- Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
- Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
- PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
- Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác
Căn nguyên, dấu hiệu rối loạn tiền đình và cách cải thiện
Chào bà con thân mến!
Dạo gần đây, Lão nhận được rất nhiều lời tâm sự của bà con khắp nơi gửi về fanpage. Đa phần bà con đều than thở về những trận chóng mặt đột ngột, đất trời đảo lộn, bước đi không vững, kèm theo tiếng ù tai vo ve vô cùng khó chịu. Có người đang làm việc thì mắt mũi tối sầm, phải ngồi sụp xuống, có người vừa ngủ dậy bước chân xuống giường đã thấy nhà cửa quay cuồng như chực ngã. Những biểu hiện ấy, trong y học gọi là chứng rối loạn tiền đình.
Hiểu về chứng rối loạn tiền đình dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Trong Tây y, hệ thống tiền đình nằm ở phía sau ốc tai, đóng vai trò giữ thăng bằng cho cơ thể. Khi hệ thống này bị tổn thương hoặc do mạch máu nuôi não bị lưu thông kém, cơ thể sẽ mất khả năng định vị trong không gian, gây ra trạng thái lảo đảo, chóng mặt, buồn nôn.
Còn dưới nhãn quan của Y học cổ truyền, chứng rối loạn tiền đình không nằm ngoài phạm vi của chứng Huyễn vựng (huyễn là hoa mắt, vựng là chóng mặt). Cha ông ta từ ngàn xưa đã đúc kết rằng, đầu là nơi hội tụ của thanh dương, là nơi các kinh mạch đổ về để nuôi dưỡng não bộ. Một khi khí huyết lưu thông kém, hoặc có tà khí ứ trệ, thanh dương không thăng lên được, trọc âm không giáng xuống được, sẽ sinh ra hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng.
“Vạn bệnh sinh ra đều có gốc rễ từ sự mất cân bằng âm dương và suy tổn tạng phủ. Cái đầu quay cuồng không phải tự nhiên mà có, ấy là tiếng kêu cứu của huyết mạch, của can thận đang kiệt quệ.”
Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:
Những căn nguyên cốt lõi gây ra chứng huyễn vựng
Để bà con dễ hình dung, Lão thường chia chứng rối loạn tiền đình thành các thể bệnh chính dựa theo gốc rễ phát sinh tổn thương bên trong cơ thể:
- Thể Can hỏa thượng viêm: Thường gặp ở những bà con hay lo âu, suy nghĩ quá độ, tính tình nóng nảy hoặc gặp áp lực cuộc sống kéo dài. Can khí bị uất kết lâu ngày hóa thành hỏa, bốc ngược lên trên đỉnh đầu gây ra chóng mặt dữ dội, đầu đau ong óng, mặt đỏ, mắt căng tức và rất hay cáu gắt.
- Thể Đàm thấp trung trở: Hay xảy ra ở người có tỳ vị (hệ tiêu hóa) kém, hoặc do chế độ ăn uống nhiều đồ dầu mỡ, đồ ngọt, bia rượu tích tụ lại. Tỳ hư không chuyển hóa được thủy thấp, lâu dần cô đặc thành đàm. Đàm trọc này chặn dòng lưu thông của khí huyết lên não, gây chóng mặt kèm theo cảm giác lồng ngực đầy chướng, buồn nôn, người nặng nề, trì trệ.
- Thể Khí huyết lưỡng hư: Thường xuất hiện ở người cao tuổi, người mới ốm dậy, hoặc phụ nữ sau sinh. Lúc này, nguồn khí huyết trong cơ thể bị hao tổn nghiêm trọng, không đủ năng lượng để bơm lên nuôi dưỡng vùng tiểu não và tiền đình. Bà con sẽ thấy chóng mặt âm ỉ, hễ vận động hay đi lại là tăng lên, sắc mặt nhợt nhạt, đoản hơi, mệt mỏi vô lực.
- Thể Thận tinh bất túc: Thận là gốc của sinh mệnh, chủ cốt tủy, thông với não. Khi tuổi cao hoặc lao lực quá độ, thận tinh bị suy giảm, bể tủy bị trống rỗng, không nuôi nổi não bộ. Chứng này khiến bà con chóng mặt đi kèm ù tai, hay quên, đau lưng mỏi gối, rêu lưỡi sạch nhưng mạch trầm tế.

Dấu hiệu nhận biết rối loạn tiền đình tránh nhầm lẫn
Bà con cần hết sức lưu ý các biểu hiện đặc trưng sau đây để sớm nhận biết cơ thể mình đang gặp trục trặc ở hệ thống tiền đình:
- Chóng mặt, quay cuồng: Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Bà con có cảm giác mọi vật xung quanh đang xoay tròn quanh mình, hoặc bản thân mình đang bị lộn nhào, ngồi hay nằm đều không yên.
- Mất thăng bằng, lảo đảo: Bước đi không vững vàng, cảm giác như người say rượu, phải bấu víu vào tường hoặc người bên cạnh để không bị ngã.
- Ù tai, giảm thính lực: Tiếng ve kêu, tiếng gió thổi ù ù trong tai xuất hiện đồng thời hoặc ngay trước cơn chóng mặt.
- Buồn nôn và nôn: Do hệ thần kinh thực vật bị kích thích mạnh, bà con thường sợ ánh sáng, sợ tiếng động mạnh và muốn nôn thốc nôn tháo.
Cảnh báo biến chứng nguy hiểm khi coi thường bệnh
Lão dặn rồi, chứng rối loạn tiền đình ban đầu có thể chỉ là những cơn thoáng qua, nhưng nếu bà con chủ quan, không lo tìm cách điều dưỡng sớm, bệnh sẽ tiến triển nặng và gây ra nhiều hệ lụy khôn lường.
Cơn chóng mặt xuất hiện đột ngột khi đang đi xe trên đường, đang nấu ăn bên bếp lửa hay đang làm việc trên cao rất dễ dẫn đến tai nạn, ngã chấn thương, gãy xương. Nguy hiểm hơn, việc thiếu máu nuôi não mãn tính kéo dài do tiền đình ứ trệ là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ (tai biến mạch máu não), gây liệt nửa người hoặc nguy hiểm đến tính mạng. Đừng để đến khi “nước đến chân mới nhảy” thì hối hận không kịp, bà con nhé.
Giải pháp chăm sóc và điều dưỡng tiền đình tại nhà
Bên cạnh việc dùng thuốc, việc thay đổi thói quen sinh hoạt và áp dụng các mẹo dưỡng sinh tự nhiên giữ vai trò vô cùng quan trọng, giúp bà con xoa dịu hệ thần kinh và làm nhẹ các triệu chứng một cách an toàn:
- Liệu pháp ngâm chân dưỡng tâm: Mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, bà con hãy nấu một nồi nước ấm với chút muối hạt và vài lát gừng tươi, hoặc dùng lá lốt, ngải cứu. Ngâm chân khoảng 15-20 phút. Việc này giúp dẫn hỏa quy nguyên, kích thích các huyệt đạo dưới lòng bàn chân, thúc đẩy tuần hoàn máu ngoại vi, giảm áp lực cho não bộ và giúp ngủ ngon hơn.
- Xoa bóp, bấm huyệt vùng đầu cổ: Khi bắt đầu cảm thấy hơi choáng váng, bà con dùng hai ngón tay cái ấn nhẹ vào huyệt Phong trì (chỗ lõm phía sau gáy, bờ ngoài cơ thang) và huyệt Thái dương. Day ấn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ từ 2-3 phút để tăng cường máu lên não, giải tỏa khí uất.
- Tập các bài vận động tiền đình nhẹ nhàng: Khi không có cơn chóng mặt, bà con nên tập các bài tập di chuyển mắt, xoay đầu chậm rãi từ trái sang phải và ngược lại để rèn luyện khả năng thích nghi của hệ tiền đình. Tuyệt đối tránh các động tác quay đầu quá mạnh hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
- Chế độ ăn uống thuận tự nhiên: Bà con nên ăn nhiều rau xanh, các loại hạt, trái cây tươi giàu vitamin. Hạn chế tối đa thức ăn nhiều muối, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, không hút thuốc lá và tránh xa rượu bia, cà phê vì chúng làm co thắt mạch máu, khiến cơn chóng mặt thêm trầm trọng.
Bà con chú ý, các mẹo chăm sóc tại nhà nêu trên chỉ có tác dụng hỗ trợ làm giảm nhẹ triệu chứng đối với các thể bệnh nhẹ hoặc hỗ trợ trong quá trình điều trị. Với những người có bệnh lý nền nặng như huyết áp cao, tiểu đường, phụ nữ đang mang thai, hoặc người bị rối loạn tiền đình kinh niên đã dùng nhiều loại thuốc Tây mà không thuyên giảm, tuyệt đối không được tự ý lạm dụng mẹo dân gian mà cần phải có sự thăm khám, bốc thuốc bài bản từ thầy thuốc.
Đối với những trường hợp rối loạn tiền đình lâu ngày, tạng phủ đã suy tổn sâu bên trong, việc dùng các mẹo đơn lẻ thường không mang lại hiệu quả bền vững. Đông y luôn hướng tới việc điều trị toàn diện từ gốc bệnh bằng các bài thuốc thang truyền thống. Thấu hiểu nỗi khổ của bà con, Lão cùng đội ngũ y bác sĩ tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành nhiều tâm huyết nghiên cứu, ứng dụng bài thuốc cải thiện suy nhược thần kinh và điều hòa khí huyết dựa trên y lý cổ truyền sâu sắc. Bài thuốc sử dụng nguồn dược liệu sạch chuẩn GMP, giúp dưỡng tâm, an thần, kiện tỳ, bổ can thận, từ đó thiết lập lại trạng thái cân bằng tự nhiên cho cơ thể, nâng cao thể trạng và hỗ trợ xoa dịu các cơn chóng mặt, ù tai từ căn nguyên.
Lời dặn dò từ lòng thành của Lão Tuấn
Cơ thể con người là một khối thống nhất, tiền đình có yên thì thân tâm mới an. Lão mong bà con đừng bao giờ xem nhẹ những tín hiệu cảnh báo của sức khỏe. Khi thấy trời đất đảo điên, ấy là lúc cơ thể đang nhắc nhở bà con cần phải nghỉ ngơi, cần phải quay về chăm sóc chính mình, sống chậm lại và thuận theo tự nhiên.
Nếu bà con hoặc người thân đang ngày đêm bị những cơn rối loạn tiền đình, hoa mắt, chóng mặt hành hạ, uống thuốc mãi không đỡ, hãy dành thời gian chụp lại đơn thuốc đang dùng, ghi rõ các biểu hiện kèm theo rồi gửi cho Lão. Bà con có thể liên hệ trực tiếp với Lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin qua Messenger Lão Tuấn. Lão cùng đội ngũ cộng sự luôn sẵn sàng lắng nghe, bắt mạch chẩn bệnh và đưa ra lời khuyên chân thành nhất để giúp bà con tìm lại những ngày sống vui khỏe, bình an.
Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!


