- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Đau khớp ngón tay khi trời lạnh do đâu và cách chăm sóc tại nhà
Bà con thân mến! Mấy nay tiết trời miền Bắc bắt đầu chuyển mình, gió heo may se lạnh tràn về dọc các con phố. Với nhiều người, đây là mùa của sự tĩnh lặng, của những chén trà ấm bên bếp lửa. Nhưng với không ít bà con lớn tuổi, hay cả những anh chị trung niên, cái lạnh này lại là nỗi ám ảnh mỗi khi thức dậy. Chỉ cần một đợt gió mùa đông bắc tràn về là y như rằng các khớp ngón tay lại sưng đau, tê cứng, co duỗi khó khăn. Có bà con tâm sự với Lão: “Lão ơi, cứ trời trở lạnh là tay chân tôi như mượn của ai, cầm cái chổi quét nhà cũng không xong, đau buốt đến tận xương tủy”. Lão thấu hiểu nỗi khổ ấy, cái đau này không chỉ ở da thịt, mà nó còn làm phiền lòng, khiến sinh hoạt hàng ngày trở nên nhọc nhằn.
Vì sao đau khớp ngón tay khi trời lạnh lại hành hạ bà con?
Trong Đông y, hiện tượng đau khớp khi trời lạnh thuộc phạm vi chứng Tý. “Tý” có nghĩa là bế tắc, không thông. Khi thời tiết thay đổi, nhiệt độ giảm xuống, các yếu tố ngoại tà như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm) sẽ kết hợp với nhau xâm nhập vào cơ thể qua các lỗ chân lông và kinh mạch.
Bà con hãy tưởng tượng, mạch máu trong cơ thể chúng ta giống như dòng sông. Khi trời ấm áp, dòng nước chảy trôi chảy, hiền hòa. Nhưng khi mùa đông tới, nước đóng băng hoặc đặc lại, dòng chảy sẽ bị chậm lại, thậm chí là tắc nghẽn. Các khớp ngón tay vốn là nơi xa tim nhất, mạch máu nhỏ li ti, nên khi khí lạnh tràn về, mạch máu co lại, khí huyết lưu thông kém đi. Khi “thông thì bất thống” (thông suốt thì không đau), còn “bất thông thì thống” (không thông suốt thì gây đau). Chính sự bế tắc này sinh ra cảm giác đau nhức, tê buốt mà bà con đang phải chịu đựng.
“Thân thể con người là một tiểu vũ trụ, vận hành thuận theo tự nhiên. Khi thiên nhiên khắc nghiệt, nếu chính khí bên trong suy yếu, tà khí sẽ nhân cơ hội mà gây bệnh. Chữa đau khớp không chỉ là làm hết đau, mà là phải làm ấm lại dòng máu, khơi thông lại kinh lạc.”
Hơn nữa, ở những người lớn tuổi, can chủ cân, thận chủ cốt. Khi tuổi cao, chức năng của tạng Can và Thận suy yếu, khiến “vệ khí” (hàng rào bảo vệ cơ thể) mỏng manh đi. Lúc này, chỉ cần một cơn gió lạnh nhẹ cũng đủ khiến các khớp ngón tay vốn đã thoái hóa trở nên biểu tình dữ dội hơn bao giờ hết. Đó là lý do vì sao cùng một kiểu thời tiết, có người không sao, có người lại đau đến rơi nước mắt.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Dấu hiệu nhận biết đau khớp ngón tay do phong hàn
Mỗi thể bệnh có những biểu hiện khác nhau, nhưng với tình trạng đau khớp ngón tay khi trời lạnh, bà con thường gặp phải những triệu chứng điển hình sau đây:
- Đau tăng khi gặp lạnh: Đây là dấu hiệu rõ rệt nhất. Bà con cảm thấy các khớp ngón tay đau buốt, nhức nhối hơn hẳn mỗi khi ra gió, chạm vào nước lạnh hoặc vào đêm khuya và sáng sớm.
- Tê cứng khớp buổi sáng: Ngay khi vừa ngủ dậy, các ngón tay dường như không nghe lời, cứng đờ, phải xoa bóp một lúc lâu hoặc ngâm nước ấm mới bắt đầu cử động linh hoạt được.
- Sưng nhưng không nóng đỏ: Khác với viêm khớp dạng thấp cấp tính thường sưng nóng đỏ, đau khớp do lạnh thường chỉ sưng nhẹ, da vùng khớp hơi tái nhợt hoặc bình thường, sờ vào thấy lạnh hơn các vùng da khác.
- Tiếng kêu lục cục: Khi vận động, bà con có thể nghe thấy tiếng lạo xạo nhẹ ở các khớp ngón tay do dịch khớp bị khô hoặc lưu thông kém.
Lão luôn dặn bà con, đừng chủ quan với những cơn đau nhỏ này. Nếu không xử lý kịp thời để khí huyết lưu thông, tà khí sẽ trú ngụ lâu ngày làm biến dạng khớp, gây dính khớp, lúc đó việc cứu vãn sẽ gian nan hơn gấp bội phần.
Cách chăm sóc và giảm đau khớp ngón tay tại nhà cho bà con
Để sống chung với mùa đông một cách nhẹ nhàng, bà con cần chú trọng việc “Dưỡng” và “Ấm”. Lão xin chia sẻ một vài mẹo nhỏ nhưng hiệu quả võ công, giúp bà con xoa dịu cơn đau ngay tại gian bếp nhà mình:
- Ngâm tay bằng nước muối gừng ấm: Đây là cách đơn giản nhất nhưng cực kỳ hiệu quả để tán hàn, thông kinh. Bà con lấy một củ gừng già, giã nát, thêm một ít muối hạt rồi hòa vào nước ấm khoảng 40-50 độ. Ngâm tay mỗi tối trước khi đi ngủ khoảng 15-20 phút. Hơi ấm của gừng và nước sẽ giúp giãn mạch, đưa máu về nuôi dưỡng các khớp ngón tay.
- Giữ ấm tuyệt đối: Bà con hãy luôn đeo găng tay khi đi ra ngoài hoặc khi làm việc nhà chạm vào nước. Tuyệt đối không được chủ quan. Khi ngủ, nên đắp chăn kín tay, tránh để quạt hay điều hòa phả thẳng vào vùng khớp đau.
- Xoa bóp nhẹ nhàng: Mỗi sáng thức dậy, thay vì cố co duỗi ngay, bà con hãy dùng tay kia xoa dọc theo các ngón tay, day nhẹ các khớp từ gốc đến ngọn. Việc này giống như việc khởi động máy móc, giúp dầu bôi trơn (dịch khớp) lan tỏa đều hơn.
- Chế độ ăn uống “Ấm nóng”: Bà con nên ưu tiên dùng các loại thực phẩm có tính ấm như gừng, tỏi, tiêu, quế trong các món ăn hàng ngày. Tránh ăn đồ sống lạnh, măng, đồ nếp dễ gây sưng viêm thêm.
Bên cạnh đó, việc luyện tập các bài tập dưỡng sinh cho bàn tay cũng rất quan trọng. Bà con có thể thực hiện động tác nắm mở bàn tay nhẹ nhàng, hoặc xoay cổ tay để giúp khí huyết từ cánh tay đổ về ngón tay được thuận lợi hơn.
Những mẹo dân gian Lão chia sẻ trên rất tốt để giảm đau tức thời, nhưng nếu tình trạng đau khớp ngón tay khi trời lạnh của bà con đã kéo dài, gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, thì cần một giải pháp tác động sâu vào gốc rễ. Bài thuốc Xương khớp của Lão không chỉ tập trung khu phong, tán hàn, trừ thấp mà còn chú trọng bồi bổ can thận, phục hồi sụn khớp từ bên trong bằng những dược liệu quý như Hầu vĩ tóc, Hy thiêm, Na rừng… được gia giảm phù hợp với cơ địa từng người.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết về liệu pháp phục hồi xương khớp bền vững của Lão tại đây: Bài thuốc chữa Xương khớp của Lão Tuấn
Lời khuyên của Lão về việc phòng bệnh hơn chữa bệnh
Bà con ạ, cái nghề làm thuốc này cho Lão thấy một điều: đa phần bà con mình chỉ khi đau không chịu nổi mới đi tìm thầy. Nhưng y lý Đông y luôn đề cao việc “Phòng bệnh khi chưa bệnh”. Với chứng đau khớp ngón tay khi trời lạnh, nếu bà con biết cách giữ gìn ngay từ khi chớm thu, thì mùa đông sẽ trôi qua êm đềm hơn nhiều.
Lão vẫn thường nói với các học trò của mình, chữa bệnh cho bà con không chỉ là bốc mấy thang thuốc là xong. Phải dạy bà con cách lắng nghe cơ thể. Khi thấy các ngón tay bắt đầu mỏi, hãy nghỉ ngơi. Khi thấy trời trở gió, hãy mặc thêm áo, đeo thêm găng. Đừng cố quá, đừng để cái lạnh thấm sâu vào xương tủy mới hối hận. Sức khỏe của bà con nằm ở chính đôi bàn tay và sự thấu hiểu của chính mình.
“Hành y lấy đức làm đầu, cứu người lấy tâm làm gốc. Lão chỉ mong sao mỗi kiến thức mình chia sẻ sẽ giúp bà con bớt đi một cơn đau, thêm một đêm ngon giấc. Càng về già, vốn quý nhất không phải vàng bạc, mà là đôi chân còn vững, đôi tay còn dẻo để tự chăm sóc mình và sum vầy cùng con cháu.”
Mùa đông sắp tới rồi, bà con hãy giữ đôi tay cho thật ấm. Đừng để những cơn đau khớp ngón tay làm mất đi niềm vui tuổi già. Nếu bà con áp dụng các mẹo trên mà vẫn thấy đau nhức không thuyên giảm, hoặc có dấu hiệu sưng biến dạng khớp, hãy nhắn tin hoặc gọi cho Lão. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe và tư vấn tận tình để tìm ra căn nguyên, giúp bà con sớm tìm lại sự linh hoạt cho đôi tay của mình.
Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc cử động các ngón tay hoặc muốn tư vấn kỹ hơn về tình trạng đau khớp của mình, đừng ngần ngại kết nối trực tiếp với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi số điện thoại 0972 606 773 để Lão kịp thời hỗ trợ bà con nhé.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


