Nhận biết 6 dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ dễ nhầm lẫn

Chào bà con thân mến!

Lão thấy nhiều bà con mình dạo này hay nhắn tin hỏi Lão về chuyện con trẻ ở nhà dạo này biếng ăn, hay quấy khóc, đêm nằm cứ trằn trọc không yên. Nhiều người cứ nghĩ trẻ nhỏ thì áp lực gì đâu mà đau dạ dày, chắc chỉ tại thời tiết hay do con lười ăn sinh lý. Nhưng tưởng là chuyện nhỏ, hoá ra là dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ mà chúng ta rất dễ bỏ qua. Con trẻ chưa biết gọi tên chính xác cơn đau như người lớn, mọi sự khó chịu đều gom lại thành tiếng khóc, thành cái lắc đầu từ chối chén cơm. Đừng coi thường những thay đổi nhỏ nhặt ấy của con, bà con ạ. Bản thân Lão làm thuốc hơn 40 năm qua, chứng kiến không ít trường hợp các cháu nhỏ đến khám khi niêm mạc dạ dày đã viêm loét, tổn thương sâu chỉ vì cha mẹ chủ quan. Dạ dày của trẻ nhỏ vốn non nớt, mỏng manh như tờ giấy, một khi đã tổn thương thì không chỉ ảnh hưởng đến chuyện ăn uống trước mắt, mà còn bào mòn cả thể trạng, sức lớn của con sau này.

Hiểu về dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ dưới góc nhìn y học

Để nhận biết dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ, trước hết bà con cần hiểu cơ thể của các cháu khác người lớn chúng ta rất nhiều. Theo góc nhìn của Tây y, hệ tiêu hóa của trẻ dưới 12 tuổi chưa hoàn thiện hoàn toàn, lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày còn mỏng, nồng độ axit dịch vị dễ bị biến động bởi chế độ ăn uống hoặc áp lực học tập, tâm lý học đường. Khi axit dư thừa tấn công vào thành vách dạ dày, các cơn co thắt sẽ xuất hiện, gây ra cảm giác đau đớn, cồn cào cho trẻ.

Còn trong Đông y, Lão thường gọi dạ dày là Vị, đi đôi với Tỳ (gọi chung là Tỳ Vị). Tỳ vị được ví như nguồn sống, là cơ quan đảm nhận nhiệm vụ thu nạp, chuyển hóa thức ăn thành chất dinh dưỡng đi nuôi khắp cơ thể. Ở trẻ nhỏ, tỳ vị vốn dĩ còn non nớt, “tỳ thường bất túc”. Khi có các tác nhân bên ngoài như ăn uống không điều độ, ăn quá nhiều đồ dầu mỡ, đồ lạnh, hoặc do tâm lý lo lắng, sợ hãi kích thích, sẽ khiến cho công năng vận hóa của tỳ vị bị rối loạn. Khí cơ tại trung tiêu bị ứ trệ, không lưu thông được mà sinh ra các chứng đau đớn, chướng tấy bứt rứt.

“Tỳ vị là gốc của hậu thiên, sinh mệnh của đứa trẻ mạnh hay yếu đều phụ thuộc vào sự điều hòa của tỳ vị. Chiếc bụng non nớt ấy một khi đã đau, nghĩa là phần khí vách tỳ vị đang cầu cứu.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những nguyên nhân sâu xa khiến trẻ nhỏ bị đau dạ dày

Vì sao các cháu còn nhỏ tuổi mà tỳ vị đã tổn thương? Qua những lần thăm khám trực tiếp, Lão đúc kết lại mấy nguyên nhân cốt lõi sau đây để bà con mình cùng lưu ý:

• Thói quen ăn uống thiếu khoa học: Nhiều gia đình có thói quen cho con vừa ăn vừa xem điện thoại, tivi hoặc vừa ăn vừa chơi đùa. Lúc này, máu dồn về não và các cơ quan khác để phục vụ việc vui chơi, lượng máu đổ về dạ dày giảm sút, khiến việc co bóp, nhào trộn thức ăn bị trì trệ. Thêm nữa, việc cho trẻ ăn quá nhiều đồ ăn nhanh, nước ngọt có ga, đồ chiên rán cay nóng cũng làm gánh nặng tiêu hóa tăng lên gấp bội.
• Áp lực tâm lý và học tập: Bà con đừng nghĩ trẻ con không biết lo nghĩ. Áp lực thi cử, điểm số, hay sự rầy la của cha mẹ đều có thể khiến can khí bị uất kết. Trong đông y, Can (gan) uất sẽ khắc Tỳ (can mộc khắc tỳ thổ), làm khí cơ dạ dày nghịch loạn, axit trào ngược bùng phát, sinh ra viêm loét dạ dày.
• Nhiễm khuẩn Helicobacter pylori (HP): Đây là loại vi khuẩn lây truyền qua đường ăn uống, dùng chung bát đũa, chung thìa muỗng hoặc thói quen mớm thức ăn cho con của người lớn. Vi khuẩn HP xâm nhập vào dạ dày, tiết ra độc tố phá hủy lớp màng nhầy bảo vệ, gây ra những cơn đau âm ỉ kéo dài.

Dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ – Các biểu hiện tỳ vị lên tiếng

Biết được dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ sẽ giúp bà con kịp thời che chở, cứu vãn tỳ vị cho con trước khi quá muộn. Tùy thuộc vào độ tuổi mà biểu hiện của các cháu sẽ có sự khác biệt, bà con cần quan sát thật tỉ mỉ:

Đau bụng quanh rốn hoặc vùng trên rốn (vùng thượng vị)

Với các cháu đã lớn, con có thể tự chỉ tay vào bụng và bảo với cha mẹ là con bị đau. Cơn đau thường xuất hiện sau khi ăn no, hoặc lúc bụng quá đói vào ban đêm và sáng sớm. Cơn đau dạ dày ở trẻ nhỏ có khi đau quặn thắt từng cơn khiến con khóc thét, mặt mũi tái mét, nhưng cũng có lúc chỉ là cơn đau âm ỉ, âm thầm làm con không thể tập trung học tập hay vui chơi.

Nôn trớ, ợ chua hoặc chán ăn đột ngột

Nếu thấy con trẻ thường xuyên bị trớ thức ăn, ngay cả khi thức ăn lỏng, dễ tiêu thì bà con phải nghi ngờ ngay. Khí cơ dạ dày bị nghịch lên (vị khí thượng nghịch) sẽ đẩy dịch vị kèm thức ăn lên thực quản, gây cảm giác nóng rát, buồn nôn, miệng hôi và ợ chua. Do niêm mạc dạ dày đang bị sưng tấy, đau rát nên con sẽ sinh ra tâm lý sợ ăn, nhìn thấy thức ăn là lắc đầu khóc lóc.

Bụng chướng cứng, đầy hơi và khó tiêu

Bà con lấy bàn tay áp nhẹ vào vùng bụng của con thấy căng cứng, gõ nghe tiếng bộp bộp như tiếng trống tức là thức ăn đang bị ứ trệ, không tiêu hóa được. Tỳ vị hư hàn, không vận hóa được thủy thấp làm thức ăn lên men sinh khí, khiến chiếc bụng nhỏ luôn trong trạng thái ậm ạch, khó chịu.

Giấc ngủ trằn trọc, hay quấy khóc ban đêm

Đông y có câu: “Vị bất hòa thì ngọa bất an”, nghĩa là cái dạ dày mà không ổn, không yên ổn thì giấc ngủ chẳng thể nào ngon được. Đêm đến là khoảng thời gian dịch vị axit tiết ra nhiều, tấn công vào các vết viêm loét làm cơn đau tăng lên, khiến các cháu đang ngủ bỗng giật mình khóc thét, lật qua lật lại, ngủ không sâu giấc.

Đi ngoài phân sống hoặc có màu bất thường

Khi công năng tỳ vị suy giảm, thức ăn không được phân rã, chuyển hóa triệt để, con đi ngoài sẽ dễ gặp tình trạng phân sống, còn nguyên mảnh thức ăn hoặc lúc lỏng lúc táo. Cá biệt có những trường hợp tổn thương nặng gây xuất huyết đường tiêu hóa, phân của trẻ có thể có màu đen xám hoặc lẫn sợi máu, đây là dấu hiệu nguy cấp cần chú ý.

Sụt cân, chậm lớn, cơ thể gầy gò và sắc mặt xanh xao

Tỳ vị là nguồn sinh hóa khí huyết, khi tỳ vị đã tổn thương thì dưỡng chất từ thức ăn không thể chuyển hóa để nuôi dưỡng cơ thể. Hậu quả là sau một thời gian, bà con sẽ thấy con mình bị sụt cân, đứng cân lâu ngày, chậm phát triển chiều cao. Sắc mặt các cháu thường nhợt nhạt, da dẻ xanh xao, thiếu sức sống, môi khô và móng tay dễ gãy.

Cảnh báo những biến chứng nguy hại khi tỳ vị tổn thương lâu ngày

Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện bên ngoài rồi tặc lưỡi cho qua. Chiếc dạ dày của các cháu một khi đã suy yếu lâu ngày mà không được nâng đỡ, chữa trị đúng cách sẽ dẫn đến những hệ lụy rất xót xa. Biến chứng đầu tiên và dễ thấy nhất là trẻ bị suy dinh dưỡng, thấp còi, sụt cân nghiêm trọng do tỳ vị mất khả năng hấp thu dưỡng chất từ thức ăn. Sức đề kháng yếu đi, con dễ bị ốm vặt khi thời tiết thay đổi.

Nguy hại hơn, viêm dạ dày mãn tính ở trẻ nhỏ nếu kéo dài dai dẳng có thể biến chứng thành loét sâu, gây xuất huyết tiêu hóa, thậm chí là thủng dạ dày vô cùng nguy hiểm đến tính mạng. Can thiệp muộn màng không chỉ khiến con phải chịu đau đớn thể xác mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ trong giai đoạn trưởng thành.

Phương pháp chăm sóc và xoa dịu tỳ vị cho trẻ tại nhà

Khi nhận thấy những dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ ở mức độ nhẹ, mới chớm, bà con có thể áp dụng một số biện pháp dưỡng sinh, chăm sóc tại nhà bằng tình yêu thương để xoa dịu chiếc bụng nhỏ cho con:

1. Nước gừng ấm mật ong: Gừng tươi có vị cay, tính ấm, giúp ôn trung tán hàn, xoa dịu các cơn co thắt vị khí. Bà con lấy vài lát gừng tươi giã nhuyễn, hãm với nước sôi rồi hòa thêm một thìa nhỏ mật ong nguyên chất cho cháu uống từng ngụm nhỏ khi cơn đau mới xuất hiện. Lưu ý phương pháp này chỉ dùng cho trẻ trên 1 tuổi.
2. Nước cháo loãng ấm: Khi con đang đau, tuyệt đối không ép con ăn cơm cứng hay đồ bổ dưỡng đặc quánh. Một chén cháo loãng nấu thật nhừ, thêm chút muối hạt sẽ giúp bao bọc, bảo vệ lớp niêm mạc dạ dày đang tổn thương, trung hòa bớt lượng axit dư thừa mà vẫn cung cấp đủ năng lượng cho con.
3. Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ: Bà con để con nằm ngửa thoải mái, áp lòng bàn tay ấm áp của mình lên bụng con, nhẹ nhàng xoa xung quanh rốn theo chiều kim đồng hồ khoảng từ 5 đến 10 phút. Hơi ấm từ bàn tay cha mẹ kết hợp với động tác massage sẽ giúp điều hòa khí cơ, hành khí hoạt huyết, giúp con giảm chướng bụng và dịu bớt cơn đau rõ rệt.

Bà con nhớ nhé, các mẹo dân gian và cách chăm sóc tại nhà kể trên chỉ có tác dụng hỗ trợ, giúp xoa dịu tạm thời các triệu chứng bề ngoài và phù hợp với trường hợp nhẹ. Dạ dày của trẻ nhỏ rất nhạy cảm, cơ địa của mỗi cháu lại một khác, có cháu hợp với gừng có cháu lại không. Do đó, bà con không nên lạm dụng quá nhiều ngày, nếu áp dụng từ 2 đến 3 ngày mà không thấy chiếc bụng của con thuyên giảm, hoặc thấy con có dấu hiệu đau tăng lên thì cần đưa con đi thăm khám y khoa ngay.

Lời căn dặn của Lão Tuấn dành cho các bậc cha mẹ

Nuôi dưỡng một đứa trẻ khỏe mạnh là cả một hành trình dài cần sự kiên nhẫn và thấu hiểu. Lão mong bà con mình hãy thay đổi ngay những thói quen không tốt trong sinh hoạt hằng ngày của gia đình. Hãy tạo cho con một không gian ăn uống vui vẻ, không áp lực, không tivi điện thoại. Hãy lắng nghe những lời con nói, quan sát từng giấc ngủ, xót thương từng tiếng khóc của con để kịp thời nhận biết những dấu hiệu bất ổn.

Sức khỏe của con trẻ hôm nay chính là tương lai của gia đình và xã hội mai sau. Đừng để những sơ suất, chủ quan của người lớn làm tổn thương đến gốc rễ hậu thiên của các cháu. Cái bụng có yên ổn, tỳ vị có khỏe mạnh thì con mới có thể vui chơi, học tập và khôn lớn thành người vững vàng được, bà con ạ.

Nếu bà con đang lo lắng về tình trạng sức khỏe tỳ vị của con trẻ, thấy con có các biểu hiện biếng ăn, chướng bụng, hay nghi ngờ các dấu hiệu đau dạ dày ở trẻ nhỏ mà chưa biết xử trí ra sao cho an toàn, hãy chụp lại sắc mặt, hình ảnh lưỡi của con hoặc gửi các thông tin triệu chứng để Lão tư vấn bước đầu cho bà con bằng cách liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin cho Lão tại Messenger Lão Tuấn, đội ngũ chuyên gia và Lão luôn sẵn lòng đồng hành cùng chiếc bụng khỏe của các cháu.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc