Cây Thương Lục

Chào bà con, lão lại có dịp ngồi đây kể cho bà con nghe về những nhành cây, ngọn cỏ quanh ta. Có nhiều người nhắn tin hỏi lão rằng, sao cái bụng cứ trương phình lên như trống, chân tay thì nặng nề, phù thũng mà dùng bao nhiêu cách chẳng nhẹ đi được. Cái cảm giác cơ thể bị tích nước, nặng nề như đeo đá ấy, lão thấu hiểu lắm vì nó không chỉ làm bà con mệt mỏi cái thân mà còn lo âu cái tâm nữa.

Hôm nay, lão muốn nhắc đến một vị thuốc mang tên thương lục. Trong y học, cây này vốn được ví như một vị tướng quân mạnh mẽ, chuyên đi dẹp tan những vùng nước ứ đọng, giúp thông dòng chảy cho cơ thể. Nhưng bà con nhớ cho, vị thuốc này có tính công phạt rất mạnh, nếu không biết cách dùng thì chẳng khác nào rước thêm họa vào thân.

Ảnh đại diện
Lão hiểu tiếng lòng của bà con mình, luôn mong mỏi có giải pháp toàn diện giúp phục hồi sức khỏe, cải thiện bền vững!

Vui lòng để lại thông tin, Lão liên hệ bà con hỏi thăm chi tiết:

Đặc điểm – Nguồn gốc dược liệu

Thương lục thực chất là một loại cây cỏ sống lâu năm, thân cây mọng nước và có màu xanh lục hoặc hơi tím đỏ. Cái tên thương lục cũng bắt nguồn từ chính màu sắc xanh tươi này của nó. Ở nước ta, bà con dễ dàng tìm thấy nó mọc hoang ở khắp nơi, nhất là những vùng đất ẩm ướt, ven đường hay trong vườn nhà.

Đặc điểm nhận dạng rõ nhất là bộ rễ của nó, rễ thương lục phình to ra, trông rất giống củ nhân sâm nên nhiều người thường bị nhầm lẫn. Lá cây hình trứng, mọc so le, còn hoa thì kết thành từng chùm trắng nhỏ li ti. Quả khi chín có màu tím đen, mọng nước, nhìn thì đẹp mắt nhưng tuyệt đối không được ăn vì chứa độc tính rất cao.

Cây thương lục có quả chín màu tím đen
Cây thương lục có quả chín màu tím đen

Cách thu hoạch – sơ chế

Để giữ được dược tính tốt nhất, bà con nên thu hoạch rễ cây vào mùa thu hoặc mùa đông, lúc này nhựa cây đã lặn vào trong rễ, giúp vị thuốc đạt được độ chín muồi. Sau khi đào về, bà con đem rửa sạch đất cát, cắt bỏ các rễ con rồi thái thành từng phiến mỏng.

Một bước cực kỳ quan trọng là phải sơ chế để giảm bớt độc tính. Lão thường hướng dẫn bà con đem ngâm với nước vo gạo hoặc tẩm với rượu rồi sao vàng. Việc sao chế này không chỉ giúp vị thuốc bớt tính lạnh mà còn làm cho dược tính trở nên ôn hòa hơn, giúp bà con khi dùng sẽ an tâm hơn phần nào.

Tính vị – Quy kinh – Công năng theo Đông y

Trong sổ tay y lý của lão, thương lục có vị đắng, tính hàn và đặc biệt là có độc. Vị thuốc này quy vào các kinh Thận, Đại trường và Tiểu trường. Nó giống như một chiếc chổi quét sạch những độc tố và nước thừa đang bị mắc kẹt trong cơ thể bà con ra ngoài thông qua đường đại tiện và tiểu tiện.

Công năng chính của thương lục là trục thủy tiêu thũng, chuyên trị các chứng phù thũng toàn thân, bụng chướng to do nước tích tụ. Ngoài ra, nó còn có khả năng giải độc, tán kết, giúp xử lý các vết mụn nhọt, sưng tấy ngoài da rất hiệu quả. Khi cái dòng nước trong người được thông thoáng, bà con sẽ thấy người nhẹ nhõm, hơi thở cũng vì thế mà dễ dàng hơn.

Tác dụng theo Y học hiện đại

Dưới góc nhìn của y học hiện đại, thương lục chứa các hoạt chất như phytolaccatoxin và các saponin. Những chất này khi vào cơ thể có tác dụng kích thích mạnh mẽ lên niêm mạc đường tiêu hóa, giúp tăng cường nhu động ruột, từ đó đẩy nhanh quá trình bài tiết. Điều này giải thích tại sao nó lại có tác dụng sổ rất mạnh.

Bên cạnh đó, các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chiết xuất từ thương lục có khả năng kháng viêm và hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch ở một mức độ nhất định. Tuy nhiên, các bác sĩ cũng luôn cảnh báo về độc tính của nó đối với hệ thần kinh nếu dùng quá liều, có thể gây nôn mửa, chóng mặt hoặc thậm chí là nguy hiểm đến tính mạng nếu không được kiểm soát kỹ lưỡng.

Các bài thuốc ứng dụng

Dưới đây lão xin chia sẻ một số bài thuốc được cha ông ta đúc kết lại, nhưng bà con nhớ là phải dùng đúng người, đúng lượng mới mong có kết quả tốt.

Hỗ trợ điều trị phù thũng, bụng trướng nước

Với những người bị phù nề nặng, nước tích trong ổ bụng làm da căng bóng, tiểu tiện khó khăn, thương lục sẽ đóng vai trò là vị thuốc dẫn đường để tống khứ nước thừa ra ngoài.

  • Bài thuốc số 1: Sử dụng thương lục khô 6 gram, phối hợp cùng thịt lợn nạc khoảng 60 gram. Bà con đem hầm kỹ rồi ăn cả nước lẫn thịt. Cách làm này giúp giảm bớt tính công phạt trực tiếp của thuốc lên tỳ vị mà vẫn đạt được mục đích lợi tiểu.
  • Bài thuốc số 2: Thương lục 10 gram, vỏ bí đao khô 30 gram, phục linh 20 gram. Sắc uống hàng ngày để giúp cơ thể đào thải nước thừa từ từ.

Hỗ trợ điều trị mụn nhọt, sưng đau ngoài da

Nếu bà con có các vết mụn nhọt sưng tấy, đỏ đau mà chưa vỡ mủ, có thể dùng thương lục để làm tan những vùng tích tụ này ngay từ bên ngoài.

  • Bài thuốc số 3: Dùng rễ thương lục tươi, rửa thật sạch, giã nát rồi đắp trực tiếp lên vùng bị sưng. Lưu ý không đắp lên vết thương hở để tránh độc tố ngấm vào máu.
Bà con cần sử dụng thuốc đúng cách theo chỉ dẫn của thầy thuốc
Bà con cần sử dụng thuốc đúng cách theo chỉ dẫn của thầy thuốc

Lưu ý kiêng kỵ

Lão dặn đi dặn lại bà con, thương lục không phải là loại rau cỏ muốn dùng sao cũng được. Tuyệt đối không dùng vị thuốc này cho phụ nữ đang mang thai vì nó có thể gây sảy thai. Những người có thể trạng yếu, người già sức kiệt hoặc người đang bị tỳ vị hư hàn, tiêu chảy kéo dài cũng phải tránh xa.

Nếu chẳng may dùng quá liều mà thấy hiện tượng đau bụng dữ dội, nôn mửa hoặc co giật, bà con cần phải ngưng thuốc ngay và đến cơ sở y tế gần nhất. Để giải độc tạm thời, bà con có thể dùng cam thảo sắc lấy nước đặc để uống, vì cam thảo vốn có tính điều hòa và giải độc rất tốt cho các vị thuốc mạnh.

Dưỡng sinh – Hỗ trợ kết hợp

Khi sử dụng thương lục để điều trị các chứng phù thũng, bà con cần kết hợp với một chế độ ăn uống thanh đạm, bớt muối, bớt dầu mỡ. Việc ăn quá mặn sẽ khiến cơ thể giữ nước thêm, làm giảm hiệu quả của thuốc. Lão khuyên bà con nên dùng thêm các loại nước mát như râu ngô, bông mã đề để hỗ trợ thêm cho thận.

Ngoài ra, mỗi buổi sáng bà con nên tập hít thở sâu và đi bộ nhẹ nhàng. Việc vận động giúp khí huyết lưu thông, hơi thở nhịp nhàng sẽ giúp “khí hóa” được lượng nước ứ đọng tốt hơn. Hãy lắng nghe cơ thể mình từng chút một, đừng nôn nóng mà dùng thuốc quá liều, dục tốc là bất đạt, bà con ạ.

Cây thuốc quanh ta đều là những vị thuốc quý nếu ta biết cách dùng, nhưng cũng có thể là liều thuốc độc nếu ta chủ quan. Bà con có bất kỳ thắc mắc nào về cách dùng thương lục hay các triệu chứng bệnh của mình, hãy cứ nhắn cho lão qua Zalo 0972606773. Lão luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trên con đường tìm lại sức khỏe bằng tinh hoa Nam y.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!