Trật khớp cổ chân nên làm gì để chóng lành, giảm sưng đau?

Bà con thân mến,

Lão đi khắp nẻo đường, từ chiến trường biên giới năm xưa cho đến phòng khám hôm nay, chứng kiến không biết bao nhiêu ca chấn thương. Có cái đau vì súng đạn, nhưng cũng có cái đau vì sự chủ quan của chính mình. Lão thấy nhiều bà con, nhất là thanh niên đá bóng hay các cụ đi lại không may sụp ổ gà, bị trật khớp cổ chân xong cứ nghĩ là chuyện thường. “Ôi dào, xoa tí dầu, bóp tí rượu gừng là mai nó khỏi” – đó là cái sai lầm tai hại nhất mà lão muốn dặn bà con hôm nay.

Cổ chân là cái trụ, là gốc rễ nâng đỡ toàn bộ thân người. Một khi cái gốc đã lung lay mà không biết cách bồi đắp, nắn chỉnh cho đúng, thì về già cái chân ấy sẽ là “thước đo thời tiết”, cứ trở trời là đau nhức, đi lại tập tễnh cả đời. Lão viết những dòng này, mong bà con hiểu rõ trật khớp cổ chân nên làm gì để tránh những biến chứng đáng tiếc sau này.

Trật khớp cổ chân dưới góc nhìn của y học dân tộc

Trong Đông y, trật khớp cổ chân thuộc phạm vi chứng “thương cân”, tức là tổn thương hệ thống gân cốt và dây chằng bao quanh khớp. Khi có lực tác động mạnh làm diện khớp lệch khỏi vị trí bình thường, gân bị giãn hoặc rách, huyết dịch thoát ra ngoài bao khớp gây sưng nề. Lão thường ví hệ thống dây chằng như những sợi dây thừng giữ cột buồm, một khi dây đã giãn hoặc đứt mà bà con cứ cố gồng gánh, cột buồm ấy sớm muộn cũng đổ.

Nếu không xử lý đúng từ đầu, vùng tổn thương sẽ tạo thành ổ viêm, nhiệt độc tích tụ. Lâu dần, phong, hàn, thấp bên ngoài thừa cơ xâm nhập vào chỗ yếu, bám lấy khớp xương làm cho khớp bị xơ cứng, lỏng lẻo, thậm chí gây teo cơ cẳng chân do người bệnh sợ đau không dám vận động. Cái đạo của người làm thuốc là chữa bệnh phải chữa từ gốc, không chỉ là hết sưng lúc đó mà phải là làm sao cho gân chắc, cốt bền trở lại.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những sai lầm “chết người” bà con hay mắc phải

Lão phải nhấn mạnh điều này vì nó quá nguy hiểm. Bà con tuyệt đối không được thực hiện những việc sau ngay khi vừa bị trật khớp:

• Tự ý nắn bóp, kéo giật: Nhiều người cứ tưởng cứ kéo mạnh là khớp vào. Sai lắm! Nếu có gãy xương kín hoặc rách dây chằng hoàn toàn, việc nắn bóp mù quáng sẽ làm tổn thương mạch máu, thần kinh, có khi gây tàn phế.
• Đắp lá thuốc nóng hoặc bôi rượu gừng, mật gấu: Khi vừa chấn thương, các mạch máu đang vỡ, việc dùng nhiệt nóng sẽ làm mạch máu giãn ra, máu chảy nhiều hơn, gây sưng to và viêm nhiễm nặng hơn.
• Đi lại ngay khi thấy bớt đau: Thấy giảm đau chút ít đã vội đi lại là tự hại mình. Lúc này gân chưa hồi, khớp chưa vững, chỉ cần một bước hụt nữa là coi như hỏng hẳn cái chân.

Lão thường dặn học trò: “Dục tốc bất đạt”. Chữa bệnh về gân xương lại càng cần sự kiên nhẫn. Một lần trật khớp là một lần báo động, cơ thể cần thời gian để tự chữa lành, và người thầy thuốc chỉ là người trợ giúp cho quá trình ấy diễn ra đúng hướng.

Quy trình xử lý trật khớp cổ chân đúng cách theo lời lão dặn

Khi chẳng may bị ngã trật khớp, bà con hãy nhớ nằm lòng các bước sau để giữ lấy cái chân của mình:

1. Cố định và nghỉ ngơi (Bất động): Ngay lập tức ngừng mọi hoạt động. Tìm một tấm ván hoặc nẹp tre để cố định cổ chân, không cho khớp di động thêm.
2. Chườm lạnh (Lãnh phu): Dùng khăn bọc đá chườm nhẹ lên vùng sưng trong 15-20 phút. Cái lạnh giúp co mạch, giảm chảy máu bên trong và dịu cơn đau cấp tính.
3. Kê cao chân: Khi nằm, hãy kê chân cao hơn tim. Việc này giúp huyết dịch lưu thông ngược về tim dễ dàng hơn, giảm bớt áp lực gây sưng tấy tại cổ chân.
4. Tìm đến thầy thuốc có chuyên môn: Đây là bước quan trọng nhất. Cần được nắn chỉnh lại diện khớp bằng thủ thuật y học cổ truyền và dùng thuốc để hoạt huyết, tiêu viêm.

Phương pháp phục hồi gân cốt, tránh biến chứng lâu dài

Sau khi giai đoạn cấp tính đã qua, việc phục hồi là cả một quá trình. Y học cổ truyền có những phương pháp rất hay để giúp bà con lấy lại sự linh hoạt:

• Nắn chỉnh và Châm cứu: Thầy thuốc sẽ dùng đôi bàn tay để đưa khớp về đúng vị trí (nếu còn lệch nhẹ) và dùng kim châm vào các huyệt đạo như Giải khê, Côn lôn, Thái khê để khơi thông kinh lạc, hành khí hoạt huyết.
• Ngâm chân dược liệu: Sau khoảng 3-5 ngày, bà con có thể ngâm chân bằng nước sắc lá lốt, ngải cứu, gừng và muối ấm. Hơi ấm cùng dược tính thấm qua lỗ chân lông sẽ giúp tan máu bầm, thư giãn gân mạc.
• Bài tập dưỡng sinh: Khi đã hết sưng hoàn toàn, hãy bắt đầu bằng việc xoay cổ chân nhẹ nhàng, co duỗi các ngón chân để tăng cường tuần hoàn và độ dẻo dai cho dây chằng.

Lời dặn dò tâm huyết của Lão Tuấn

Bà con ạ, cái cổ chân tuy nhỏ nhưng gánh cả một đời người. Đừng vì một phút chủ quan mà để cái đau đeo bám lúc tuổi già. Y học dân tộc mình hay lắm, thuốc Nam mình quý lắm, nhưng quý nhất vẫn là cái ý thức giữ gìn sức khỏe của chính bà con. “Chữa bệnh khi bệnh chưa hình thành” mới là bậc cao minh, còn khi đã đau rồi thì phải chữa cho đúng, cho trúng, đừng nghe lời mách bảo linh tinh mà mang tật vào thân.

Lão vẫn ở đây, vẫn tiếp nối tâm nguyện của cha ông, mong sao mỗi người dân đều biết cách tự chăm sóc mình, để cộng đồng chúng ta ai cũng khỏe, cũng an yên.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc vận động sau chấn thương hoặc lo lắng về tình trạng cổ chân của mình, đừng ngần ngại chia sẻ với lão. Bà con có thể nhắn tin cho lão qua Zalo 0972.606.773 hoặc trao đổi trực tiếp tại Messenger Lão Tuấn để lão kịp thời tư vấn hướng xử lý đúng đắn nhất.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc