- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Mẹo 3 cách điều chỉnh cải thiện hệ tiêu hóa hiệu quả
Chào bà con gần xa! Những ngày đi công tác thăm khám cho bà con ở các vùng quê, Lão nghe tiếp nhận nhiều lời than thở về cái bụng dạ dở chứng. Người thì ăn vào là đầy bụng, ấm ách cả ngày không tiêu; người lại khổ sở vì cứ ăn đồ lạ, đồ dầu mỡ là bụng sôi sùng sục rồi đi ngoài liên tục. Bà con tìm đến Lão, mong muốn tìm cách cải thiện hệ tiêu hóa sao cho êm ấm, ăn ngon ngủ yên. Thấu hiểu nỗi khổ ấy, hôm nay Lão ngồi lại đây để chia sẻ tường tận với bà con về những phương pháp chăm sóc tại nhà vô cùng đơn giản, giúp bà con chủ động cải thiện hệ tiêu hóa, phục hồi lại sức khỏe tỳ vị mà không phải phụ thuộc quá nhiều vào thuốc men.
Hiểu về gốc rễ hệ tiêu hóa kém dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Để biết cách cải thiện hệ tiêu hóa, trước hết bà con cần hiểu tại sao cái bụng của mình lại sinh bệnh. Theo y lý Đông y, hệ tiêu hóa phụ thuộc hoàn toàn vào chức năng của tạng Tỳ và tạng Vị (thường gọi chung là Tỳ Vị). Vị có nhiệm vụ thu nạp thức ăn, nước uống (gọi là chứa đựng thủy cốc), còn Tỳ có trách nhiệm vận hóa, biến thức ăn đó thành chất tinh vi để chuyển đi nuôi cơ thể. Hai tạng này như một cặp bài trùng, một anh thu nhận, một anh chế biến và vận chuyển. Khi Tỳ Vị khỏe mạnh, khí huyết dồi dào, cơ thể sẽ cường tráng, da dẻ hồng hào, ăn uống ngon miệng.
Tuy nhiên, trong đời sống hằng ngày, có rất nhiều nguyên nhân khiến tỳ vị bị tổn thương, dẫn đến hệ tiêu hóa ngày càng suy yếu:
- Do ăn uống thất thường, kém điều độ: Bà con mình nhiều khi mải làm lụng, ăn uống không đúng giờ giấc, bữa đói bữa no, hoặc ăn quá nhiều đồ sống lạnh, đồ dầu mỡ, cay nóng. Đồ sống lạnh (như nước đá, rau sống, đồ ăn để tủ lạnh) làm tổn thương tỳ dương; đồ cay béo tích tụ lâu ngày sinh ra thấp nhiệt, làm cản trở đường vận hóa của tỳ.
- Do lo nghĩ, căng thẳng quá độ: Đông y có câu “Ưu tư thương tỳ” (lo nghĩ nhiều hại tỳ) và “Can khí phạm vị”. Khi bà con lo âu, suy nghĩ quá nhiều hoặc tức giận, áp lực cuộc sống kéo dài, tạng Can (gan) sẽ bị uất kết, mất đi chức năng sơ tiết. Can khí uất nghịch sẽ quay sang “đánh” vào Tỳ Vị, khiến vị khí không giáng xuống được, gây ra các chứng trào ngược, ợ hơi, đau thượng vị, ăn uống khó tiêu.
- Do tuổi tác và thể trạng suy nhược: Người lớn tuổi hoặc người sau trận ốm nặng, chính khí suy giảm, tỳ vị khí hư, không còn đủ sức để co bóp, nhào trộn và hấp thu thức ăn như trước, dẫn đến sút cân, mệt mỏi, đi ngoài phân sống.
“Tỳ vị là gốc của hậu thiên, là nguồn sinh hóa ra khí huyết. Nếu tỳ vị hư yếu thì trăm bệnh từ đó mà sinh ra, muốn cơ thể không đau ốm, việc đầu tiên là phải giữ cho tỳ vị được ấm áp và thông suốt.”
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Các bước chăm sóc tại nhà giúp cải thiện hệ tiêu hóa tự nhiên

Khi hệ tiêu hóa có dấu hiệu đình trệ, thay vì vội vàng tìm đến các loại thuốc giảm đau, cầm tiêu chảy hay thuốc nhuận tràng cấp tốc của Tây y, bà con nên bắt đầu thay đổi từ chính những thói quen nhỏ nhất ngay tại nhà. Đây là những phương pháp lành tính, giúp tỳ vị phục hồi công năng một cách từ từ và bền vững.
Lão hướng dẫn chi tiết một số cách chăm sóc tại nhà để bà con dễ dàng áp dụng mỗi ngày:
1. Thay đổi thói quen ăn uống thuận tự nhiên
Ăn uống là con đường trực tiếp nhất tác động đến tỳ vị. Muốn cải thiện hệ tiêu hóa, bà con cần nhớ nguyên tắc “ăn chín, uống sôi, nhai kỹ”. Nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ và thấm đều dịch vị, giảm bớt gánh nặng co bóp cho dạ dày. Bà con nên ăn đúng giờ, không nên ăn quá no vào buổi tối vì lúc này tỳ vị cần được nghỉ ngơi, nếu bắt làm việc quá tải sẽ tích trệ thành đờm thấp, gây đầy bụng, mất ngủ.
Bên cạnh đó, cần hạn chế tối đa các loại đồ ăn sống lạnh, nước đá, đồ chua cay, nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, hãy ưu tiên những món ăn ấm nóng, dễ tiêu như cháo bồi, súp, rau củ luộc chín chín tới. Trong chế biến món ăn hằng ngày, có thể thêm chút gia vị có tính ấm như gừng, hành, tỏi, tía tô để kích thích vị giác và giữ ấm cho trung tiêu.
2. Phương pháp xoa bụng dưỡng sinh điều hòa tỳ vị
Đây là một mẹo chăm sóc tại nhà cực kỳ hiệu quả mà Lão luôn khuyên bà con thực hiện hằng ngày, đặc biệt là vào buổi sáng sau khi thức dậy hoặc buổi tối trước khi đi ngủ. Việc xoa bụng giúp thúc đẩy tuần hoàn máu vùng bụng, tăng cường nhu động ruột và dạ dày, giúp khí cơ được thông suốt.
Cách thực hiện rất đơn giản: Bà con nằm ngửa hoặc ngồi thư giãn, thả lỏng toàn thân. Úp lòng bàn tay phải lên bụng, bàn tay trái đặt lên lưng bàn tay phải. Tiến hành xoa bụng theo chiều kim đồng hồ quanh rốn với một lực vừa phải, không quá mạnh cũng không quá nhẹ. Xoa liên tục từ 50 đến 100 vòng. Nếu bụng hay bị lạnh, đầy hơi, bà con có thể xoa chút dầu ấm vào lòng bàn tay trước khi thực hiện. Phương pháp này hỗ trợ giảm hẳn tình trạng chướng bụng, đầy bụng sau ăn rất tốt.
3. Sử dụng các loại trà thảo mộc ấm trung tiêu
Trong dân gian có nhiều loại cỏ cây quanh nhà có công dụng cải thiện hệ tiêu hóa rất hay. Bà con có thể dùng một vài lát gừng tươi hãm với nước sôi uống vào buổi sáng để làm ấm dạ dày, tán hàn, trị nôn nấc. Hoặc dùng lá tía tô, lá kinh giới sắc nước uống khi bụng dạ có dấu hiệu ấm ách do ăn phải đồ lạ, đồ lạnh. Trà hoa cúc, trà nụ vối cũng là những thức uống lành tính giúp thanh nhiệt, kiện tỳ, hỗ trợ tiêu hóa tốt sau các bữa ăn nhiều đạm.
Những lưu ý và cảnh báo quan trọng khi tự chăm sóc tại nhà
Mặc dù các biện pháp chăm sóc tại nhà vô cùng lành tính và có thể cải thiện hệ tiêu hóa đáng kể, nhưng Lão dặn rồi, bà con tuyệt đối không được chủ quan. Tùy theo cơ địa và thể trạng từng người mà mức độ đáp ứng sẽ khác nhau. Thường thì bà con cần kiên trì áp dụng đều đặn từ 7 đến 10 ngày để thấy bụng dạ êm dần, nhẹ nhõm hơn.
Đặc biệt, Lão cần đưa ra cảnh báo rõ ràng đối với các đối tượng sau:
- Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ: Việc bấm huyệt, xoa bụng hoặc dùng các loại trà thảo mộc cần hết sức thận trọng, không tự ý áp dụng các mẹo dân gian mạnh bạo, tránh ảnh hưởng đến thai nhi và hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ.
- Người có bệnh nền nặng: Người đang bị xuất huyết dạ dày, ung thư đường tiêu hóa, hoặc các đợt viêm cấp tính có sốt cao, đại tiện ra máu tươi tuyệt đối không được tự chữa tại nhà bằng mẹo, mà phải đến cơ sở y tế để thăm khám kịp thời.
- Dấu hiệu cần đi khám ngay: Nếu bà con đã thay đổi chế độ ăn, xoa bụng mà tình trạng đau bụng quặn thắt ngày càng tăng, nôn mửa liên tục, sút cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân, đi ngoài phân đen như bã cà phê hoặc phân lỏng toàn nước kéo dài quá 3 ngày gây mất nước, suy nhược thể trạng thì phải đi gặp bác sĩ ngay, không được chậm trễ.
Đối với những trường hợp hệ tiêu hóa đã tổn thương sâu, tỳ vị hư hàn nghiêm trọng thành các chứng bệnh mãn tính như viêm loét dạ dày, viêm đại tràng lâu năm, các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ đóng vai trò hỗ trợ làm nhẹ triệu chứng tạm thời chứ không thể giải quyết được tận gốc rễ nguồn bệnh. Lúc này, bà con cần một giải pháp điều trị chuyên sâu, tác động trực tiếp vào căn nguyên, giúp phục hồi chức năng tạng phủ từ bên trong một cách toàn diện.
Để giải quyết dứt điểm các tình trạng gốc rễ của hệ tiêu hóa kém do tỳ vị suy yếu, Đông y luôn chú trọng việc sử dụng các bài thuốc thảo dược chính thống, bám sát cơ chế điều trị từ gốc, lấy việc kiện tỳ vị, ích khí huyết làm cốt lõi, kết hợp sử dụng nguồn dược liệu sạch, gia giảm linh hoạt theo đúng thể bệnh và cơ địa của từng người bệnh.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết giải pháp điều trị chuyên sâu, giúp tái tạo niêm mạc và ổn định hệ tiêu hóa lâu dài Bài Thuốc Chữa Bệnh Đại Tràng
Bà con nhớ nhé, cái bụng dạ của mình cũng giống như một cái máy, dùng lâu ngày không bảo dưỡng, ăn uống tẩm bổ vô tội vạ hoặc để lo nghĩ, tức giận che mờ thì máy nào cũng phải hỏng. Cải thiện hệ tiêu hóa là một hành trình cần sự kiên trì, thay đổi từ nếp ăn, nếp ở, giữ cho tinh thần luôn được thoải mái, an nhiên. Đừng đợi đến khi bụng đau quặn lên, cơ thể gầy rộc đi mới cuống cuồng tìm thầy tìm thuốc. Hãy chủ động lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày.
Nếu bà con nào đang gặp khổ sở vì cái bụng dạ dở chứng, áp dụng nhiều cách vẫn chưa thấy thuyên giảm, hoặc cần Lão tư vấn cụ thể hơn về tình trạng sức khỏe đường tiêu hóa của bản thân và gia đình, bà con cứ chủ động chụp lại hình ảnh lưỡi, chuẩn bị các kết quả khám chữa bệnh trước đó rồi gửi cho Lão. Lão cùng đội ngũ cộng sự y bác sĩ luôn sẵn lòng lắng nghe, xem xét mạch lý để đưa ra lời khuyên phù hợp nhất cho cái bụng của bà con sớm được bình an.
Bà con có thể liên hệ trực tiếp với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin về Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ kịp thời nhất.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


