50–65 tuổi là giai đoạn vàng để dưỡng gốc, giữ sức khỏe khi về già

Có cô bác ngoài 70 tuổi vẫn đi lại nhanh nhẹn, tự nấu cơm, chăm cây, gặp con cháu là cười nói vui vẻ. Nhưng cũng có người mới ngoài 60 đã thấy người yếu đi rõ rệt, chân tay không còn khỏe, bệnh nọ nối bệnh kia, mỗi ngày phải uống cả nắm thuốc.

Lão Tuấn vẫn thường nói với cô bác: Tuổi già khỏe mạnh không phải tự nhiên mà có. Phần lớn được chuẩn bị từ những năm 50–65 tuổi.

1. Vì sao 50–65 tuổi lại là giai đoạn bản lề?

Trong nhiều năm công tác, Lão để ý một điều rất rõ: cùng một độ tuổi nhưng tình trạng sức khỏe của mỗi người có thể khác nhau rất xa.

Có người bước sang tuổi 70 vẫn nhanh nhẹn, ăn uống tốt, ngủ được, chân tay vững vàng. Nhưng có người mới ngoài 60 đã bắt đầu đau nhức, mất ngủ, huyết áp, đường huyết, mỡ máu thay nhau tăng, đi lại chậm chạp hơn trước.

Dưới góc nhìn Y học cổ truyền (YHCT), từ trung niên trở đi, khí huyết và công năng tạng phủ bắt đầu có sự suy giảm.

Thận khí dần suy, Can huyết giảm, Tỳ Vị vận hóa cũng không còn tốt như thời trẻ.

Thận chủ cốt, Can chủ cân, Tỳ chủ cơ nhục. Ba tạng này cùng suy thì gân cốt kém dẻo dai, cơ bắp dễ hao mòn, xương khớp yếu hơn, vận động ít đi và cơ thể cũng dễ sinh đàm thấp, khí huyết ứ trệ.

Bởi vậy, Lão rất muốn cô bác đừng xem 50–65 tuổi là giai đoạn đã già rồi thì mặc kệ.

Ngược lại, đây chính là lúc rất đáng để dưỡng gốc và sửa lại lối sống.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

2. Điều đầu tiên Lão khuyên: Giữ cơ, giữ gân cốt bằng vận động

Nhiều cô bác lớn tuổi chỉ thích đi bộ thong thả vì nghĩ như vậy là đủ.

Đi bộ rất tốt, nhưng nếu muốn giữ sức mạnh cơ bắp và sự vững vàng khi về già thì cô bác nên kết hợp thêm những bài tập tăng sức mạnh và thăng bằng phù hợp với thể trạng.

Lão thường khuyên bà con duy trì vận động đều đặn, vừa sức, không cố quá.

Nếu sức khỏe cho phép, có thể hướng tới khoảng 150–300 phút vận động mức độ vừa mỗi tuần, đồng thời tập các bài tăng sức mạnh cơ và thăng bằng ít nhất 2 ngày mỗi tuần.

Cơ thể được vận động hợp lý thì khí huyết lưu thông, Tỳ Vị được kích thích, cơ nhục được nuôi dưỡng, gân cốt cũng thêm phần dẻo dai.

Cô bác không cần phải tập những bài quá nặng. Điều quan trọng nhất là tập đều, đúng khả năng và duy trì lâu dài.

3. Điều thứ hai: Ăn uống điều độ để dưỡng Tỳ Vị

Lão gặp nhiều cô bác ngoài 50 cứ mải đi tìm thuốc bổ, thực phẩm bổ dưỡng đắt tiền mà quên mất bữa cơm hằng ngày mới là thứ đi cùng mình lâu nhất.

YHCT gọi Tỳ Vị là “hậu thiên chi bản” – gốc của hậu thiên, là nguồn sinh hóa khí huyết sau khi cơ thể được sinh ra.

Tỳ Vị khỏe thì thức ăn đưa vào mới được vận hóa tốt, khí huyết mới có nguồn để sinh hóa.

Bởi vậy, cô bác nên ưu tiên chế độ ăn thanh đạm, đa dạng thực phẩm, tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm lành mạnh như cá, đậu.

Hạn chế thịt chế biến sẵn, đồ ăn quá ngọt, quá mặn, nhiều dầu mỡ và đặc biệt tránh ăn quá no thường xuyên.

Lão không khuyên cô bác phải kiêng khem cực đoan.

Ăn vừa đủ, ăn đúng giờ, ăn đa dạng và giữ cân nặng, vòng eo ở mức hợp lý mới là cách dưỡng Tỳ Vị bền vững.

4. Điều thứ ba: Khám sức khỏe định kỳ, đừng chờ có bệnh mới đi khám

Người xưa có câu: “Thánh nhân trị vị bệnh, bất trị dĩ bệnh.”

Ý là người thầy thuốc giỏi không chỉ chờ bệnh phát ra rồi mới chữa mà còn chú trọng phòng bệnh từ khi bệnh chưa hình thành rõ ràng.

Điều này đặc biệt quan trọng khi bước vào tuổi trung niên.

Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hay một số bệnh lý ung thư có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà chưa gây ra triệu chứng rõ rệt.

Vì vậy, cô bác nên khám sức khỏe định kỳ và trao đổi với bác sĩ về những xét nghiệm, chương trình tầm soát phù hợp với tuổi, giới tính, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ của bản thân.

Phát hiện sớm bao giờ cũng chủ động hơn chờ đến khi bệnh biểu hiện rõ.

5. Đừng nghĩ ngoài 60 rồi thì thay đổi cũng đã muộn

Lão đã gặp không ít cô bác từng nghĩ: “Tôi từng này tuổi rồi, có thay đổi thì cũng chẳng được bao nhiêu.”

Nhưng Lão không nghĩ như vậy.

Cơ thể con người có khả năng thích nghi rất đáng quý. Dù đã ngoài 60, cô bác vẫn có thể bắt đầu vận động, ăn uống điều độ hơn, ngủ nghỉ hợp lý hơn và chủ động kiểm tra sức khỏe.

Một tuổi già khỏe mạnh, đi lại vững vàng, tự chăm sóc được bản thân, có thể vui vẻ bên con cháu không phải đến tuổi 70 mới bắt đầu xây dựng.

Nó được vun đắp từ những năm 50, 55, 60.

Có khi chỉ bắt đầu từ một bữa cơm bớt mặn, một buổi tập đều đặn, một giấc ngủ được coi trọng hơn hay một lần đi khám sức khỏe đúng lúc.

Lão Tuấn mong cô bác đừng đợi cơ thể yếu đi rồi mới bắt đầu dưỡng sinh. Tuổi 50–65 chính là lúc còn đủ sức để sửa đổi, đủ thời gian để tích lũy và đủ chủ động để chuẩn bị cho những năm tháng về sau.

Nếu cô bác đang bước vào tuổi trung niên và chưa biết nên điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động, nghỉ ngơi như thế nào cho phù hợp với thể trạng, hãy chủ động thăm khám và trao đổi với những người có chuyên môn.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị trực tiếp. Việc tập luyện, điều chỉnh chế độ ăn hoặc sử dụng thuốc cần được cá nhân hóa theo tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Lão Tuấn – Trung tâm Thuốc Dân Tộc