Trào ngược dạ dày có nên ăn cá? Lời dặn tâm huyết từ Lão Tuấn

Bà con thân mến, dạo gần đây Lão nhận được không ít lời nhắn nhủ, thắc mắc của bà con về chuyện ăn uống khi dạ dày không yên. Có người hỏi: “Lão ơi, tôi bị trào ngược, nghe người ta bảo ăn cá tốt lắm nhưng sao tôi ăn vào lại thấy ách bụng, dịch chua cứ trào lên tận cổ?”. Tiện đây, Lão ngồi lại chia sẻ đôi điều để bà con hiểu tường tận cái gốc của việc ăn cá sao cho đúng, để món ăn bài thuốc không hóa thành gánh nặng cho tỳ vị.

Trào ngược dạ dày có ăn được cá không? – Lời giải từ y lý Đông y

Nhiều bà con lo sợ bị đau dạ dày, trào ngược là phải kiêng khem đủ thứ, dẫn đến cơ thể suy kiệt, thiếu chất. Lão dặn này: Trào ngược dạ dày hoàn toàn ăn được cá, thậm chí cá còn là nguồn đạm quý giá, dễ tiêu hóa hơn các loại thịt đỏ như bò, lợn. Tuy nhiên, cái khó là ở chỗ “biết chọn” và “biết dùng”.

Theo Đông y, trào ngược dạ dày thực quản thuộc phạm vi chứng “Vị quản thống” hoặc “Phản vị”. Nguyên nhân thường do tỳ vị hư hàn (hệ tiêu hóa yếu, lạnh), can khí uất kết (căng thẳng, lo âu) hoặc đàm ẩm tích tụ. Khi tỳ vị đã yếu, nếu bà con nạp vào những loại cá quá nhiều dầu mỡ, tính phong (gây dị ứng) cao thì dạ dày sẽ không chuyển hóa được. Lúc này, thức ăn ứ trệ sinh nhiệt, sinh khí, đẩy ngược lên trên gây ra cảm giác nóng rát ngực, ợ chua, buồn nôn.

Lão thường nói với học trò: Cá là món của sông nước, mang tính âm. Người bệnh trào ngược đa phần tỳ vị đang hư hàn, nếu ăn cá không đúng cách thì âm lại chồng thêm âm, khiến khí nghịch càng mạnh, bệnh tình vì thế mà dai dẳng không dứt.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những loại cá “thuận” và “nghịch” với thực quản của bà con

Để bà con dễ bề chọn lựa khi đi chợ, Lão phân định rõ những loại cá nên và không nên dùng như sau:

• Các loại cá nên dùng (Cá thịt trắng): Cá quả (cá lóc), cá chép, cá diêu hồng, cá hồi. Đây là những loại cá có tính bình, vị ngọt, tác dụng bổ tỳ vị, hóa thấp. Đặc biệt cá quả rất lành tính, giúp tiêu thũng, bổ khí huyết, cực kỳ tốt cho người đang bị tổn thương niêm mạc dạ dày.
• Các loại cá cần hạn chế (Cá nhiều dầu, cá biển đậm màu): Cá thu, cá ngừ, cá nục, cá trích. Những loại này giàu dinh dưỡng nhưng lại chứa hàm lượng chất béo cao và dễ sinh phong, gây đầy bụng, khó tiêu. Với người khỏe thì không sao, nhưng với bà con đang bị trào ngược, ăn vào dễ thấy ì ách, dịch vị tiết ra nhiều hơn gây trào ngược mạnh.
• Tuyệt đối tránh cá khô, cá mắm: Các loại cá đã qua chế biến mặn, lên men sẽ làm tăng nồng độ acid trong dạ dày, gây kích ứng vết loét và làm trầm trọng thêm cảm giác nóng rát.

Cách chế biến cá giúp “giáng khí, an vị” cho người bệnh

Chọn được cá ngon mới là một phần, cách nấu sao cho thuận với cái dạ dày đang đau mới là quan trọng. Bà con nhớ nằm lòng những nguyên tắc này của Lão:

1. Ưu tiên Hấp hoặc Nấu canh: Cách chế biến này giữ được độ ngọt tự nhiên và không nạp thêm dầu mỡ. Một bát canh cá chép nấu thì là hoặc cá quả hấp gừng sẽ giúp làm ấm bụng, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.
2. Luôn có gia vị “dẫn đường”: Khi nấu cá, bà con đừng quên gừng, hành, thì là. Gừng trong Đông y là “thánh dược” tổ của vị, có tác dụng ôn trung, tán hàn, chỉ nôn (chống nôn). Thêm vài lát gừng giúp trung hòa tính hàn của cá, giúp vị khí đi xuống (giáng khí), ngăn chặn trào ngược.
3. Nói không với chiên rán, cay nóng: Cá chiên ngập dầu hoặc kho quá mặn, quá cay với nhiều ớt, tiêu sẽ làm dạ dày “phát hỏa”. Nhiệt độc tích tụ sẽ đẩy khí ngược lên thực quản ngay lập tức sau khi ăn.

Ăn uống là thuận theo tự nhiên. Cái dạ dày đang yếu thì đừng bắt nó làm việc quá sức với dầu mỡ, gia vị mạnh. Hãy đãi nó bằng những món thanh đạm, nhẹ nhàng như cách ta vỗ về một đứa trẻ đang hờn dỗi.

Lưu ý quan trọng khi bà con ăn cá để tránh trào ngược

Bên cạnh việc ăn gì, nấu thế nào, Lão dặn bà con thêm mấy điều về thói quen sinh hoạt, bởi “bệnh tòng khẩu nhập”, ăn sai lúc cũng sinh họa:

• Không ăn quá muộn: Bữa tối có cá nên kết thúc trước khi đi ngủ ít nhất 3 tiếng. Để dạ dày có đủ thời gian chuyển hóa, tránh tình trạng nằm xuống khi thức ăn còn chưa tiêu hết gây trào ngược ban đêm.
• Nhai kỹ, ăn chậm: Nước bọt là chất kiềm tự nhiên rất tốt để trung hòa acid dạ dày. Bà con nhai càng kỹ, dạ dày càng nhàn, việc tiêu hóa đạm cá sẽ diễn ra trơn tru hơn.
• Lắng nghe cơ thể: Mỗi người có một cơ địa khác nhau. Nếu bà con ăn loại cá nào đó mà thấy bụng dạ xốn xang, không yên thì dù nó được bảo là tốt đến đâu cũng nên tạm dừng. Cơ thể chính là vị bác sĩ trung thực nhất.

Bà con ạ, chữa bệnh dạ dày là một hành trình cần sự kiên nhẫn. Đừng vì một phút ngon miệng với miếng cá chiên giòn hay bát nước chấm cay nồng mà làm khổ cái thân. Hãy học cách ăn trong tỉnh thức, chọn những gì tinh túy và phù hợp nhất cho sức khỏe của mình.

Nếu bà con đã kiêng khem đúng cách, ăn uống điều độ mà chứng trào ngược vẫn đeo bám, khiến cổ họng lúc nào cũng nghẹn đắng, nóng rát, thì đó là dấu hiệu tỳ vị đã suy nhược sâu, cần phải dùng thuốc để điều lý lại.

Đừng để cái bệnh trào ngược hành hạ làm mất ăn mất ngủ, bà con có thể chụp ảnh sắc lưỡi hoặc gửi tin nhắn kể rõ tình trạng ợ hơi, nóng rát của mình cho Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn. Lão sẽ xem xét và tư vấn cách điều trị sao cho phù hợp nhất với thể trạng của từng người.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc