- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Làm gì khi bị đau lưng dưới dai dẳng? Lão chỉ 3 biện pháp
Chào bà con thân mến! Lão thấy nhiều bà con mình cứ hễ trái gió trở trời, hoặc sau một ngày làm việc đồng áng, ngồi văn phòng vất vả là lại than ngắn thở dài vì cái lưng đau chịu không thấu. Có người bị vài ba ngày rồi bớt, nhưng cũng có không ít bà con gánh chịu cơn đau lưng dưới dai dẳng từ tháng này qua năm khác. Tưởng là chuyện nhỏ, cứ nghĩ đấm lưng vài cái, dán miếng cao là qua chuyện, hóa ra đây lại là dấu hiệu cảnh báo hệ thống xương khớp, cột sống bên trong đang dần suy kiệt. Lão xót xa lắm khi thấy bà con vì chủ quan mà biến những tổn thương ban đầu thành bệnh mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Nguồn cơn gây đau lưng dưới dai dẳng theo lý luận Y học cổ truyền
Trong Đông y, vùng thắt lưng được coi là “phủ của Thận”. Khi tạng Thận khỏe mạnh thì xương cốt vững chãi, dẻo dai. Ngược lại, khi tuổi tác cao, lao lực quá độ hoặc sinh hoạt không điều độ, Thận khí và Thận tinh bị suy tổn, không nuôi dưỡng được kinh mạch ở vùng lưng, dẫn đến tình trạng đau nhức, mỏi mỏi kinh niên. Đây chính là gốc rễ của thể bệnh hư chứng.
Bên cạnh đó, khi cơ thể suy nhược, hàng rào bảo vệ bên ngoài lỏng lẻo, các tà khí như phong (gió), hàn (lạnh), thấp (ẩm ướt) sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc vùng lưng. Sự kết hợp của các tà khí này làm cho khí huyết tại thắt lưng bị ứ trệ, không lưu thông được. Người xưa có câu “thông tắc bất thống, thống tắc bất thông” – khí huyết lưu thông thì không đau, khí huyết tắc nghẽn kinh lạc thì sinh ra đau đớn. Cơn đau do phong hàn thấp thường có đặc điểm là đau tăng lên khi thời tiết thay đổi, khi trời mưa ẩm hoặc lạnh giá, khiến bà con đứng ngồi không yên.
Ngoài ra, một nguyên nhân rất phổ biến trong cuộc sống hiện đại là do huyết ứ. Bà con làm công việc ngồi lâu một chỗ, mang vác vật nặng sai tư thế, hoặc gặp phải các chấn thương nhỏ tích tụ lâu ngày làm tổn thương cơ nhục, dây chằng vùng thắt lưng. Khí huyết bị ứ đọng, lâu dần sinh ra những cơn đau nhói, đau cố định tại một điểm và sờ vào thấy đau tăng lên rõ rệt.
“Thận chủ cốt tủy, thắt lưng là phủ của Thận. Lưng dưới đau dai dẳng không dứt, chính là cái gốc tạng phủ bên trong đã suy vi, kinh lạc bên ngoài đã tắc nghẽn.” – Lão Tuấn thường dặn học trò như vậy.
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Bà con nên làm gì khi bị đau lưng dưới dai dẳng tại nhà?
Khi đối mặt với tình trạng đau lưng dưới dai dẳng, việc chăm sóc tại nhà đúng cách đóng vai trò cực kỳ quan trọng giúp xoa dịu tổn thương và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. Bà con cần lưu ý và áp dụng ngay các biện pháp dưỡng thân lành mạnh sau đây:
Thay đổi tư thế sinh hoạt và làm việc
Lão dặn rồi, cái tư thế sai chính là kẻ thù thầm lặng tàn phá cột sống thắt lưng của bà con từng ngày. Để giảm bớt áp lực lên vùng lưng dưới, bà con cần chú ý:
- Tư thế ngồi: Tránh ngồi liên tục quá 1 tiếng đồng hồ. Bà con ngồi làm việc hay xem tivi nên chọn ghế có tựa lưng thẳng, giữ cho hai bàn chân đặt phẳng trên mặt sàn, đầu gối vuông góc. Cứ sau 45 – 60 phút, bà con nên đứng dậy đi lại nhẹ nhàng, vươn vai để giải tỏa áp lực cho cột sống.
- Tư thế mang vác: Khi cần bê một vật từ dưới đất lên, bà con tuyệt đối không được cúi gập lưng để nhấc vật. Thay vào đó, hãy từ từ hạ thấp đầu gối, giữ lưng thẳng, ôm sát vật vào người rồi dùng sức mạnh của cơ đùi để đứng lên.
- Tư thế nằm ngủ: Bà con nên nằm trên nệm có độ phẳng và đàn hồi vừa phải, tránh nằm nệm quá mềm, lún sâu. Khi nằm ngửa, nên đặt một chiếc gối nhỏ dưới hai đầu gối để giảm độ cong sinh lý của thắt lưng. Nếu nằm nghiêng, hãy kẹp một chiếc gối giữa hai chân để giữ cột sống thẳng tự nhiên.

Liệu pháp chườm ấm giảm đau, thông kinh lạc
Chườm ấm là một mẹo chăm sóc tại nhà cực kỳ hiệu quả đối với các trường hợp đau thắt lưng thuộc thể hàn hoặc co thắt cơ kinh niên. Nhiệt độ ấm áp giúp làm giãn các cơ đang bị co cứng, tăng cường tuần hoàn máu đến vùng tổn thương, từ đó xoa dịu cơn đau nhanh chóng. Bà con có thể thực hiện theo các cách đơn giản sau:
- Chườm muối hột và lá lốt, ngải cứu: Bà con lấy một nắm lá lốt, một nắm ngải cứu rửa sạch, để ráo nước rồi đem giã dập. Sau đó, cho lên chảo sao nóng cùng với một chén muối hột. Khi hỗn hợp đủ ấm, bà con bọc vào một chiếc khăn vải sạch rồi chườm trực tiếp lên vùng lưng dưới bị đau trong khoảng 20 – 30 phút. Mỗi ngày làm 1 – 2 lần, thực hiện liên tục sẽ thấy vùng lưng nhẹ nhàng, thư thái hơn rất nhiều.
- Sử dụng túi chườm thảo dược: Nếu không có thời gian sao thuốc, bà con có thể mua các loại túi chườm thảo dược làm sẵn, làm nóng bằng lò vi sóng rồi chườm lên lưng. Mùi hương và hơi ấm của thảo dược vừa giúp giảm đau, vừa giúp tinh thần thư giãn.
Tự xoa bóp, bấm huyệt xoa dịu cơn đau thắt lưng
Mỗi buổi tối trước khi đi ngủ hoặc những lúc cơn đau xuất hiện, bà con có thể tự mình hoặc nhờ người nhà hỗ trợ thực hiện vài động tác xoa bóp, ấn huyệt đơn giản để đả thông kinh lạc vùng thắt lưng:
- Động tác xát lưng: Bà con xoa hai lòng bàn tay vào nhau cho thật nóng lên. Sau đó, áp chặt hai bàn tay vào vùng thắt lưng, chà xát liên tục theo chiều lên xuống khoảng 30 – 40 lần cho đến khi vùng da lưng nóng ấm lên là được.
- Động tác bóp cơ lưng: Dùng hai bàn tay bóp đều nhịp nhàng vào các khối cơ dọc hai bên cột sống thắt lưng, bóp từ trên xuống dưới và ngược lại để giải tỏa sự co cơ.
- Day ấn huyệt Thận Du và Mệnh Môn: Huyệt Thận Du nằm ở hai bên cột sống, cách gai đốt sống thắt lưng thứ 2 đo ngang ra khoảng 1,5 thốn (bằng chiều rộng của hai ngón tay trỏ và ngữa khép lại). Huyệt Mệnh Môn nằm ngay dưới gai đốt sống thắt lưng thứ 2, đối diện rốn ra sau lưng. Bà con dùng ngón tay cái day ấn với lực vừa phải vào các huyệt vị này từ 2 – 3 phút để bổ ích Thận khí, khu phong trừ thấp.
Những biện pháp chăm sóc tại nhà như thay đổi tư thế, chườm ấm hay xoa bóp bấm huyệt tuy lành tính và giúp xoa dịu tạm thời cơn đau, nhưng đối với chứng đau lưng dưới dai dẳng mạn tính, nó không thể giải quyết được triệt để cái gốc tạng Thận bị suy vi hay các tổn thương thực thể bên trong cột sống. Để đẩy lùi bệnh tận căn nguyên, ngăn ngừa biến chứng teo cơ, bại liệt, bà con cần một giải pháp toàn diện, tác động sâu vào lục phủ ngũ tạng, bồi bổ khí huyết và phục hồi sụn khớp từ bên trong.
👉 Thấu hiểu nỗi đau của bà con, lão cùng các cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành trọn tâm huyết nghiên cứu, ứng dụng tinh hoa y học dân tộc để phát triển bài thuốc thang xương khớp, gia giảm linh hoạt theo đúng thể bệnh và cơ địa của từng người bệnh. Lão mời bà con tìm hiểu chi tiết về giải pháp đặc trị này tại đây: BÀI THUỐC XƯƠNG KHỚP CỦA LÃO TUẤN
Những điều bà con tuyệt đối tránh khi chăm sóc đau lưng tại nhà
Bên cạnh việc thực hiện các biện pháp chăm sóc đúng đắn, lão thấy nhiều bà con mình vì nôn nóng muốn hết đau nhanh mà phạm phải những sai lầm tai hại, khiến bệnh tình không những không đỡ mà còn chuyển biến nặng nề hơn. Bà con nhớ kỹ những điều lưu ý sau:
- Không tự ý uống các loại thuốc giảm đau bừa bãi: Khi đau quá, bà con thường ra hiệu thuốc tây mua vài liều giảm đau, kháng viêm về uống. Thuốc tây có thể cắt cơn đau rất nhanh nhưng chỉ là tạm thời, che lấp đi triệu chứng bệnh. Lạm dụng lâu ngày sẽ gây viêm loét dạ dày, suy gan, suy thận và làm giòn xương.
- Tránh các động tác vặn xoắn, bẻ lưng đột ngột: Nhiều bà con có thói quen nhờ người khác dẫm lên lưng, bẻ lưng kêu lục cục để đỡ mỏi. Điều này cực kỳ nguy hiểm, có thể gây rách dây chằng, chấn thương đĩa đệm, thậm chí dẫn đến thoát vị đĩa đệm cấp tính gây chèn ép tủy sống nguy hiểm.
- Cảnh báo đối tượng đặc biệt: Đối với phụ nữ mang thai, người lớn tuổi bị loãng xương nặng, hoặc người đang có dấu hiệu nhiễm trùng, có khối u vùng cột sống, tuyệt đối không được tự ý áp dụng các biện pháp xoa bóp, bấm huyệt mạnh hay chườm nóng quá mức mà chưa có sự chỉ định của thầy thuốc.
Bà con thân mến, cái lưng là cái trụ cột của cả cơ thể, nâng đỡ thân mình qua bao sương gió cuộc đời. Đau lưng dưới dai dẳng chính là tiếng cầu cứu của cột sống, bà con đừng bao giờ ngó lơ hay chủ quan chịu đựng. Nếu bà con đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà mà tình trạng đau nhức vẫn không thuyên giảm, hoặc cơn đau ngày càng tăng, lan xuống mông, đùi, gây tê bì chân hay hạn chế vận động, hãy liên hệ ngay với lão để được tư vấn ngọn ngành.
Bà con có thể đến trực tiếp Trung tâm Thuốc Dân Tộc để lão bắt mạch, chẩn bệnh theo Tứ chẩn, hoặc nếu ở xa chưa tiện đi lại, bà con hãy gửi hình ảnh kết quả chụp chiếu (X-quang, MRI), mô tả chi tiết biểu hiện bệnh qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin cho lão qua Messenger Lão Tuấn. Lão và đội ngũ cộng sự luôn sẵn lòng đồng hành, giúp bà con tìm lại sự dẻo dai, khỏe mạnh cho cột sống. Chúc bà con luôn nhiều sức khỏe và bình an!
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


