra chứng mất ngủ kinh niên.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Nguyên nhân gốc rễ khiến cơ thể bồn chồn khó ngủ theo Đông y

Bà con cần nhớ rằng, cơ thể chúng ta là một khối thống nhất, một tạng phủ suy yếu sẽ kéo theo cả hệ thống ảnh hưởng. Lão phân tích rõ hơn vài thể bệnh phổ biến gây ra tình trạng bồn chồn khó ngủ để bà con dễ hình dung:

• Thể Tâm tỳ lưỡng hư: Đây là thể bệnh rất hay gặp ở người lao động trí óc quá độ, người suy nghĩ nhiều hoặc ăn uống kém. Tỳ vị là nguồn sinh hóa ra khí huyết, khi tỳ vị suy yếu thì không nuôi dưỡng được tạng Tâm. Tâm huyết hao hư khiến tâm thần không có nơi ngụ cư, đêm nằm cứ chập chờn, bồn chồn khó ngủ, kèm theo hoa mắt, chóng mặt, ăn uống không ngon miệng.
• Thể Âm hư hỏa vượng: Thường gặp ở người lớn tuổi hoặc người có thể trạng gầy gầy, hay nóng trong. Khi phần âm của thận bị suy giảm, không kiềm chế được tâm hỏa, ngọn lửa hư hỏa này bốc lên quấy nhiễu tâm thần. Bà con sẽ cảm thấy lòng bàn tay bàn chân nóng ran, trong ngực bứt rứt, bồn chồn khó ngủ, đầu óc bừng bừng nôn nao mỗi khi đêm xuống.
• Thể Can uất hóa hỏa: Cuộc sống nhiều lo toan, uất ức không được giải tỏa khiến chức năng sơ tiết của tạng Can bị đình trệ. Can uất lâu ngày hóa thành hỏa, khí hỏa này nghịch lên trên quấy động tâm can. Người bệnh không chỉ bồn chồn khó ngủ mà còn hay cáu gắt vô cớ, đau tức hai bên hông sườn, miệng đắng chát vào buổi sáng.

“Tâm an thì vạn sự an, huyết đủ thì thần tự khắc ngủ yên. Chữa chứng mất ngủ bứt rứt mà chỉ dùng chất ức chế thần kinh ép cơ thể ngủ cưỡng ép thì chẳng khác nào dập ngọn lửa ban ngày mà để tro than âm ỉ ban đêm.”

Biểu hiện điển hình và những hệ lụy khôn lường cho sức khỏe

Tình trạng bồn chồn khó ngủ không bao giờ xuất hiện đơn độc mà luôn đi kèm với một chuỗi các dấu hiệu nhận biết rõ rệt. Ban đầu, bà con sẽ thấy xuất hiện cảm giác lo lắng mơ hồ khi trời bắt đầu tối. Càng gần giờ đi ngủ, sự bồn chồn càng tăng lên. Khi nằm xuống, hai chân tay như có dòng điện chạy qua hoặc như kiến bò bên trong xương, buộc phải cử động, duỗi ra co vào liên tục mới dễ chịu đôi chút. Đầu óc thì căng như dây đàn, hết nghĩ chuyện hôm nay lại lo chuyện ngày mai, không sao tắt được luồng tư duy để đi vào giấc ngủ sinh lý.

Nếu bà con cứ chủ quan coi thường, để chứng bồn chồn khó ngủ kéo dài từ tháng này qua năm khác, hệ lụy để lại cho cơ thể là vô cùng nghiêm trọng. Khí huyết không được phục hồi qua giấc ngủ ngon sẽ khiến ngũ tạng suy kiệt dần. Ban ngày, bà con sẽ rơi vào trạng thái nhớ trước quên sau, tinh thần uể oải, suy giảm trí nhớ nghiêm trọng. Về mặt thể chất, mất ngủ lâu ngày làm tăng nguy cơ cao huyết áp, xơ vữa động mạch, suy tim, thậm chí dẫn đến đột quỵ. Đối với tạng phủ, bồn chồn khó ngủ kéo dài làm tổn hao can thận, gây ra chứng ù tai, mỏi gối, đi tiểu đêm nhiều lần, khiến sức đề kháng suy giảm trầm trọng, cơ thể dễ bị tà khí xâm nhập sinh ra nhiều chứng bệnh nan y.

Cách chăm sóc và xoa dịu tâm trí tại nhà giúp giảm bồn chồn khó ngủ

Lão dặn rồi, bên cạnh việc điều trị, thói quen sinh hoạt và cách chăm sóc thân tâm tại nhà đóng vai trò vô cùng lớn trong việc đẩy lùi chứng bồn chồn khó ngủ. Bà con có thể áp dụng một số phương pháp dưỡng sinh đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả sau đây mỗi ngày để tự xoa dịu cơ thể:

1. Ngâm chân thảo dược trước khi ngủ: Bà con dùng một ít lá lốt, ngải cứu hoặc đơn giản là gừng tươi đập dập cùng một nhúm muối hạt, nấu với nước ấm khoảng 40 độ C. Ngâm chân khoảng 15-20 phút trước khi đi ngủ. Việc này giúp dẫn hỏa quy nguyên, kích thích các đường kinh lạc dưới lòng bàn chân, giúp lưu thông khí huyết, giảm cảm giác bứt rứt chân tay và xoa dịu cơn bồn chồn khó ngủ rất tốt.
2. Massage huyệt đạo định tâm: Trước khi ngủ, bà con dùng ngón tay cái ấn nhẹ và day đều vào huyệt Nội quan (nằm ở mặt trước cổ tay, cách chỉ cổ tay khoảng 2 thốn, giữa hai gân cơ) và huyệt Thần môn (nằm ở phía xương trụ, ngay trên lằn chỉ cổ tay). Day ấn mỗi huyệt khoảng 2-3 phút với lực vừa phải sẽ giúp thanh tâm an thần, giảm cảm giác hồi hộp, bồn chồn khó ngủ hiệu quả.
3. Điều chỉnh không gian và thói quen sinh hoạt: Bà con nên cố gắng đi ngủ và thức dậy vào một khung giờ cố định để tạo nhịp sinh học tự nhiên. Phòng ngủ cần thoáng mát, yên tĩnh, tránh ánh sáng mạnh. Đặc biệt, tuyệt đối không sử dụng điện thoại, máy tính hay xem những chương trình gây kích thích thần kinh trước khi ngủ ít nhất một tiếng, bởi ánh sáng xanh và thông tin dồn dập sẽ làm tâm trí thêm bồn chồn khó ngủ.

Giải pháp điều trị bồn chồn khó ngủ toàn diện từ Y học cổ truyền

Y học cổ truyền không dùng các chất ức chế thần kinh trung ương để ép cơ thể vào giấc ngủ nhân tạo, bởi khi hết tác dụng của thuốc, người bệnh lại tỉnh dậy trong trạng thái mệt mỏi, đau đầu và tình trạng bồn chồn khó ngủ thậm chí còn trầm trọng hơn do phụ thuộc thuốc. Phương pháp của Đông y là đi sâu vào tận gốc rễ, tìm xem tạng phủ nào đang suy yếu, khí huyết khuyết thiếu ở đâu thì bồi bổ và điều hòa ở đó. Khi nguồn sinh hóa huyết dịch dồi dào, tâm can được nuôi dưỡng đầy đủ, hỏa tự hạ xuống, âm dương cân bằng thì giấc ngủ tự nhiên sẽ tự khắc quay trở về.

Đối với thể Tâm tỳ hư gây bồn chồn khó ngủ, phép trị là phải kiện tỳ dưỡng tâm, ích khí bổ huyết, sử dụng các vị thảo dược có tính chất bồi bổ sâu. Với thể Âm hư hỏa vượng, phải tập trung tư âm giáng hỏa, thanh tâm an thần để dập tắt ngọn hư hỏa quấy nhiễu tinh thần. Còn với thể Can uất, phép trị là phải sơ can giải uất, thanh nhiệt hành khí để khai thông dòng chảy năng lượng trong cơ thể. Sự kết hợp khéo léo giữa các vị thuốc vừa có tác dụng bồi bổ nâng cao thể trạng, vừa có tính chất an thần dịu nhẹ sẽ giúp bà con thiết lập lại giấc ngủ sâu, ngon giấc mà hoàn toàn không lo bị lệ thuộc vào thuốc.

Lời căn dặn của Lão giúp dưỡng thân định tâm bền vững

Bà con thân mến, hành trình tìm lại giấc ngủ ngon không phải là chuyện ngày một ngày hai mà đòi hỏi sự kiên trì và thấu hiểu chính cơ thể mình. Lão mong bà con hiểu rằng, tâm trí chúng ta giống như một mặt hồ, nếu ban ngày bà con liên tục ném vào đó những viên đá của sự lo âu, tức giận, toan tính quá mức thì đêm về mặt hồ không thể nào phẳng lặng để soi bóng vầng trăng giấc ngủ được. Hãy học cách buông bỏ bớt những gánh nặng tâm lý trước khi bước vào phòng ngủ, tập thở sâu, điều hòa nhịp thở đều đặn để đưa tâm trí về trạng thái bình yên.

Bên cạnh đó, chế độ ăn uống cũng cần được chú trọng. Bà con đang bị chứng bồn chồn khó ngủ nên hạn chế tối đa các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ ăn quá ngọt vào buổi tối vì chúng gây gánh nặng cho tỳ vị, sinh ra nội nhiệt quấy rối giấc ngủ. Tuyệt đối tránh xa rượu, bia, trà đặc, cà phê vào nửa cuối ngày. Thay vào đó, bà con có thể dùng thêm các món ăn bài thuốc có tính chất dưỡng tâm an thần như cháo hạt sen, canh lạc tiên, hoặc uống một ly nước ấm ấm dịu nhẹ trước khi ngủ để hỗ trợ cơ thể đi vào giấc ngủ mượt mà hơn. Sức khỏe là vốn quý nhất, đừng để những đêm bứt rứt thức trắng bào mòn đi năng lượng sống của mình, bà con nhé.

Nếu bà con đã áp dụng nhiều mẹo dân gian, điều chỉnh sinh hoạt mà tình trạng bồn chồn khó ngủ vẫn kéo dài không thuyên giảm, khiến cơ thể suy nhược, tinh thần mệt mỏi thì đừng âm thầm chịu đựng một mình. Bà con có thể gửi ảnh chụp tình trạng sắc lưỡi, các kết quả thăm khám hoặc mô tả cặn kẽ biểu hiện bứt rứt của mình qua Zalo 0972.606.773 hoặc liên hệ trực tiếp đến số điện thoại 0972 606 773 để Lão cùng đội ngũ cộng sự y bác sĩ tại Trung tâm Thuốc dân tộc trực tiếp xem xét, bắt mạch chẩn bệnh và đưa ra lời khuyên phù hợp nhất cho thể trạng của từng người.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc