

- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Mất ngủ ăn gì để đêm nằm là ngủ say, sáng dậy người khỏe khoắn?
Chào bà con thân mến, lão lại gặp bà con trong một buổi chiều tĩnh lặng. Có bao giờ bà con tự hỏi, tại sao khi xưa cha ông ta làm lụng vất vả, ăn khoai ăn sắn mà đêm đặt lưng xuống là ngủ một mạch tới sáng, còn nay đủ đầy cơm ngon canh ngọt, nhà cao cửa rộng mà đêm đêm lại cứ trằn trọc, mắt mở thao láo nhìn trần nhà? Lão thấy nhiều bà con tìm đến lão với gương mặt hốc hác, tinh thần bải hoải chỉ vì mất ngủ. Họ than rằng đã thử đủ loại thuốc, từ thuốc an thần đến cả chén rượu giải khuây mà giấc ngủ vẫn cứ chập chờn như ngọn đèn trước gió. Bà con ơi, đừng vội tìm đâu xa, đôi khi “chìa khóa” mở cánh cửa giấc ngủ lại nằm ngay trong chính mâm cơm hàng ngày của mình đấy. Hôm nay, lão muốn cùng bà con bàn sâu hơn về chuyện mất ngủ ăn gì để không chỉ dễ ngủ mà còn phục hồi lại cái gốc sức khỏe từ bên trong.
Căn nguyên của giấc ngủ dưới lăng kính y học cổ truyền
Trong Đông y, giấc ngủ là sự phản ánh trạng thái của âm dương và huyết khí. Lão thường dạy học trò: “Tâm tàng thần, Can chủ sơ tiết, Tỳ sinh khí huyết”. Khi các tạng phủ này làm việc nhịp nhàng, âm dương cân bằng thì giấc ngủ tự khắc đến. Nhưng khi bà con ăn uống tùy tiện, ăn quá nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ hoặc ăn sai giờ giấc, tỳ vị sẽ bị tổn thương. Tỳ vị hư yếu sinh ra đờm thấp, đờm thấp hóa nhiệt nhiễu loạn thần minh, khiến bà con nằm xuống là suy nghĩ mông lung, tâm thần bất an.
“Ngủ được là tiên, không ngủ được là tiền mất tật mang. Nhưng để làm tiên, trước hết phải học cách làm người đầu bếp giỏi cho chính mình.” – Lão Tuấn
Bà con cần hiểu rằng, thực phẩm không chỉ là calo, là chất dinh dưỡng theo cách gọi của Tây y, mà theo Nam y, mỗi vị thức ăn đều có tính, có vị, có hướng đi riêng vào từng kinh lạc. Ăn đúng là đang điều hòa lại dòng chảy khí huyết trong cơ thể.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Mất ngủ ăn gì để dưỡng tâm an thần, ngủ sâu giấc?
Dưới đây là những “vị thuốc” quý giá ẩn mình trong các món ăn quen thuộc mà lão khuyên bà con nên ưu tiên đưa vào thực đơn hàng ngày:
- Hạt sen (Liên nhục): Đây là vị thuốc hàng đầu trong việc dưỡng tâm, ích thận. Hạt sen có tính bình, vị ngọt, giúp kiện tỳ và an thần cực tốt. Bà con nên giữ cả tâm sen nếu bị mất ngủ kèm theo nóng trong, hồi hộp.
- Táo đỏ và Long nhãn: Bộ đôi hoàn hảo cho người mất ngủ thể tâm tỳ hư (người gầy yếu, xanh xao). Táo đỏ bổ huyết, long nhãn dưỡng tâm. Một bát chè nhẹ buổi xế chiều sẽ giúp huyết mạch lưu thông, đêm về tinh thần thư thái.
- Hoa thiên lý: Không chỉ là món ăn ngon, hoa thiên lý còn có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ an thần rất dịu nhẹ. Bà con có thể xào thịt bò hoặc nấu canh giò sống đều rất tốt.
- Củ súng và Ngó sen: Những sản vật từ bùn lầy này lại có khả năng thanh tâm, trừ phiền. Người hay bị mộng mị, thức giấc giữa đêm nên dùng thường xuyên để giữ cho tâm thức luôn bình lặng.
- Các loại đậu (Đậu xanh, đậu đen): Giúp thanh nhiệt cơ thể. Khi cơ thể hết nóng nảy (nội nhiệt), hỏa khí không bốc lên đầu thì giấc ngủ sẽ đến tự nhiên hơn.

Những thực phẩm là “kẻ thù” của giấc ngủ bà con cần tránh
Nhiều bà con thắc mắc với lão rằng tại sao cũng ăn uống tẩm bổ mà vẫn không ngủ được. Lão hỏi ra mới hay bà con phạm phải những điều cấm kỵ sau:
- Thực phẩm chứa chất kích thích: Không chỉ cà phê, mà trà đặc, nước tăng lực hay thậm chí là socola ăn vào buổi tối cũng khiến đại não hưng phấn quá mức.
- Đồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên rán: Những món này gây “đình trệ” tỳ vị. Đông y có câu “Vị bất hòa thì ngọa bất an” – dạ dày không yên ổn thì nằm xuống sao mà ngủ được.
- Đồ cay nồng: Ớt, tiêu, gừng dùng quá nhiều vào buổi tối sẽ làm can hỏa vượng, gây nóng nảy bồn chồn.
- Đồ uống có cồn: Rượu có thể làm bà con ngủ thiếp đi nhanh chóng, nhưng đó là giấc ngủ mê mệt, không sâu, sáng dậy đầu óc đau nhức, mệt mỏi hơn cả khi chưa ngủ.
Gợi ý những món ăn bài thuốc dễ làm tại nhà
Bà con đừng quá cầu kỳ, y học cổ truyền nằm trong sự tinh tế của việc kết hợp nguyên liệu. Lão gợi ý một số món dễ làm sau:
- Canh lạc tiên nấu thịt nạc: Lạc tiên (hay còn gọi là cây nhãn lồng) là vị thuốc an thần kinh điển trong dân gian. Một bát canh lạc tiên thanh mát vào bữa tối sẽ giúp làm dịu hệ thần kinh đang căng thẳng.
- Cháo hạt sen nếp thơm: Ăn một bát cháo ấm vào buổi tối (cách giờ ngủ 2 tiếng) giúp ấm bụng, kiện tỳ, tạo điều kiện cho cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.
- Trà nụ tam thất hoặc trà hoa cúc: Thay vì các loại trà mạn, bà con hãy nhâm nhi một tách trà hoa vào buổi tối để hạ hỏa, bình can.
“Học cách ăn là học cách chữa bệnh từ khi nó chưa hình thành. Mỗi bữa cơm đúng nghĩa là một thang thuốc quý mà không danh y nào kê bằng chính sự hiểu biết của bà con.” – Lão Tuấn
Việc điều chỉnh ăn uống là bước đầu tiên và vô cùng quan trọng để lấy lại giấc ngủ tự nhiên. Tuy nhiên, với những bà con bị mất ngủ kinh niên, mất ngủ do bệnh lý nền hoặc cơ thể suy nhược nặng, việc kết hợp thêm bài thuốc thảo dược được gia giảm chuyên sâu là điều cần thiết để tác động mạnh mẽ vào gốc rễ của bệnh, giúp khôi phục chức năng tạng phủ và nuôi dưỡng hệ thần kinh bền vững.
👉 Mời bà con tìm hiểu kỹ hơn về giải pháp điều trị chuyên sâu, an toàn từ thảo dược tự nhiên trong Bài thuốc chữa Mất ngủ của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Lời dặn dò của lão để giấc ngủ tròn đầy hơn
Bà con ơi, ăn đúng thôi chưa đủ, cái “tâm” phải an thì ngủ mới ngon. Lão có mấy lời dặn thêm thế này:
- Đừng ăn quá no trước khi đi ngủ, hãy để dạ dày có thời gian nghỉ ngơi.
- Hãy tạo cho mình một không gian ngủ yên tĩnh, ít ánh sáng và hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ.
- Buổi chiều tối nên vận động nhẹ nhàng hoặc ngâm chân nước gừng ấm để kinh mạch thông suốt.
- Giữ tinh thần lạc quan, buông bỏ muộn phiền trước khi khép mắt. Chuyện gì chưa xong, cứ để ngày mai tính, đêm là để dành cho sự tái tạo.
Lão hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con tìm lại được những đêm ngủ ngon giấc, để mỗi sáng thức dậy là một ngày tràn đầy năng lượng và niềm vui. Nếu bà con còn băn khoăn về chế độ ăn cho từng thể bệnh riêng biệt như mất ngủ kèm đau xương khớp hay mất ngủ do thận yếu, đừng ngần ngại nhắn tin trao đổi với lão.
Bà con có thể liên hệ trực tiếp để lão tư vấn kỹ hơn qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin qua Messenger Lão Tuấn. Lão luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


