Cây Nhội

Trong vườn thuốc Nam của quê mình, có những cây nhìn mộc mạc, chẳng phô trương, nhưng lại âm thầm gánh việc lớn cho sức khỏe. Cây nhội là một vị như thế. Lão vẫn hay gặp bà con nhắc tới nhội qua những bát nước lá nấu giải nhiệt, hay vài thang thuốc dân gian truyền lại từ đời trước. Càng đi sâu, Lão càng thấy vị thuốc này tuy hiền lành mà công dụng không hề nhỏ.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Nói cho bà con dễ hình dung, cây nhội là loại cây thân gỗ nhỏ hoặc dạng bụi, cao vừa phải, cành nhánh mềm. Lá nhội hình bầu dục, màu xanh sẫm, khi vò có mùi hơi hăng nhẹ, quen thuộc với những ai từng dùng lá nấu nước uống.

Cây mọc nhiều ở vùng nhiệt đới, ưa đất ẩm, thường thấy tại vườn nhà, bờ rào, ven đồi ở nhiều tỉnh nước ta. Trong y học cổ truyền, bộ phận được dùng nhiều nhất là lá và rễ, đôi khi dùng cả vỏ thân.

Cây nhội là loại cây thân gỗ
Cây nhội là loại cây thân gỗ

Cách thu hoạch – sơ chế

Nhội không cầu kỳ trong thu hái, nhưng muốn giữ được dược tính thì vẫn cần đúng cách. Lá thường hái quanh năm, tốt nhất là lá bánh tẻ, không quá non cũng không quá già.

Sau khi hái về, bà con rửa sạch đất cát, có thể dùng tươi hoặc phơi trong râm cho se lại rồi mới đem phơi nắng nhẹ. Rễ và vỏ thân nên thu vào mùa khô, rửa sạch, thái mỏng để dễ bảo quản và dùng dần.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Theo Đông y, cây nhội có tính mát, vị hơi đắng, quy vào kinh can và thận. Tính mát giúp thanh nhiệt, vị đắng có tác dụng tả hỏa, làm dịu những phần đang bị uất nóng trong người.

Công năng chính của nhội là thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu, hỗ trợ tiêu viêm. Dân gian thường dùng khi cơ thể nóng trong, tiểu tiện vàng sậm, mẩn ngứa ngoài da, hoặc những chứng viêm nhẹ do nhiệt tích lâu ngày.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn y học hiện đại, một số nghiên cứu cho thấy trong cây nhội có các hoạt chất có khả năng kháng viêm, hỗ trợ chống oxy hóa. Những hoạt chất này góp phần làm dịu phản ứng viêm và hỗ trợ cơ thể đào thải chất cặn bã.

Dù chưa phải là vị thuốc được nghiên cứu sâu rộng, nhưng kinh nghiệm sử dụng lâu đời cho thấy nhội có giá trị hỗ trợ tốt trong các tình trạng nóng trong, rối loạn chuyển hóa nhẹ và viêm da mức độ nhẹ.

Các bài thuốc ứng dụng

Tùy theo mục đích sử dụng, cây nhội được ứng dụng linh hoạt trong nhiều bài thuốc dân gian.

Thanh nhiệt, giải độc cơ thể

Dùng khoảng một nắm lá nhội tươi, rửa sạch, nấu với nước uống trong ngày. Cách này hay được bà con dùng khi cảm thấy người bứt rứt, nóng nảy, tiểu tiện ít và sẫm màu.

Hỗ trợ các chứng viêm da, mẩn ngứa

Lá nhội nấu nước đặc để tắm hoặc rửa vùng da bị ngứa. Nước lá mát, giúp làm dịu da, giảm cảm giác khó chịu do nhiệt độc gây ra.

Lợi tiểu, hỗ trợ thải độc

Rễ nhội phơi khô, sắc lấy nước uống với liều vừa phải. Đông y coi đây là cách giúp đường tiểu thông suốt, hỗ trợ cơ thể đẩy bớt nhiệt và cặn bã ra ngoài.

Lá nhội được dùng khá phổ biến
Lá nhội được dùng khá phổ biến

Lưu ý kiêng kỵ

Nhội có tính mát, nên những người thể hàn, hay lạnh bụng, tiêu chảy mạn tính cần thận trọng khi dùng. Không nên lạm dụng uống kéo dài với liều cao.

Phụ nữ có thai, người đang dùng thuốc điều trị Tây y dài ngày nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng để tránh tương tác không mong muốn.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Muốn nhội phát huy tốt, bà con nên kết hợp điều chỉnh sinh hoạt. Ăn uống thanh đạm, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia để giảm gánh cho gan thận.

Bên cạnh đó, giữ thói quen ngủ sớm, uống đủ nước và vận động nhẹ nhàng giúp cơ thể tự điều hòa, để vị thuốc chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không phải gánh thay tất cả.

Cây nhội là vị thuốc hiền, dễ kiếm, nhưng dùng sao cho đúng người, đúng lúc mới là điều quan trọng. Nếu bà con còn băn khoăn về cách dùng nhội phù hợp với thể trạng hay bệnh nền của mình, cứ nhắn cho Lão qua Zalo 0972606773, Lão sẽ cùng bà con bàn kỹ, đi từng bước cho chắc.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!