Nguyên nhân đau thượng vị về đêm và giải pháp cải thiện tỳ vị

Chào bà con thân mến!

Đêm khuya, khi vạn vật đã chìm vào giấc ngủ, ấy lại là lúc nhiều bà con phải trằn trọc, ôm bụng chịu đựng những cơn đau ấm ách, cồn cào. Lão gặp không biết bao nhiêu người tìm đến phòng khám với khuôn mặt hốc hác, đôi mắt thâm quầng chỉ vì chứng đau thượng vị về đêm. Tưởng chừng đó chỉ là dấu hiệu nhỏ đối với sức khỏe, cứ nhịn một chút, uống ngụm nước ấm là qua, nhưng thực chất, hệ tiêu hóa của bà con đang phát ra những tín hiệu cầu cứu khẩn thiết. Trong Đông y, bụng trên là nơi cư ngụ của tạng Tỳ và Vị, là cái nôi sinh hóa khí huyết nuôi dưỡng toàn thân. Đau thượng vị về đêm không đơn thuần là sự sưng loét cơ học, mà là dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng sâu sắc của khí huyết, tạng phủ khi âm dương giao hòa.

Đau thượng vị về đêm dưới góc nhìn y học hiện đại và cổ truyền

Để bà con hiểu rõ ngọn ngành, Lão xin phân tích chứng đau thượng vị về đêm dưới cả góc nhìn của Tây y và Đông y. Y học hiện đại chỉ ra rằng, về đêm là thời điểm nồng độ axit dịch vị trong dạ dày tăng cao, trong khi dòng máu nuôi dưỡng niêm mạc lại giảm đi. Nếu bà con có sẵn các ổ viêm loét dạ dày – tá tràng, hoặc cơ vòng thực quản bị suy yếu dẫn đến trào ngược, lượng axit dư thừa này sẽ liên tục tấn công, bào mòn niêm mạc, gây ra cảm giác bỏng rát, đau quặn thắt vùng bụng trên. Đặc biệt, tình trạng căng thẳng thần kinh kích thích dây thần kinh phế vị hoạt động mạnh hơn vào ban đêm, càng làm dạ dày co bóp bất thường và tiết nhiều axit hơn.

Còn trong Đông y, chứng đau thượng vị về đêm thuộc phạm vi chứng Vị quản thống. Lão thường dặn học trò, ban đêm thuộc về Âm, ban ngày thuộc về Dương. Khi đêm xuống, phần Âm khí thịnh, Dương khí phải thu liễm vào trong. Nếu tạng Tỳ Vị của bà con vốn dĩ hư hàn (lạnh bụng), gặp Âm tà ngoại lai xâm nhập hoặc ăn uống đồ sống lạnh trước đó, hàn tà sẽ ngưng trệ tại vị quản, làm khí huyết ứ trệ, “bất thông tắc thống” mà sinh ra đau đớn. Một thể bệnh khác cũng rất hay gặp là do Can khí uất kết. Ban ngày bà con lo nghĩ, tức giận, stress tích tụ lại, đến đêm Can khí uất kết không sơ tiết được sẽ “hoành nghịch” phạm vào tạng Vị, khiến Vị mất đi khả năng nhu động bình thường, gây ra cơn đau thượng vị về đêm kèm theo đầy trướng, ợ hơi liên tục.

“Tỳ Vị là gốc của hậu thiên. Gốc có vững, khí có thông thì đêm mới an giấc, cơ thể mới sinh trưởng lành lặn.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Biểu hiện điển hình của cơn đau thượng vị về đêm và biến chứng nguy hiểm

Chứng đau thượng vị về đêm có những dấu hiệu nhận biết rất đặc trưng mà bà con cần lưu tâm để không nhầm lẫn với các cơn đau bụng thông thường khác:

• Cơn đau xuất hiện chủ yếu từ khoảng 1-2 giờ sáng, đau âm ỉ kéo dài hoặc quặn thắt từng cơn ở vùng dưới xương ức và trên rốn.
• Cảm giác rát bỏng ở vùng bụng trên, đôi khi lan ngược lên vùng ngực và cổ họng do dịch vị trào ngược.
• Bà con hay bị ợ hơi, ợ chua, có cảm giác đắng miệng hoặc buồn nôn khi cơn đau thượng vị về đêm lên đến đỉnh điểm.
• Bụng trướng cứng, ấm ách khó chịu, nhưng kỳ lạ là khi dùng tay xoa ấm hoặc uống một chút nước ấm thì cơn đau có xu hướng xoa dịu phần nào (đối với thể hư hàn).

Lão thấy nhiều bà con chủ quan, nghĩ bụng đau thượng vị về đêm tí rồi thôi, cứ uống vài viên thuốc giảm đau cấp tốc cho qua chuyện. Làm như vậy là hại thân đấy bà con ạ! Thuốc tây chỉ cắt ngọn triệu chứng, che giấu bệnh tình chứ không trị được cái gốc uất kết hay hư hàn bên trong. Cứ để tình trạng đau thượng vị về đêm kéo dài kinh niên, niêm mạc dạ dày bị tổn thương sâu sắc sẽ dẫn đến những biến chứng vô cùng nguy hiểm. Nhẹ thì suy nhược cơ thể, sụt cân, mất ngủ triệt để do thần trí không yên. Nặng thì dẫn đến xuất huyết tiêu hóa (nôn ra máu, đi ngoài phân đen), thủng dạ dày gây viêm phúc mạc nguy cập tính mạng, hoặc chuyển biến thành các khối u ác tính ở vùng vị quản.

Giải pháp dưỡng sinh và mẹo xoa dịu đau thượng vị về đêm tại nhà

Khi bất ngờ gặp phải cơn đau thượng vị về đêm thức giấc, bà con chớ nên hoảng loạn, hãy áp dụng ngay một số phương pháp dưỡng sinh thuận tự nhiên sau đây để giúp điều hòa vị khí, giảm đau tạm thời:

1. Liệu pháp nhiệt (Xoa ấm vùng bụng): Bà con dùng một chiếc khăn ấm hoặc túi chườm ấm đặt lên vùng thượng vị. Sau đó, dùng lòng bàn tay phải úp lên bụng, xoa nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ khoảng 50 – 100 vòng. Hơi ấm sẽ giúp tán sương hàn, hoạt huyết, làm giãn cơ trơn dạ dày và xoa dịu cơn đau thượng vị về đêm rất hiệu quả.
2. Sử dụng nước trà gừng mật ong ấm: Gừng tươi vị cay, tính ấm, có tác dụng ôn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, chỉ thống (giảm đau). Bà con thái 3-4 lát gừng tươi, hãm với nước sôi trong 10 phút, thêm một thìa mật ong nguyên chất rồi uống từng ngụm nhỏ. Mật ong giúp bao bọc niêm mạc, giảm tính axit, kết hợp với gừng sẽ làm ấm tạng Vị, cắt cơn đau thượng vị về đêm nhanh chóng.
3. Bấm huyệt Nội Quan và Túc Tam Lý: Khi đau, bà con có thể dùng ngón tay cái bấm mạnh vào huyệt Nội Quan (nằm ở mặt trong cổ tay, đo từ lằn chỉ cổ tay lên 2 thốn, giữa hai gân cơ) và huyệt Túc Tam Lý (dưới lõm khớp gối đo xuống 3 thốn, cách mào xương chày một ngón tay). Việc bấm các huyệt vị này giúp sơ can lý khí, hòa vị giáng nghịch, làm nhẹ ngay cảm giác rát bỏng, co thắt.

Bà con cần lưu ý, các mẹo dân gian và phương pháp xoa bóp này chỉ mang tính chất hỗ trợ, giải cứu tạm thời cho cơn đau thượng vị về đêm lúc ngặt nghèo chứ không thể thay thế cho lộ trình điều trị bài bản. Đối với những bà con có bệnh nền nặng, phụ nữ đang mang thai hoặc người đang bị xuất huyết tiêu hóa, tuyệt đối không được tự ý áp dụng bừa bãi mà phải tuân theo chỉ định của thầy thuốc.

Lời dặn của Lão Tuấn về chế độ ăn uống dưỡng sinh phòng bệnh

Bà con mình hay có câu “bệnh tòng khẩu nhập”, riêng với chứng đau thượng vị về đêm, việc ăn uống và sinh hoạt hằng ngày quyết định đến một nửa sự thành bại của việc trị bệnh. Lão dặn bà con tuyệt đối không ăn quá no vào buổi tối, đặc biệt là không ăn muộn sau 8 giờ tối. Khi dạ dày phải làm việc quá tải trước khi ngủ, vị khí sẽ bị uất trệ, dịch vị tiết ra nhiều dẫn đến những cơn đau thượng vị về đêm dữ dội. Bà con nên kiêng hoàn toàn các món ăn có tính chất kích thích niêm mạc như đồ cay nóng (ớt, tiêu), đồ ăn nhiều dầu mỡ khó tiêu, các loại quả chua (chanh, xoài xanh, cóc) và tuyệt đối tránh xa rượu bia, thuốc lá.

Thay vào đó, hãy chọn những thực phẩm có tính chất bao bọc, thấm hút axit tốt và dễ tiêu hóa trong bữa tối như cháo, súp ấm, bánh mì, rau xanh luộc chín tới. Khi đi ngủ, nếu hay bị trào ngược và đau bụng, bà con nên kê gối cao hơn một chút hoặc nằm nghiêng sang bên trái. Tư thế này giúp dạ dày thấp hơn thực quản, ngăn không cho dịch vị axit trào ngược lên trên, từ đó phòng ngừa hiệu quả cơn đau thượng vị về đêm. Hãy giữ cho tâm trí mình thật thoải mái trước khi ngủ, buông bỏ hết những lo toan, muộn phiền của ban ngày, bởi tâm an thì tỳ vị mới yên, cơ thể mới thực sự khỏe mạnh.

Chứng đau thượng vị về đêm nếu không được thấu hiểu từ căn nguyên và dưỡng từ thân tâm thì rất khó lòng dứt điểm. Nếu bà con đang ngày đêm lo lắng vì những cơn đau bụng hành hạ làm mất ngủ, sụt cân, hoặc đã dùng nhiều phương pháp mà tình trạng đau thượng vị về đêm vẫn tái diễn ấm ách, hãy để Lão đồng hành cùng bà con. Bà con có thể chụp lại kết quả nội soi, đơn thuốc cũ hoặc chụp ảnh tình trạng lưỡi của mình rồi gửi qua Zalo 0972.606.773, hoặc liên hệ trực tiếp đến Số điện thoại 0972 606 773. Lão và các cộng sự luôn sẵn lòng bắt mạch, xem lưỡi, tư vấn tận tình để giúp bà con tìm lại cái gốc sức khỏe, đêm ngủ ngon giấc, bụng dạ an yên.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc