Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Bác sĩ Lê Hữu Tuấn
Quản trị viên Lão Tuấn - Tinh hoa y học dân tộc 10/06/2026 lúc 08:19
Nhiều bà con nhắn tin than thở với lão, hễ ngủ dậy là đất trời quay cuồng, đi đứng không vững như người mượn hồn. Rối loạn tiền đình không chỉ làm khổ cái thân mà còn hại cái thần. Hôm nay, lão hướng dẫn bà con bài tập yoga chữa rối loạn tiền đình để đả thông kinh lạc, ổn định thân tâm ngay tại nhà nhé. 👇
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi:
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Thầy thuốc ưu tú
BS CKII Lê Hữu Tuấn
Hơn 40 năm kinh nghiệm
  • Nguyên PGĐ chuyên môn TTKTC bệnh viện YHCT Trung Ương
  • Viện phó Viện y dược cổ truyền dân tộc
  • PGĐ chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc
  • Hậu duệ của Y Tổ Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác

Yoga chữa rối loạn tiền đình: Dưỡng thân khỏe từ gốc

🎙️ Nghe bài viết Nhấn để phát
Đoạn 1/1

Chào bà con thân mến!

Dạo gần đây, lão nhận được rất nhiều lời tâm sự của bà con khắp nơi gửi về, đa phần đều than thở về cái chứng bệnh quái ác mang tên rối loạn tiền đình. Nhiều người bảo với lão, cứ hễ ngủ dậy là đất trời quay cuồng, đầu óc choáng váng, buồn nôn, đi đứng không vững, như người đi mượn hồn. Nhìn bà con khổ sở vì những cơn chóng mặt đột ngột, lão xót xa lắm. Trong y học cổ truyền, chứng bệnh này vốn có căn nguyên sâu xa từ sự mất cân bằng khí huyết và tạng phủ bên trong cơ thể. Hôm nay, lão viết bài này để chia sẻ với bà con một giải pháp dưỡng thân rất lành tính, không hề tốn kém mà lại giúp ích rất nhiều cho quá trình hồi phục, đó chính là phương pháp tập yoga chữa rối loạn tiền đình.

“Muốn định được cái thần bên ngoài, trước hết phải thông được cái khí bên trong” – Hơn 40 năm hành y, trải qua bao ca bệnh qua Tứ chẩn (Vọng – Văn – Vấn – Thiết), lão nhận thấy những người bị chứng huyễn vựng (chóng mặt) đa phần sắc mặt nhợt nhạt, tiếng nói hụt hơi, mạch tượng tế nhược hoặc huyền hoạt. Khi lão vấn an về sinh hoạt, bà con thường lo nghĩ quá độ, can khí uất kết, tỳ vị suy nhược không vận hóa được đàm thấp, khiến thanh dương không thăng, trọc âm không giáng mà sinh ra bệnh. Việc thấu suốt tạng phủ qua bắt mạch và xem sắc diện giúp lão định rõ thể bệnh, từ đó không chỉ bốc thuốc phù hợp mà còn hướng dẫn bà con điều hòa thân tâm bằng các bài tập vận động đúng cách.

Hiểu về rối loạn tiền đình dưới góc nhìn y lý cổ truyền

Để biết vì sao các động tác yoga chữa rối loạn tiền đình lại có hiệu quả, lão muốn bà con hiểu rõ cái gốc của căn bệnh này theo Đông y. Trong y thư cổ, chứng bệnh này được xếp vào phạm vi chứng Huyễn vựng. “Huyễn” là hoa mắt, “vựng” là chóng mặt. Cơ năng tiền đình bị rối loạn, khiến việc giữ thăng bằng cho cơ thể gặp trục trặc, sinh ra các cơn choáng váng.

Y học cổ truyền lý giải rằng, nguyên nhân gây bệnh thường do ba thể chính:

  • Can dương thượng kháng: Do tình chí uất ức, tức giận tổn thương can, can âm hao tổn khiến can dương bốc lên đỉnh đầu, gây chóng mặt, ù tai, mặt đỏ, hay gắt gỏng.
  • Khí huyết lưỡng hư: Tỳ vị suy nhược, không sinh ra đủ khí huyết để nuôi dưỡng não bộ, khiến bể tủy trống rỗng, sinh ra hoa mắt, hụt hơi, mệt mỏi dai dẳng.
  • Đàm thấp trung trở: Ăn uống không điều độ, đồ béo ngọt nhiều làm tỳ hư sinh đàm, đàm thấp ứ trệ cản trở thanh dương phát triển lên trên, gây chóng mặt, nặng đầu, buồn nôn.

“Y lý ngàn năm đã chỉ rõ, trị bệnh tiêu cốt ở trị tận gốc. Khí huyết có lưu thông, âm dương có cân bằng thì trăm bệnh mới tự lui, đầu óc mới thanh tỉnh, an yên.”

Bên cạnh việc dùng các thảo dược để bồi bổ bên trong, y học cổ truyền luôn coi trọng việc dưỡng thân bằng vận động. Tập luyện các tư thế yoga phù hợp chính là cách dùng ngoại lực để dẫn dắt nội khí, giúp đả thông kinh lạc, tăng cường tuần hoàn máu lên não, từ đó xoa dịu vùng tiền đình bị tổn thương một cách tự nhiên và bền vững.

Ảnh đại diện
Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Hướng dẫn chi tiết các tư thế yoga chữa rối loạn tiền đình hiệu quả

Sau đây, lão sẽ hướng dẫn chi tiết từng động tác để bà con có thể tự tập luyện ngay tại nhà. Bà con chú ý thực hiện nhẹ nhàng, thuận theo sức mình, không được nóng vội.

1. Tư thế trái núi (Tadasana) – Định tâm và giữ thăng bằng

Yoga chữa rối loạn tiền đình

Đây là tư thế nền tảng, giúp bà con rèn luyện khả năng đứng vững, định tâm và giảm cảm giác chao đảo, mất phương hướng.

  1. Bà con đứng thẳng trên thảm, hai bàn chân đặt sát vào nhau hoặc song song cách nhau một khoảng nhỏ. Khối lượng cơ thể phân đều lên cả hai bàn chân.
  2. Hít vào sâu, nhẹ nhàng kéo căng cột sống lên trên, thả lỏng hai vai xuống phía dưới, hai tay buông thõng tự nhiên dọc theo thân người, lòng bàn tay hướng vào trong.
  3. Mắt nhìn thẳng vào một điểm cố định phía trước để giữ thăng bằng. Tập trung vào hơi thở bụng: Hít vào phình bụng, thở ra xẹp bụng xuống.
  4. Giữ tư thế này trong khoảng 5 đến 10 nhịp thở sâu, cảm nhận sự vững chãi của cơ thể như một ngọn núi.

2. Tư thế đứa trẻ (Balasana) – Xoa dịu hệ thần kinh

Tư thế này cực kỳ tốt cho người bị chứng huyễn vựng vì nó giúp đưa máu về vùng đầu một cách nhẹ nhàng, giải tỏa căng thẳng ở cổ, vai, gáy và làm dịu hệ thần kinh trung ương.

  1. Bà con quỳ gối trên thảm, ngồi mông lên hai gót chân. Hai ngón cái chân chạm vào nhau, hai đầu gối có thể mở rộng bằng hông hoặc rộng hơn một chút để thoải mái cho bụng.
  2. Thở ra, từ từ gập người về phía trước, hạ thân người xuống giữa hai đùi cho đến khi trán chạm xuống thảm. Nếu trán không chạm được, bà con có thể kê một chiếc gối mỏng phía dưới.
  3. Hai tay duỗi thẳng về phía trước, lòng bàn tay úp xuống, hoặc xuôi theo thân người về phía sau, lòng bàn tay ngửa lên để thả lỏng hoàn toàn cho bả vai.
  4. Nhắm mắt lại, hít thở đều đặn và chậm rãi. Hãy cảm nhận toàn bộ vùng lưng và đầu được thư giãn. Giữ tư thế từ 1 đến 3 phút.

3. Tư thế con mèo – con bò (Marjaryasana – Bitilasana) – Lưu thông kinh lạc vai gáy

Sự tắc nghẽn kinh lạc ở vùng cổ gáy là một trong những nguyên nhân khiến máu khó lên não. Bài tập chuyển động nhẹ nhàng này giúp kéo giãn và làm linh hoạt cột sống, cải thiện tuần hoàn huyết dịch rất tốt.

  1. Bà con chống người bằng hai tay và hai đầu gối xuống thảm (tư thế cái bàn). Bàn tay thẳng dưới vai, đầu gối thẳng dưới hông.
  2. Tư thế con bò: Hít vào, từ từ võng lưng xuống, đẩy mông hướng lên trời và ngẩng nhẹ đầu nhìn lên. Bà con chú ý không rướn cổ quá mức nếu đang thấy hơi chóng mặt.
  3. Tư thế con mèo: Thở ra, hóp chặt bụng, gù cao lưng lên phía trần nhà, cúi đầu xuống, cằm hướng về phía ngực, mắt nhìn về phía rốn.
  4. Lặp lại chu kỳ chuyển động nhịp nhàng này từ 5 đến 10 lần theo hơi thở của mình.

4. Tư thế gác chân lên tường (Viparita Karani) – Đưa máu về não tự nhiên

Đây là tư thế phục hồi tuyệt vời mà lão khuyên những bà con bị thiếu máu não, rối loạn tiền đình nên áp dụng mỗi tối trước khi đi ngủ.

  1. Bà con ngồi sát cạnh tường, từ từ nằm ngửa ra thảm đồng thời gác hai chân thẳng lên tường sao cho cơ thể vuông góc. Mông càng sát tường càng tốt, nếu thấy căng cơ kheo chân thì có thể lùi mông ra xa một chút.
  2. Hai tay buông sang hai bên tự nhiên, lòng bàn tay ngửa, thả lỏng hoàn toàn bờ vai và khuôn mặt.
  3. Nhắm mắt lại, tập trung hoàn toàn vào hơi thở chậm, sâu. Tư thế này giúp máu từ chân chảy ngược về tim và não bộ dễ dàng hơn mà không làm tim phải co bóp quá sức.
  4. Bà con có thể nằm thư giãn trong tư thế này từ 10 đến 15 phút. Khi thoát thế, nhớ co gối lại, nghiêng người sang một bên rồi mới từ từ ngồi dậy để tránh bị choáng đột ngột.

Những lưu ý nghiêm ngặt khi tập yoga chữa rối loạn tiền đình

Tập luyện dưỡng thân là điều tốt, nhưng lão dặn rồi, bà con phải tập sao cho đúng và an toàn, tuyệt đối không được tùy tiện làm theo ý mình mà rước họa vào thân. Hãy ghi nhớ những điều quan trọng dưới đây:

  • Không tập khi đang lên cơn choáng kịch liệt: Khi đất trời đang quay cuồng, buồn nôn dữ dội, bà con tuyệt đối không được tập gì cả. Lúc này cần nằm yên nơi kín gió, kê gối thấp, nhắm mắt và nghỉ ngơi. Chỉ tập khi cơ thể ở trạng thái ổn định, bình thường.
  • Tránh các động tác cúi đầu quá sâu hoặc thay đổi tư thế đột ngột: Các tư thế lộn ngược sâu hoặc đứng gập người quá nhanh có thể làm thay đổi áp lực máu lên não đột ngột, khiến cơn chóng mặt bùng phát mạnh hơn. Mọi chuyển động cần thực hiện chậm rãi, từ tốn.
  • Lắng nghe cơ thể: Trong quá trình tập yoga chữa rối loạn tiền đình, nếu bà con cảm thấy xuất hiện triệu chứng buồn nôn, hoa mắt, vã mồ hôi hột thì phải dừng lại ngay lập tức, nằm thư giãn ở tư thế đứa trẻ hoặc nằm ngửa thả lỏng.
  • Đối tượng cần thận trọng: Phụ nữ đang mang thai, người có bệnh nền nặng như cao huyết áp mãn tính chưa kiểm soát, thoái hóa đốt sống cổ nghiêm trọng chèn ép mạch máu, hoặc người lớn tuổi sức khỏe suy nhược cần có sự hướng dẫn trực tiếp của huấn luyện viên trị liệu hoặc ý kiến chuyên môn của bác sĩ trước khi tập.
  • Thời gian tập luyện: Nên tập vào buổi sáng sớm sau khi thức dậy hoặc buổi tối trước khi đi ngủ khoảng 1 tiếng. Mỗi ngày chỉ cần dành ra 15 đến 20 phút tập luyện đều đặn, không nên tập quá sức.

Bà con nhớ nhé, các bài tập yoga chữa rối loạn tiền đình này đóng vai trò hỗ trợ đả thông kinh lạc, hoạt huyết và an thần ở bên ngoài rất tốt. Tuy nhiên, đối với những trường hợp bệnh tình đã chuyển sang giai đoạn mãn tính, kinh niên, khí huyết suy kiệt nặng hoặc đàm thấp ứ trệ lâu ngày, thì chỉ tập luyện thôi là chưa đủ. Lúc này, gốc bệnh cần được giải quyết triệt để bằng một phương pháp chuyên sâu, giúp bồi bổ ngũ tạng, điều hòa âm dương từ sâu bên trong cơ thể.

Thấu hiểu nỗi khổ sở của bà con khi phải chung sống với những trận chóng mặt, mất thăng bằng liên miên, lão cùng các cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã dành nhiều năm nghiên cứu chuyên sâu, ứng dụng cơ chế “Phù chính – Khu tà” của y học cổ truyền để hoàn thiện giải pháp điều trị toàn diện. Phương pháp này sử dụng 100% thảo dược sạch đạt chuẩn GMP như phục thần, toan táo nhân, viễn chí, dạ giao đằng, lạc tiên… được gia giảm phối ngũ linh hoạt theo từng thể trạng can dương vượng, tỳ hư hay đàm thấp của mỗi người. Nhờ vậy, bài thuốc giúp dưỡng tâm an thần, kiện tỳ bổ can thận, đả thông lòng mạch để thiết lập lại sự cân bằng tự nhiên, giúp cơ thể khỏe mạnh bền vững từ gốc.

Rối loạn tiền đình không phải là chứng bệnh không có cách cải thiện, quan trọng là bà con phải hiểu đúng cái gốc của bệnh để chữa trị và dưỡng sinh cho đúng hướng. Đừng để những cơn chóng mặt, lo âu làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và tinh thần của mình.

Nếu bà con đang gặp phải các triệu chứng choáng váng đầu óc, đi đứng không vững, hoặc mất ngủ suy nhược cơ thể dai dẳng mà chưa tìm được lối thoát, hãy chia sẻ ngay với lão. Bà con có thể gửi thông tin về tình trạng sức khỏe, các đơn thuốc đang dùng, hoặc kết quả chụp chiếu gần nhất qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin trực tiếp cho Messenger Lão Tuấn. Lão cùng đội ngũ y bác sĩ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe, bắt mạch chẩn bệnh từ xa và tư vấn cho bà con phương pháp điều trị, tập luyện phù hợp nhất với cơ địa của mình.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc

Chia sẻ bài viết mạng xã hội:
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!