

- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Trào ngược dạ dày gây tiêu chảy: Đừng để tỳ vị kiệt quệ mới lo chữa
Chào bà con thân mến!
Dạo gần đây, Lão tiếp nhận không ít bà con đến thăm khám với vẻ mặt đầy lo lắng. Có người bảo: “Lão ơi, tôi bị trào ngược, cổ họng cứ nóng rát, chua loét đã đành, đằng này cái bụng nó còn phản chủ, cứ ăn xong là muốn chạy vào nhà vệ sinh ngay, phân lỏng nát, người lả đi vì mất sức.” Bà con thấy đấy, trào ngược dạ dày gây tiêu chảy là một biểu hiện rất oái oăm, nó cho thấy hệ thống tiêu hóa của bà con không còn là những hỏng hóc đơn lẻ nữa, mà đã chuyển sang giai đoạn rối loạn toàn diện.
Vì sao trào ngược dạ dày lại dẫn đến tình trạng tiêu chảy?
Trong y học cổ truyền, dạ dày (Vị) và ruột già (Đại trường) có mối liên hệ mật thiết, nhưng tất cả đều phải dựa vào “anh quản kho” là Tỳ. Tỳ chủ vận hóa, tức là biến thức ăn thành chất dinh dưỡng và đưa nước đến nơi cần thiết. Khi Tỳ vị bị tổn thương do ăn uống thất thường, lo nghĩ quá độ hay dùng thuốc Tây vô tội vạ, công năng này sẽ bị đình trệ.
Lão giải thích thế này cho bà con dễ hiểu: Khi dạ dày của bà con bị trào ngược, thức ăn không được nhào trộn và phân rã đúng cách, dịch vị dư thừa axit tràn lên thực quản. Lượng axit và thức ăn dở dang này khi đi xuống đường ruột sẽ làm mất cân bằng hệ vi sinh, kích thích niêm mạc đại tràng co bóp bất thường, từ đó sinh ra chứng đi ngoài phân sống, lỏng nát.
Lão vẫn thường nói với học trò: “Vị là bể chứa, Tỳ là người vận chuyển. Bể đã đầy tràn, người vận chuyển lại yếu sức, thì tất lẽ thủy ngũ cốc sẽ chảy tràn lan, sinh ra bệnh ở cả trên lẫn dưới.”
Bà con cần lưu ý, nếu thấy mình có những dấu hiệu sau thì đừng nên xem nhẹ:
- Thường xuyên ợ hơi, ợ chua kèm theo đau tức vùng thượng vị.
- Ăn xong là buồn đi ngoài, phân thường lỏng, có khi lẫn cả thức ăn chưa tiêu hết.
- Bụng dạ lúc nào cũng óc ách, đầy hơi, tiếng sôi bụng nghe rõ mồn một.
- Người mệt mỏi, da dẻ xanh xao, sụt cân do dưỡng chất không hấp thụ được.


Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Phân định thể bệnh để tìm đường điều trị gốc rễ
Mỗi người mỗi cơ địa, không ai giống ai. Để chữa được dứt điểm cái chứng trào ngược gây tiêu chảy này, Lão thường dựa vào “Tứ chẩn” để phân định rõ ba thể bệnh chính thường gặp sau đây:
- Thể Tỳ vị hư hàn: Bà con thường thấy sợ lạnh, thích uống nước ấm, hễ ăn đồ sống lạnh là đau bụng đi ngoài ngay. Phân thường lỏng, nhầy nhưng không có mùi thối khắm. Lúc này cái “lửa” trong bụng bà con đang yếu, cần phải ôn trung, tán hàn.
- Thể Thấp nhiệt uất kết: Ngược lại với thể trên, bà con cảm thấy nóng trong, miệng khô đắng, phân đi ngoài có mùi rất chua hoặc khắm, hậu môn nóng rát sau khi đi. Đây là do nhiệt độc và thấp trệ tích tụ lâu ngày, cần phải thanh nhiệt, hóa thấp.
- Thể Can tỳ bất hòa: Thể này cực kỳ phổ biến ở người hay lo nghĩ, căng thẳng stress. Cứ hễ bực dọc hay lo âu là cái dạ dày lại trào ngược, bụng dưới thì quặn đau muốn đi ngoài. Đông y gọi là “Can mộc khắc Tỳ thổ”, cần phải sơ can, giải uất mới khỏi được.
“Chữa bệnh là để cứu người, nhưng giữ nghề chính là giữ đạo.” Lão chữa bệnh cho bà con không chỉ là cắt đi cái triệu chứng ợ chua hay đi ngoài, mà là điều hòa lại cái tâm thế, cái khí huyết bên trong để bà con tìm lại sự cân bằng.
Phân biệt tiêu chảy do trào ngược và rối loạn tiêu hóa thông thường
Để bà con không bị nhầm lẫn, Lão chỉ cho cách nhận biết. Tiêu chảy do trào ngược thường đi kèm với cảm giác nóng rát vùng thượng vị, ợ hơi, ợ chua. Phân thường có mùi hôi nồng đặc trưng do thức ăn lên men chưa kỹ nhưng lại ít khi có chất nhầy hay máu. Tần suất đi ngoài thường xảy ra sau khi ăn khoảng 1 tiếng đồng hồ, khi dạ dày bắt đầu quá trình đẩy thức ăn xuống ruột.
Ngược lại, rối loạn tiêu hóa thông thường thường đau quặn bụng dưới, đi ngoài nhiều lần trong ngày (có khi hơn 5 lần), phân có thể lẫn nhầy hoặc máu và thường liên quan trực tiếp đến một bữa ăn không vệ sinh trước đó.
Cách chăm sóc và ổn định bụng dạ ngay tại nhà
Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, bà con hoàn toàn có thể cải thiện tình trạng “trên trào dưới chảy” bằng những thói quen giản đơn nhưng vô cùng hiệu quả:
- Sử dụng gừng và vỏ quýt (Trần bì): Gừng có tính ấm, giúp giáng nghịch (chống trào ngược), trần bì giúp lý khí, kiện tỳ. Bà con lấy một ít gừng tươi thái lát cùng vỏ quýt khô hãm nước uống như trà hằng ngày.
- Ăn cháo hạt sen, ý dĩ: Đây là những vị thuốc “vàng” cho Tỳ vị. Hạt sen giúp an thần, ý dĩ giúp trừ thấp, cầm tiêu chảy rất tốt.
- Xoa bụng dưỡng sinh: Mỗi sáng khi thức dậy hoặc sau ăn 30 phút, bà con áp lòng bàn tay vào bụng, xoa nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ khoảng 50 vòng. Việc này giúp kích thích nhu động ruột hoạt động điều độ, hỗ trợ tiêu hóa cực tốt.
- Tránh xa thực phẩm kích thích: Tuyệt đối nói không với rượu bia, đồ chua cay, cà phê và thuốc lá trong giai đoạn này nếu không muốn cái dạ dày “biểu tình” mạnh hơn.
Suốt mấy mươi năm hành y, Lão đã dành nhiều tâm huyết để hoàn thiện bài thuốc chuyên biệt dành cho bà con bị tổn thương hệ tiêu hóa. Bài thuốc này không chỉ giúp giáng khí dứt điểm cơn trào ngược mà còn tập trung phục hồi niêm mạc dạ dày và đại tràng, kiện tỳ vị từ gốc, giúp bà con ăn ngon, ngủ sâu, bụng dạ êm ru trở lại.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết giải pháp điều trị từ gốc tại đây: Bài thuốc chữa Bệnh Dạ Dày của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Những điều Lão cần dặn dò thêm
Bà con lưu ý, những mẹo dân gian hay bài tập dưỡng sinh chỉ có tác dụng hỗ trợ trong các trường hợp nhẹ. Nếu bà con thấy mình bị tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày, đi ngoài có máu, hoặc người suy kiệt, mất nước trầm trọng thì tuyệt đối không được tự ý chữa tại nhà mà phải liên hệ ngay với thầy thuốc.
Đặc biệt là phụ nữ có thai và trẻ nhỏ, cơ thể rất nhạy cảm với việc mất nước và thay đổi khí huyết, cần có sự theo dõi sát sao của chuyên môn. Đừng để cái bệnh “tưởng nhỏ” này làm suy kiệt sức lực, mất đi niềm vui sống hằng ngày.
Trào ngược dạ dày gây tiêu chảy là tiếng chuông cảnh báo cơ thể đang quá tải. Bà con đừng để đến khi bệnh tình chuyển biến nặng mới tìm cách chữa. Nếu vẫn còn băn khoăn về tình trạng bụng dạ của mình, hãy nhắn tin ngay cho Lão. Lão sẽ xem mạch, nhìn sắc diện và hướng dẫn bà con lộ trình điều trị phù hợp nhất qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn. Chúc bà con sớm lấy lại sức khỏe an lành!
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


