Massage tốt cho hệ tiêu hóa không? 4 bước massage tốt cho tỳ vị

Chào bà con thân mến!

Dạo gần đây, Lão nhận được rất nhiều câu hỏi từ bà con khắp nơi gửi về phòng khám. Có người than thở ăn uống không tiêu, bụng dạ lúc nào cũng ậm ạch, có người lại khổ sở vì chứng táo bón kinh niên hay trào ngược dạ dày hành hạ mỗi đêm. Trong số đó, nhiều bà con băn khoăn hỏi Lão rằng: massage tốt cho hệ tiêu hóa không, hay liệu chỉ bằng vài động tác xoa bóp bằng đôi bàn tay tại nhà thì có thực sự giúp cái bụng êm dạ được không? Tưởng chừng đây chỉ là một mẹo nhỏ lúc rảnh rỗi, nhưng dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, xoa bóp bấm huyệt vùng bụng lại là một phương pháp dưỡng sinh vô cùng sâu sắc, có gốc rễ y lý ngàn năm chứ không đơn thuần là một động tác vô thưởng vô phạt.

Xoa bóp bấm huyệt và lợi ích đối với tỳ vị dưới góc nhìn Nam y

Để trả lời cặn kẽ cho câu hỏi liệu phương pháp massage tốt cho hệ tiêu hóa không, Lão xin giải thích theo quan niệm của Đông y. Trong cơ thể chúng ta, hệ tiêu hóa được quy thuộc vào công năng của hai tạng Tỳ và Vị. Vị chịu trách nhiệm thu nạp thức ăn, còn Tỳ chịu trách nhiệm vận hóa, chắt lọc tinh hoa từ thức ăn để biến thành khí huyết đi nuôi dưỡng toàn thân. Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác từng coi Tỳ Vị là cái gốc của hậu thiên, con người mạnh hay yếu, thọ hay yểu đều phụ thuộc rất lớn vào hệ thống này.

Khi bà con thực hiện các động tác xoa bóp, massage lên vùng bụng một cách đúng đắn, dòng cơ năng từ bàn tay sẽ tác động sâu vào các đại huyệt quan trọng nằm trên nhâm mạch và kinh tỳ, kinh vị. Quá trình này mang lại những lợi ích cụ thể cho đường tiêu hóa như sau:

• Thúc đẩy tuần hoàn khí huyết tại chỗ: Động tác xoa vuốt làm ấm vùng bụng, giúp các mạch máu giãn nở, tăng cường lưu lượng máu đến nuôi dưỡng dạ dày, ruột non và ruột già, từ đó nâng cao năng lực co bóp và hấp thu chất dinh dưỡng.
• Điều hòa khí cơ, giảm chướng khí: Đông y có câu “thông thì bất đau, thống thì bất thông”. Bụng dạ ậm ạch là do khí trệ. Việc massage đúng hướng giúp đẩy tà khí, tích trệ ra ngoài, làm phân tán các bong bóng khí trong đường ruột, giải tỏa ngay chứng đầy hơi, ợ chua, ấm ách.
• Kích thích nhu động ruột đại tràng: Đối với bà con bị chứng táo bón, lực áp vừa phải từ lòng bàn tay dọc theo chiều khung đại tràng sẽ đóng vai trò như một lực đẩy cơ học, hỗ trợ hệ thống cơ trơn của ruột vận động trơn tru, giúp việc đào thải chất cặn bã ra ngoài dễ dàng hơn.
• Lập lại cân bằng hệ thần kinh thực vật: Vùng bụng tập trung mạng lưới thần kinh vô cùng dày đặc (được ví như bộ não thứ hai). Khi được xoa bóp nhẹ nhàng, cơ thể sẽ chuyển từ trạng thái căng thẳng (gây co thắt dạ dày) sang trạng thái thư giãn, giúp các dịch vị tiêu hóa bài tiết điều hòa hơn.

“Y đạo cốt ở chỗ điều hòa, làm cho cái gì đang tắc nghẽn được thông suốt, cái gì đang suy yếu được bồi bổ. Đôi bàn tay của bà con chính là những vị thuốc tự nhiên quý giá nhất nếu biết dùng đúng cách, đúng lúc.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Hướng dẫn các bước tự massage chăm sóc hệ tiêu hóa khỏe mạnh tại nhà

Phương pháp tự chăm sóc tại nhà này không quá phức tạp, bà con hoàn toàn có thể tự làm cho mình hoặc làm cho người thân trong gia đình. Tuy nhiên, muốn đạt được hiệu quả cao, bà con cần tuân thủ theo đúng trình tự và kỹ thuật mà Lão hướng dẫn dưới đây:

Bước 1: Chuẩn bị tư thế và làm ấm bàn tay

Bà con nên chọn không gian thoáng đãng, yên tĩnh, nằm ngửa trên giường một cách thoải mái, hai chân hơi co lại để cơ bụng được thả lỏng hoàn toàn. Trước khi tiến hành, bà con chà xát hai lòng bàn tay vào nhau thật mạnh cho đến khi cảm thấy lòng bàn tay nóng ấm lên. Nếu có sẵn một chút dầu tràm hoặc dầu xoa bóp thảo dược thảo tự nhiên, bà con có thể nhỏ vài giọt vào lòng bàn tay để tăng thêm độ trơn và giữ ấm cho vùng bụng.

Bước 2: Xoa vòng tròn quanh rốn (Kỹ thuật Ma phúc)

Bà con đặt lòng bàn tay phải lên bụng, bàn tay trái chồng lên mu bàn tay phải. Lấy rốn làm tâm điểm, bắt đầu xoa bóp theo vòng tròn từ phải sang trái, tức là đi theo chiều kim đồng hồ (cùng chiều với nhu động của khung đại tràng). Ban đầu xoa vòng tròn nhỏ sát quanh rốn, sau đó mở rộng vòng tròn ra toàn bộ vùng bụng. Lực ấn vừa phải, đều đặn, không dùng lực quá mạnh. Bà con thực hiện động tác xoa vòng tròn này từ 36 đến 50 lần. Việc xoa theo chiều kim đồng hồ có tác dụng hành khí, thông tiện, rất tốt cho người bị đầy bụng, táo bón.

Bước 3: Vuốt dọc từ hạ sườn xuống bụng dưới

Tiếp theo, bà con dùng cả hai lòng bàn tay đặt ở vùng hạ sườn hai bên. Vuốt nhẹ nhàng nhưng dứt khoát từ trên xương sườn vuốt dọc thẳng xuống vùng bụng dưới, hướng về phía xương mu. Động tác này giúp sơ can giải uất, điều hòa lượng dịch vị dạ dày, làm giảm các cơn co thắt gây đau thượng vị hoặc các triệu chứng trào ngược từ dạ dày lên thực quản. Thực hiện vuốt khoảng 20 – 30 lần.

Bước 4: Day ấn các huyệt vị điều hòa tiêu hóa

Sau khi đã xoa ấm toàn bộ vùng bụng, bà con tiến hành dùng ngón tay cái hoặc ngón giữa day ấn nhẹ nhàng vào ba huyệt vị then chốt:

1. Huyệt Trung Quản: Nằm trên đường thẳng dọc giữa bụng, cách rốn thẳng lên bằng độ rộng của 4 ngón tay khép lại. Day ấn huyệt này giúp đặc trị các chứng đau dạ dày, ợ hơi, nôn mửa.
2. Huyệt Thiên Khu: Từ rốn đo ngang ra hai bên bằng độ rộng của 3 ngón tay. Đây là huyệt vị thuộc kinh Vị, giúp điều hòa đại tràng, trị tiêu chảy lẫn táo bón.
3. Huyệt Khí Hải: Nằm trên đường dọc giữa bụng, cách rốn thẳng xuống dưới bằng độ rộng của 2 ngón tay. Ấn huyệt này giúp bồi bổ nguyên khí, làm ấm vùng bụng dưới.

Bà con mỗi huyệt day nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ khoảng 1 – 2 phút, cảm thấy hơi ê tức nhẹ là được.

Những lưu ý quan trọng và chống chỉ định khi massage bụng bà con cần nhớ

Mặc dù việc thực hiện massage tốt cho hệ tiêu hóa không là điều đã được khẳng định, nhưng phương pháp dưỡng sinh nào cũng có những giới hạn và quy tắc nghiêm ngặt của nó. Lão dặn bà con tuyệt đối không được tùy tiện làm sai kẻo rước họa vào thân:

• Thời điểm thực hiện: Thời gian tốt nhất để thực hiện là trước khi đi ngủ vào buổi tối hoặc sau khi thức dậy vào buổi sáng. Tuyệt đối KHÔNG massage khi vừa mới ăn no xong, vì lúc này dạ dày đang căng đầy để chứa thức ăn, tác động lực lên bụng sẽ gây cản trở quá trình tiêu hóa, thậm chí dẫn đến đau dạ dày, buồn nôn. Cũng không nên thực hiện khi đang quá đói.
• Chống chỉ định tuyệt đối: Những người đang có các tổn thương cấp tính vùng bụng như viêm ruột thừa, thủng dạ dày, viêm phúc mạc, xuất huyết dạ dày, hoặc bụng đang có khối u ác tính tuyệt đối không được xoa bóp. Phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt hoặc đang mang thai cũng cần tránh tự ý xoa bóp vùng bụng dưới.
• Theo dõi phản ứng cơ thể: Trong quá trình xoa bóp, nếu thấy xuất hiện các cơn đau quặn thắt dữ dội, đau nhói ở một điểm cố định hoặc kèm theo sốt, buồn nôn, bà con phải dừng lại ngay lập tức và cần đến các cơ sở y tế để kiểm tra cặn kẽ.

Bà con cần hiểu rằng, các bài tập xoa bóp, massage tại nhà chỉ là giải pháp hỗ trợ giúp kích thích, xoa dịu các triệu chứng khó chịu tạm thời của tỳ vị. Đối với những trường hợp bệnh lý tiêu hóa đã tiến triển sâu sắc, niêm mạc dạ dày đại tràng đã bị tổn thương, viêm loét nặng nề hoặc nhiễm khuẩn độc tố, thì chỉ ngoại lực xoa bóp bên ngoài thôi là chưa đủ để giải quyết triệt để căn nguyên nguồn gốc của bệnh.

Bụng dạ có khỏe mạnh thì cơ thể mới hấp thu được tinh hoa, da dẻ mới hồng hào, tinh thần mới an vui. Nếu bà con đã thử nhiều cách, thường xuyên tự xoa bóp dưỡng sinh tại nhà mà cái bụng vẫn ậm ạch, những cơn đau thượng vị, trào ngược dạ dày vẫn tái diễn liên tục gây mất ăn mất ngủ, đừng âm thầm chịu đựng khiến bệnh tình biến chứng nguy hiểm. Bà con hãy nhắn tin trực tiếp kể cho Lão nghe về các biểu hiện cụ thể, hoặc gửi các kết quả nội soi, chụp chiếu để Lão xem xét, bắt mạch kê đơn bốc thuốc phù hợp cho từng người qua Zalo 0972.606.773 hoặc trao đổi trực tiếp trên Messenger Lão Tuấn. Lão luôn ở đây sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bà con.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc