Phân biệt ruột kích thích và viêm đại tràng để trị bệnh đúng gốc

Bà con thân mến! Có câu nói “bệnh tòng khẩu nhập” – cái miệng ăn chơi nhưng cái bụng chịu tội, cái hệ tiêu hóa mà không yên thì cả người bứt rứt, ăn chẳng ngon, ngủ chẳng đặng, tâm thế lúc nào cũng nơm nớp lo tìm “nhà vệ sinh”. Gần đây, nhiều bà con tìm đến Lão than vãn về cái nỗi khổ đi ngoài bất thường. Người thì bảo bụng cứ đau quặn rồi đi lỏng suốt, người lại bảo lúc táo lúc bón, bụng chướng như cái trống. Đa phần bà con mình cứ thấy rối loạn tiêu hóa là gọi chung là viêm đại tràng, rồi mua thuốc về uống cầm chừng. Nhưng thực tế, giữa hội chứng ruột kích thích và viêm đại tràng có những ranh giới rất khác biệt mà nếu không thấu tường, việc chữa trị cứ mãi như “muối bỏ bể”. Hôm nay, Lão ngồi đây chia sẻ để bà con mình cùng phân định cho rõ cái gốc rễ của hai chứng bệnh này.

1. Hội chứng ruột kích thích và viêm đại tràng: Giống mà khác

Nhìn bên ngoài, cả hai bệnh này đều xoay quanh cái đại tràng (ruột già) với những triệu chứng làm bà con khổ sở như: đau bụng, đầy hơi, đi ngoài nhiều lần. Tuy nhiên, nếu đi sâu vào y lý và quan sát thực tế, chúng ta sẽ thấy sự khác biệt rất lớn về bản chất. Bà con cần hiểu rằng, chữa bệnh mà không biết mình mắc chứng gì thì chẳng khác nào “mù đi đêm”.

• Viêm đại tràng: Đây là tình trạng “thực chứng”, tức là niêm mạc ruột của bà con đang bị tổn thương, có vết viêm, loét, thậm chí là xuất huyết. Bà con tưởng tượng như bàn tay mình bị trầy xước, sưng tấy lên vậy. Nếu đi nội soi, bác sĩ sẽ thấy những vết loét, sưng đỏ rõ rệt trên bề mặt niêm mạc.
• Hội chứng ruột kích thích (Viêm đại tràng co thắt): Đây lại là câu chuyện của “hư chứng” hoặc rối loạn công năng. Niêm mạc ruột hoàn toàn bình thường, không có vết loét nào cả, nhưng cái ruột lại “nhạy cảm” quá mức. Chỉ cần một chút lo âu, một chút thức ăn lạ là nó co bóp loạn xạ, gây đau và rối loạn đi ngoài.

“Cái ruột kích thích giống như một đứa trẻ hay dỗi, chẳng có vết thương nào trên người nhưng hễ phật ý là nó khóc, nó quấy. Còn viêm đại tràng là cái ruột đang bị thương thật sự, cần phải nâng niu và chữa lành những vết loét ấy bằng cả cái tâm và vị thuốc đúng.”

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

2. Nhận biết qua nỗi đau và tính chất “đi ngoài”

Để bà con dễ hình dung, Lão thường bảo bà con hãy dành thời gian lắng nghe và quan sát kỹ “tín hiệu” từ cái bụng của mình. Mỗi cơn đau, mỗi lần đi ngoài đều mang một thông điệp riêng về tình trạng bệnh lý.

Ở người bị hội chứng ruột kích thích, cơn đau thường liên quan mật thiết đến tâm lý và hệ thần kinh. Khi bà con lo lắng, mất ngủ, áp lực công việc hay hễ ăn đồ lạ là bụng sẽ đau quặn ngay lập tức. Cái đặc điểm nhận dạng rõ nhất là sau khi đi ngoài xong, cơn đau thường dịu hẳn, bà con cảm thấy nhẹ bớt cái bụng như vừa trút được gánh nặng. Phân ở người này thường lúc táo lúc lỏng, có thể kèm nhầy nhưng tuyệt đối không bao giờ có máu.

Ngược lại, với người viêm đại tràng, nỗi đau mang tính bền bỉ và âm ỉ hơn. Cơn đau thường khu trú dọc theo khung đại tràng (phía bụng dưới hoặc dọc hai bên mạn sườn). Bà con đi ngoài xong vẫn thấy mót rặn, đau lâm râm không dứt, cảm giác đi không hết phân. Đặc biệt, nếu thấy phân có lẫn máu (như máu cá hoặc máu tươi) thì đó là dấu hiệu cảnh báo niêm mạc đang bị tổn thương sâu, cần phải cẩn trọng vô cùng vì để lâu dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm như thủng đại tràng hay hình thành u cục.

3. Tại sao cái bụng bà con mãi không yên? – Góc nhìn từ Y lý cổ truyền

Y học cổ truyền gọi các chứng này thuộc phạm vi chứng “Phúc thống” (đau bụng), “Tiết tả” (tiêu chảy) hay “Lỵ tật”. Theo kinh nghiệm hơn 40 năm của Lão, cái gốc rễ khiến bà con chữa mãi không khỏi thường nằm ở sự mất cân bằng của các tạng phủ sau:

• Can tỳ bất hòa: Do bà con suy nghĩ nhiều, căng thẳng, giận dữ (Can khí uất kết) làm ảnh hưởng đến chức năng vận hóa của hệ tiêu hóa (Tỳ). Đây chính là “thủ phạm” chính gây ra hội chứng ruột kích thích. Khi tâm không an, can khí nghịch lên làm rối loạn nhu động ruột.
• Tỳ vị hư hàn: Do thói quen ăn uống đồ sống lạnh, thực phẩm kém vệ sinh lâu ngày làm dương khí của tỳ vị suy yếu. Tỳ không thể chuyển hóa thức ăn thành chất dinh dưỡng, gây ra tình trạng ăn vào là đi ngoài, phân sống, cơ thể gầy yếu. Đây là gốc rễ của viêm đại tràng mãn tính.
• Thấp nhiệt nội uẩn: Các loại vi khuẩn, ký sinh trùng xâm nhập từ thực phẩm bẩn tạo thành nhiệt độc trong đại tràng, gây ra tình trạng viêm loét, mót rặn và đi ngoài ra máu.

“Chữa bệnh đại tràng, nếu chỉ lo cầm tiêu chảy là mới chữa cái ngọn. Phải làm sao cho Tỳ vị ấm lại, Can khí thông suốt thì cái bụng mới bình an lâu dài được.”

4. Cách chăm sóc cái bụng khỏe ngay tại nhà cho bà con

Để hỗ trợ điều trị, dù bà con đang bị kích thích hay viêm loét, Lão khuyên bà con cần thực hiện nghiêm ngặt chế độ “dưỡng thân” để tạo điều kiện cho cơ thể tự phục hồi:

1. Ăn chín uống sôi: Đây là nguyên tắc sống còn. Tuyệt đối tránh xa các món gỏi, tiết canh, rau sống hay đồ ăn để qua đêm không hâm kỹ. Đồ ăn nên chế biến dưới dạng nhừ, mềm để giảm tải cho đại tràng.
2. Tránh các chất kích thích: Rượu bia, thuốc lá, cà phê đậm đặc và các gia vị cay nóng như ớt, tiêu là những “ngòi nổ” làm cái ruột co thắt dữ dội hơn và làm vết loét thêm trầm trọng.
3. Quản lý cảm xúc: Lão luôn dặn học trò và bà con, cái tâm có an thì cái bụng mới yên. Hãy tập hít thở sâu, đi bộ nhẹ nhàng hoặc ngồi thiền 15-20 phút mỗi ngày để thư giãn hệ thần kinh trung ương, từ đó ổn định thần kinh đường ruột.
4. Mẹo dân gian hỗ trợ: Bà con có thể dùng gừng tươi nướng chín thái lát hãm nước uống để làm ấm bụng khi thấy lạnh bụng đi ngoài. Hoặc dùng búp ổi non nhai với vài hạt muối khi bị tiêu chảy cấp để cầm phân tạm thời. Tuy nhiên, đây chỉ là cách hỗ trợ lúc cấp bách.

5. Lời dặn dò tâm huyết của Lão

Bà con đừng chủ quan với cái bụng của mình. Có người cứ nghĩ đau tí rồi thôi, uống viên thuốc cầm tiêu chảy là xong, nhưng cái đại tràng khi đã viêm loét mãn tính mà không trị sớm, để nó biến chuyển sang u ác hay gây thủng ruột thì lúc đó hối không kịp. “Giữ nghề là giữ đạo”, Lão luôn mong muốn bà con không chỉ khỏi bệnh mà còn phải biết cách sống khỏe, sống thuận tự nhiên.

Hãy lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày. Nếu thấy bụng dạ bất ổn, ăn uống không tiêu, bà con nên đi thăm khám sớm để phân định rõ mình thuộc thể bệnh nào. Y học cổ truyền với phương châm “nhân cường tật nhược” sẽ giúp bà con lấy lại sức khỏe một cách bền vững nhất.

Bà con đang gặp tình trạng bụng dạ bất ổn, đi ngoài không đều hay ăn uống kém, đừng ngần ngại chia sẻ cụ thể triệu chứng và các loại thuốc đã dùng để Lão xem xét tư vấn hướng đi đúng đắn nhất. Bà con có thể nhắn tin qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi trực tiếp đến số điện thoại 0972 606 773 để gặp Lão.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc