Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Quản trị viên Lão Tuấn - Tinh hoa y học dân tộc 23/06/2026 lúc 14:39
Lão thấy nhiều bà con dạo này hay quên trước quên sau, đầu óc trống rỗng kèm theo những cơn đau đầu âm ỉ. Tưởng là mệt mỏi nhất thời, hóa ra đau đầu suy giảm trí nhớ là lời cảnh báo tạng phủ, khí huyết đang suy vi, cạn kiệt mà bà con chớ nên coi thường. 👇
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi:
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Thầy thuốc ưu tú
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Hơn 40 năm kinh nghiệm
  • Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
  • Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
  • PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
  • Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác

Đau đầu suy giảm trí nhớ do đâu? Dấu hiệu và giải pháp điều trị

🎙️ Nghe bài viết Nhấn để phát
Đoạn 1/1

Chào bà con thân mến! Lão thấy nhiều bà con mình dạo này hay than phiền với Lão rằng đầu óc hay bị trống rỗng, làm đâu quên đó, nhiều khi vừa để cái chìa khóa hay cầm quyển sổ trên tay mà quay đi quay lại đã phải đi tìm khắp nhà. Đi kèm với đó là những cơn nặng đầu âm ỉ, có người đau nhói từng cơn, đêm về thì trằn trọc mất ngủ, tinh thần uể oải, chẳng thể tập trung làm được việc gì. Tưởng là chuyện nhỏ, hoá ra đau đầu suy giảm trí nhớ lại là lời cảnh báo sâu sắc từ bên trong cơ thể, cho thấy tạng phủ và khí huyết của bà con đang gặp trục trặc nghiêm trọng. Hôm nay Lão muốn ngồi lại đây để chia sẻ, dặn dò bà con ngọn ngành về chứng bệnh này dưới góc nhìn của y học cổ truyền, giúp bà con tìm lại sự minh mẫn và an yên trong cuộc sống.

“Trị bệnh cầu kỳ gốc, não tủy muốn minh mẫn thì tạng phủ phải hanh thông.” – Suốt mấy mươi năm ngồi phòng khám, Lão dựa vào Tứ chẩn để thấu đạt căn nguyên. Qua Vọng chẩn thấy sắc mặt bà con nhợt nhạt hoặc sạm tối, Văn chẩn nghe tiếng nói hụt hơi, chậm rãi. Đến khi Vấn chẩn nghe bà con than phiền về những cơn nặng đầu âm ỉ, hay quên trước quên sau, Lão mới Thiết chẩn vào đường mạch, thấy mạch trầm tế hoặc huyền sáp. Ấy là dấu hiệu của khí huyết hao tổn, tạng thận suy vi khiến tủy hải thiếu hụt, kinh lạc lên đầu bị ách tắc, sinh ra chứng đau đầu suy giảm trí nhớ chứ không đơn thuần là sự mệt mỏi nhất thời.

Góc nhìn Y học cổ truyền về chứng đau đầu suy giảm trí nhớ

Trong y lý Đông y, không có một tên bệnh độc lập nào gọi là suy giảm trí nhớ, mà tình trạng này thường được xếp vào phạm vi các chứng như “Kiện vong” (hay quên), “Huyễn vựng” (chóng mặt, hoa mắt) hay “Đầu thống” (đau đầu). Để bà con dễ hiểu, Lão xin giải thích rằng theo quan niệm của cha ông ta, não chính là “bể của tủy” (tủy hải). Mà tủy hải này lại do tạng Thận làm chủ, bởi Thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy nuôi dưỡng não bộ. Khi Thận tinh dồi dào, tủy hải đầy đặn thì tai thính mắt tinh, tư duy nhanh nhạy, trí nhớ bền bỉ. Ngược lại, nếu Thận tinh suy yếu, bể tủy cạn kiệt thì đầu óc sẽ trống rỗng, sinh ra chứng hay quên, chóng mặt và nặng đầu.

Bên cạnh tạng Thận, tạng Tâm và Tạng Tỳ cũng đóng vai trò huyết mạch trong việc nuôi dưỡng thần trí. Tâm làm chủ thần minh, chủ về huyết dịch; Tỳ làm chủ vận hóa, là nguồn sinh hóa ra khí huyết. Nếu Tâm Tỳ hư nhược, khí huyết không đủ để nuôi dưỡng lên vùng đầu mặt, thần minh không có nơi trú ngụ thì bà con sẽ thấy tinh thần hoang mang, tư duy chậm chạp, đêm ngủ mộng mị và rất dễ quên việc. Y học cổ truyền luôn nhìn nhận cơ thể là một thể thống nhất, một khi sự lưu thông bế tắc hoặc nguồn nuôi dưỡng cạn kiệt thì vùng đầu não – nơi tôn nghiêm nhất của kinh mạch – sẽ phản ứng bằng những cơn đau đớn và sự suy giảm chức năng ghi nhớ.

“Thần minh cốt ở chữ Tâm, trí tuệ bắt nguồn từ Thận. Gốc có vững thì ngọn mới xanh, tạng phủ có yên ổn thì đầu óc mới minh mẫn tự nhiên.”

Ảnh đại diện
Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Nguyên nhân sâu xa khiến bà con nặng đầu, hay quên

Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện bên ngoài mà vội vã kết luận. Nhiều bà con đi khám Tây y không ra bệnh, chụp chiếu không thấy tổn thương thực thể nào ở não thì đâm ra hoang mang. Trong Đông y, hiện tượng đau đầu suy giảm trí nhớ phát sinh từ ba nguyên nhân cốt lõi sau đây:

Đau đầu suy giảm trí nhớ do đâu? Dấu hiệu và giải pháp điều trị
Đau đầu suy giảm trí nhớ do đâu? Dấu hiệu và giải pháp điều trị

Tâm tỳ lưỡng hư gây thiếu máu nuôi não

Nguyên nhân này Lão gặp rất nhiều ở những bà con làm việc trí óc căng thẳng, người lo nghĩ quá độ hoặc người mới ốm dậy, phụ nữ sau sinh. Khi lo lắng và suy nghĩ quá nhiều, tạng Tỳ sẽ bị tổn thương, không còn sức để vận hóa thức ăn thành chất dinh dưỡng và máu huyết. Máu huyết thiếu hụt không thể hành lên vùng đầu, khiến cho Tâm thần mất đi sự nuôi dưỡng. Bà con rơi vào thể bệnh này thường kèm theo các triệu chứng như sắc mặt nhợt nhạt, tim đập thình thịch, hay hồi hộp, ăn uống kém ngon, ngủ không sâu giấc và thường xuyên đau đầu suy giảm trí nhớ âm ỉ, hễ làm việc nặng một chút là đầu óc xây sẩm.

Thận tinh bất túc khiến tủy hải trống rỗng

Đối với các bậc cao niên hoặc những người có thể trạng suy nhược từ nhỏ, tạng Thận suy yếu theo quy luật tự nhiên hoặc do lao lực quá độ là nguyên nhân chính. Thận tinh hao tổn đồng nghĩa với việc nguồn sinh tủy bị cắt đứt, bể tủy ngày một cơi cạn. Thiếu tủy nuôi dưỡng, não bộ sẽ dần teo tóp về mặt chức năng, biểu hiện rõ rệt bằng chứng đau đầu suy giảm trí nhớ. Người bệnh thể này thường đau đầu kèm theo mỏi gối, đau lưng, ù tai, hay quên nghiêm trọng, ban đêm hay bị tiểu đêm nhiều lần và cảm giác trong xương cốt luôn mệt mỏi, rã rời.

Đờm trọc kinh lạc và khí huyết ứ trệ

Một bộ phận bà con ăn uống quá nhiều đồ dầu mỡ, chất béo ngọt hoặc lười vận động sẽ khiến Tỳ vị sinh đờm thấp. Đờm dãi tích tụ lâu ngày theo dòng khí huyết đi ngược lên trên, che lấp các thanh khiếu ở vùng đầu. Hoặc do tình chí uất ức, gan uất khí trệ làm cho dòng máu lưu thông lên não bị cản trở, sinh ra huyết ứ. Đờm hiệp với ứ tắc nghẽn ở kinh lạc vùng đầu sẽ gây ra những cơn đau đầu dữ dội như dùi đâm, cố định ở một vị trí, kèm theo biểu hiện đầu óc mông lung, suy nhược tinh thần, hay quên, người nặng nề, rêu lưỡi dày nhớt.

Dấu hiệu nhận biết cơ thể đang cầu cứu

Bà con cần đặc biệt lưu tâm, chứng đau đầu suy giảm trí nhớ không xuất hiện một cách đột ngột mà nó gặm nhấm sức khỏe của chúng ta từng ngày thông qua các dấu hiệu điển hình:

  • Cơn đau đầu có tính chất âm ỉ hoặc nhói buốt: Đau nhiều hơn khi phải suy nghĩ, tập trung hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột. Có cảm giác nặng trĩu ở vùng gáy hoặc đỉnh đầu như có vật gì đè nặng lên.
  • Hay quên những sự việc vừa mới xảy ra: Đi từ nhà trên xuống nhà dưới không nhớ mình định lấy cái gì, gặp người quen quen mà không tài nào gọi nổi tên, thường xuyên lặp đi lặp lại một câu hỏi trong khoảng thời gian ngắn.
  • Mất tập trung nghiêm trọng: Khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức mới, đọc sách hay xem tivi chỉ một lát là mỏi mắt, loạn đầu, không thể theo dõi mạch câu chuyện.
  • Rối loạn giấc ngủ đi kèm: Đêm trằn trọc khó đi vào giấc ngủ, ngủ hay mơ màng, dễ giật mình tỉnh giấc và sau khi tỉnh dậy thì đầu nhức búa bổ, tinh thần mệt mỏi vô cùng.
  • Thay đổi tâm tính: Người bệnh trở nên dễ cáu gắt, hay lo âu, bồn chồn vô cớ hoặc ngược lại là thờ ơ, trầm cảm, ngại giao tiếp với mọi người xung quanh.

Biến chứng nguy hiểm khi chủ quan lơ là

Lão thấy nhiều bà con cứ nghĩ lớn tuổi thì quên trước quên sau là chuyện thường, rồi mua mấy viên hoạt huyết về uống qua loa. Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy bà con ạ! Nếu không được can thiệp kịp thời từ gốc, chứng đau đầu suy giảm trí nhớ có thể dẫn đến những hệ lụy khôn lường cho sức khỏe và cuộc sống:

  1. Hội chứng sa sút trí tuệ (Alzheimer): Đây là nấc thang nguy hiểm nhất khi tủy hải hoàn toàn cạn kiệt, các tế bào não bị thoái hóa không thể phục hồi. Người bệnh dần mất đi khả năng tự chăm sóc bản thân, không nhận ra người thân và lạc lối ngay trong chính ngôi nhà của mình.
  2. Nguy cơ đột quỵ, tai biến mạch máu não: Những cơn đau đầu do khí huyết ứ trệ, lòng mạch bị tắc nghẽn bởi đờm trọc chính là mầm mống tạo ra cục máu đông. Khi áp lực mạch máu tăng cao, rất dễ gây ra tình trạng xuất huyết não hoặc nhồi máu não nguy hiểm đến tính mạng.
  3. Suy nhược thần kinh và trầm cảm kéo dài: Đầu óc lúc nào cũng đau đớn, trí nhớ giảm sút khiến người bệnh luôn sống trong tâm trạng bất an, tự ti, lâu dần bẻ gãy ý chí và sinh lực, rơi vào trạng thái trầm cảm u uất khó cứu vãn.

Giải pháp phục hồi và bài tập dưỡng thân tại nhà

Để giúp dòng khí huyết lưu thông thông suốt, bồi bổ lại nguồn tủy hải đang hao hụt, Lão hướng dẫn bà con một số phương pháp dưỡng sinh, bấm huyệt đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả, có thể tự áp dụng đều đặn ngay tại nhà mỗi ngày:

Bài tập chải đầu bằng các ngón tay (Pháp chải đầu dưỡng sinh): Mỗi buổi sáng sau khi thức dậy và buổi tối trước khi đi ngủ, bà con dùng 10 đầu ngón tay làm lược, chải ngược từ vùng chân tóc trán ra sau gáy. Hãy ấn nhẹ nhàng vào da đầu với một lực vừa phải. Thực hiện liên tục từ 50 đến 100 lần. Phương pháp này giúp kích thích các đường kinh lạc chạy qua vùng đầu như kinh Bàng quang, kinh Đởm, giúp khai thông ứ trệ, giảm đau đầu suy giảm trí nhớ và làm tinh thần tỉnh táo tức thì.

Day bấm hệ thống huyệt vị an thần, thông mạch:

  • Huyệt Bách Hội: Nằm ở ngay đỉnh đầu, là nơi hội tụ của các đường kinh dương. Bà con dùng ngón tay giữa day nhẹ theo chiều kim đồng hồ từ 1 – 2 phút, giúp thanh đầu mục, thăng dương khí, cải thiện trí nhớ rất tốt.
  • Huyệt Ấn Đường: Nằm ở điểm giữa đường nối hai lông mày. Dùng ngón cái day nhẹ huyệt này giúp định tâm an thần, làm dịu các cơn nhức đầu, xua tan căng thẳng thần kinh.
  • Huyệt Nội Quan: Nằm ở mặt trước cổ tay, từ lằn chỉ cổ tay đo lên hai thốn (khoảng ba ngón tay khép lại). Day bấm huyệt này giúp dưỡng tâm, điều hòa nhịp tim, giúp giấc ngủ đến dễ dàng và sâu hơn.

Từ y lý Đông y đi vào thực tế lâm sàng, Lão cùng các cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành trọn tâm huyết nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp bốc thuốc thang gia giảm. Dựa trên cơ chế Phù chính – Khu tà sâu sắc, bài thuốc tập trung điều dưỡng toàn diện từ gốc năm tạng, nuôi dưỡng tâm tỳ, bổ can thận, hóa đàm giáng hỏa để thiết lập lại sự cân bằng, lưu thông khí huyết lên não bộ một cách tự nhiên. Tùy thuộc vào từng thể trạng hàn nhiệt, huyết hư hay nội nhiệt của mỗi người, Lão sẽ cân nhắc gia giảm các vị thảo dược sạch chuẩn GMP như phục thần, viễn chí, toan táo nhân, dạ giao đằng để xoa dịu thần kinh, bồi bổ tủy hải, từ đó giúp cải thiện tận gốc căn nguyên chứng bệnh một cách bền vững.

Lời khuyên dưỡng sinh ăn uống từ Lão Tuấn

Bên cạnh việc tập luyện và dùng thuốc, Lão dặn bà con phải đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống hằng ngày, bởi “bệnh tòng khẩu nhập”, ăn uống đúng cách chính là phương thuốc dưỡng sinh rẻ tiền mà hiệu quả nhất để đẩy lùi đau đầu suy giảm trí nhớ:

Bà con nên tăng cường bổ sung các loại thực phẩm có màu đen vào thực đơn như đỗ đen, vừng đen, mộc nhĩ đen. Trong Đông y, màu đen thuộc về hành Thủy, đi vào tạng Thận, giúp bồi bổ Thận tinh, sinh tủy hải rất mạnh. Ngoài ra, các món ăn bài thuốc từ hạt sen, long nhãn, ngải cứu, trứng vịt lộn hay óc lợn hầm hạt sen cũng là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời giúp bổ tâm tỳ, dưỡng huyết mạch, cải thiện tình trạng đau đầu suy giảm trí nhớ rõ rệt cho người thể trạng suy nhược.

Đồng thời, bà con cần tuyệt đối hạn chế các loại đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ chiên xào, vì chúng dễ sinh nội nhiệt và tích tụ đờm trọc làm tắc nghẽn kinh lạc lên não. Tránh xa các chất kích thích như rượu bia, cà phê, thuốc lá, nhất là vào buổi chiều tối để không làm tổn hại đến Tâm thần. Hãy tập cho mình thói quen ngủ đúng giờ, thức dậy đúng giấc, sống thuận theo tự nhiên và giữ cho tâm trí luôn thư thái, bớt lo nghĩ vẩn vơ để cơ thể tự chữa lành từ sâu bên trong.

Nếu bà con đang ngày đêm khổ sở vì những cơn đau đầu suy giảm trí nhớ, tinh thần mệt mỏi, hay quên trước quên sau làm ảnh hưởng đến cuộc sống, đừng ngần ngại chia sẻ với Lão. Bà con có thể chụp lại đơn thuốc đang dùng, gửi hình ảnh sắc lưỡi hoặc kết quả khám chụp chiếu để Lão chẩn đoán bước đầu, hoặc tốt nhất là đến trực tiếp Trung tâm Thuốc Dân Tộc để Lão bắt mạch kê đơn. Hãy liên hệ ngay qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi điện trực tiếp đến số hotline 0972 606 773 để được Lão và đội ngũ cộng sự y bác sĩ đồng hành, tư vấn ngọn ngành từng thể bệnh.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!