Căng thẳng gây đau dạ dày: Đừng để tâm bệnh hại tỳ vị

Chào bà con thân mến!

Hơn 40 năm khoác áo thầy thuốc, đi qua bao mùa nương rẫy, chữa trị cho không biết bao nhiêu ca bệnh, Lão nhận ra một điều đáng lo ngại. Nhiều bà con tìm đến Lão than phiền về những cơn đau tức vùng thượng vị, ợ chua, trào ngược ê chề mà không hiểu nguyên do vì sao. Họ bảo với Lão: “Tôi ăn uống rất điều độ, không rượu bia, sao cái dạ dày cứ biểu biểu biểu biểu đau liên miên?”. Đến khi Lão ngồi gặng hỏi sâu xa về cuộc sống, hóa ra ai nấy đều đang mang một gánh nặng tâm lý quá lớn. Lo toan cơm áo gạo tiền, áp lực công việc tích tụ lâu ngày khiến đầu óc lúc nào cũng căng như dây đàn. Bà con quên mất rằng, tinh thần bất an thì tạng phủ suy yếu, và chính sự căng thẳng gây đau dạ dày chứ chẳng phải chỉ do mỗi chuyện ăn uống.

Mối can hệ giữa uất kết tinh thần và cơn đau tỳ vị

Để bà con hiểu rõ ngọn ngành, Lão nói rõ hơn cho bà con dễ hình dung về cơ chế bệnh theo Đông y. Trong y học cổ truyền, dạ dày được gọi là tạng Vị, thuộc hành Thổ, giữ chức năng thu nạp và thối rữa thức ăn. Còn tinh thần, cảm xúc lại do tạng Can (gan) cai quản, thuộc hành Mộc. Theo quy luật ngũ hành tương khắc, Mộc vốn khắc Thổ. Khi bà con chịu áp lực tinh thần quá mức, lo ức kéo dài hoặc tức giận kìm nén, tạng Can sẽ bị mất đi chức năng sơ tiết, dẫn đến hiện tượng Can khí uất kết.

Khí uất lâu ngày không được giải tỏa sẽ hóa hỏa, hoặc cậy thế lấn át sang tạng Vị, gọi là chứng Can khí phạm Vị. Khi Vị bị khí uất tạng Can chèn ép, chức năng thu nạp và chuyển hóa thức ăn sẽ bị rối loạn, vị khí không thể đi xuống (vị mất hòa giáng) mà nghịch hành bốc ngược lên trên. Đó chính là lý do vì sao khi căng thẳng, bà con liền cảm thấy lồng ngực bứt rứt, vùng thượng vị đau quặn thắt, kèm theo các chứng ợ hơi, trào ngược dịch chua, có lúc buồn nôn ê chề. Cơn căng thẳng gây đau dạ dày chính là hệ quả tất yếu khi sự bình hòa giữa các tạng phủ bị phá vỡ từ bên trong tâm can.

“Tâm bất an thì khí trệ, khí trệ thì huyết ứ, tỳ vị từ đó mà sinh trăm bề bệnh tật. Muốn lành được cái dạ dày, trước tiên phải cởi bỏ được cái nút thắt trong lòng.”

Xét theo góc nhìn y học hiện đại ngày nay, điều này hoàn toàn trùng khớp. Khi đại não lâm vào trạng thái căng thẳng, cơ thể sẽ kích thích sản sinh ra lượng lớn hormone cortisol và adrenaline. Những chất này làm co mạch máu đến nuôi dưỡng niêm mạc dạ dày, đồng thời kích thích các tuyến vị bài tiết axit dư thừa một cách vô tội vạ. Lớp màng nhầy bảo vệ thành dạ dày bị bào mòn, tạo cơ hội cho axit ăn mòn niêm mạc, hình thành nên các ổ viêm loét, gây ra những cơn đau rát bỏng ngực. Cứ như thế mãi thì hại lắm đấy, vòng luẩn quẩn đau đớn lại sinh căng thẳng, căng thẳng lại làm dạ dày loét sâu hơn, khiến bệnh tình ngày một trầm trọng, bào mòn đi sức lực của bà con.

Đừng chỉ chăm chăm giảm triệu chứng, muốn điều trị bệnh hiệu quả - an toàn - bền vững cần biện chứng được căn nguyên gốc rễ để luận trị giải pháp điều trị.

Mỗi người có một phác đồ riêng, bà con để lại thông tin, Lão Tuấn sẽ tư vấn trực tiếp:

Họ tên

Số điện thoại

Tình trạng

Gửi tư vấn

Những biểu hiện điển hình khi căng thẳng gây đau dạ dày

Bà con cần lưu ý, cơn đau dạ dày xuất phát từ nguyên nhân tâm lý uất kết thường có những đặc điểm nhận diện rất riêng biệt so với đau do ăn uống nhiễm khuẩn. Hãy tự ngẫm xem bản thân mình có gặp phải những biểu hiện mà Lão liệt kê dưới đây hay không:

• Đau tăng lên theo tâm trạng: Cơn đau thắt vùng thượng vị xuất hiện hoặc dữ dội hơn ngay sau những trận cãi vã, những lo âu về tiền bạc, công việc hoặc những đêm mất ngủ, trằn trọc suy nghĩ. Khi tinh thần thoải mái, đi du lịch hoặc nghỉ ngơi thì cơn đau lại tự khắc thuyên giảm rõ rệt.
• Ợ hơi liên tục và trào ngược dịch vị: Khí uất ứ trệ ở trung tiêu đẩy ngược lên trên khiến bà con hay bị ợ hơi nồng, có cảm giác nghẹn nghẹn ở cổ họng như có cục đờm vướng víu (Đông y gọi là chứng mai hạch khí), kèm theo dịch vị chua chát trào lên làm rát bỏng đường thực quản.
• Đầy bụng, chán ăn, tiêu hóa trì trệ: Dù bụng đói nhưng cứ nhìn thấy mâm cơm là ngán ngẩm, ăn vào vài thìa là thấy bụng chướng căng như cái trống, ậm ạch khó tiêu suốt nhiều giờ liền do tỳ vị không còn sức co bóp chuyển hóa.
• Rối loạn đại tiện kèm lo âu: Tâm lý bất an kéo dài không chỉ hại dạ dày mà còn ảnh hưởng xuống đại tràng, khiến bà con dễ bị đi ngoài phân lỏng, phân nát hoặc táo bón thất thường, bụng dạ lúc nào cũng nôn nao, không yên.

Cảnh báo những hệ lụy khôn lường nếu xem nhẹ bệnh tình

Lão dặn rồi, không nên chỉ nhìn cái biểu hiện bên ngoài mà chủ quan nghĩ rằng qua cơn stress thì dạ dày sẽ tự lành. Việc để cho tình trạng căng thẳng gây đau dạ dày kéo dài triền miên không chịu tìm cách khắc phục từ gốc sẽ dẫn đến những hệ lụy cực kỳ nguy hại cho sức khỏe.

Ban đầu có thể chỉ là những vết trợt nông, viêm xung huyết niêm mạc nhẹ. Nhưng dưới sự bào mòn liên tục của axit dư thừa mỗi khi đầu óc căng thẳng, các vết loét sẽ sâu dần, ăn sâu vào lớp cơ dạ dày. Nguy hiểm hơn, biến chứng thủng dạ dày gây mất máu, xuất huyết tiêu hóa có thể xảy ra bất cứ lúc nào khi áp lực tâm lý đỉnh điểm làm co thắt mạch máu đột ngột, gây vỡ hố loét. Về lâu về dài, niêm mạc dạ dày bị tổn thương tái đi tái lại sẽ biến đổi tế bào, dẫn đến loạn sản, dị sản và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày – căn bệnh quái ác cướp đi sinh mạng của biết bao người. Bà con nhớ nhé, đừng đợi đến khi cơ thể suy kiệt, nôn ra máu hay đi ngoài phân đen thui mới lật đật đi tìm thầy tìm thuốc thì lúc đó cứu vãn đã vô cùng gian nan.

Phương pháp xoa dịu tỳ vị, giải uất định tâm tại nhà

Để giúp cải thiện phần nào tình trạng này, Lão hướng dẫn bà con một số mẹo dưỡng sinh, xoa bóp và ăn uống thuận tự nhiên giúp điều hòa lại can vị ngay tại nhà. Đây là những phương pháp lành tính, dễ làm nhưng đòi hỏi bà con phải kiên trì áp dụng mỗi ngày.

Phép xoa bụng bình vị giải uất

Mỗi buổi tối trước khi đi ngủ hoặc buổi sáng khi vừa thức dậy, bà con hãy dành ra khoảng 10 đến 15 phút để thực hiện phép xoa bụng theo y lý cổ truyền. Cách làm như sau: Bà con nằm ngửa thoải mái trên giường, thả lỏng toàn bộ cơ thể, hai chân hơi co nhẹ. Tiến hành đặt lòng bàn tay phải lên vùng bụng trên (ngay dưới xương ức), tay trái chồng lên tay phải. Thao tác xoa nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ xung quanh rốn với lực vừa phải, từ từ mở rộng vòng xoa ra khắp bụng rồi thu nhỏ dần về tâm rốn. Việc xoa bụng này giúp kích thích tuần hoàn máu đến tỳ vị, làm ấm trung tiêu, xoa dịu các cơn co thắt cơ trơn dạ dày và giúp khí huyết lưu thông, giải tỏa sự uất kết của can khí.

Sử dụng trà thảo mộc định tâm, dịu vị

Bà con có thể kết hợp dùng một số loại thảo dược vườn nhà có tác dụng vừa an thần, giải uất, vừa bảo vệ niêm mạc dạ dày rất tốt:

• Trà hoa cúc cam thảo: Dùng 5-7 bông hoa cúc khô kết hợp cùng 3 lát cam thảo thiết, hãm với nước sôi trong bình kín khoảng 15 phút. Hoa cúc giúp thanh can lý khí, làm dịu hệ thần kinh; cam thảo có vị ngọt, tính bình giúp hoãn cấp chỉ thống, làm lành các vết loét thực thể trong dạ dày. Uống nhâm nhi trà này vào mỗi buổi chiều hoặc trước khi đi ngủ sẽ giúp tinh thần thư thái, bụng dạ êm ái hơn.
• Nước cốt nghệ mật ong ấm: Sử dụng 2 thìa cà phê tinh bột nghệ nguyên chất hòa cùng 1 thìa mật ong rừng trong 150ml nước ấm (khoảng 40 độ C). Uống vào buổi sáng khi bụng còn rỗng. Chất curcumin trong nghệ kết hợp với vị ngọt bổ trung của mật ong giúp trung hòa axit, tạo màng bọc bảo vệ niêm mạc, hỗ trợ xoa dịu các cơn đau rát thượng vị hiệu quả.

Bà con cần lưu ý, các phương pháp dưỡng sinh và mẹo dân gian kể trên chỉ có tác dụng hỗ trợ, cải thiện các triệu chứng đau dạ dày ở thể nhẹ hoặc vừa mới chớm. Đối với những trường hợp bệnh tình đã chuyển sang giai đoạn mãn tính, niêm mạc dạ dày có nhiều vết loét sâu, hoặc áp lực tâm lý quá nặng nề gây suy nhược cơ thể nghiêm trọng, thì những mẹo nhỏ này không thể giải quyết được triệt để căn nguyên nguồn bệnh.

Lời dặn của Lão về lối sống thuận tự nhiên

Điều cốt lõi cuối cùng Lão muốn nhắn nhủ, chữa bệnh dạ dày do tâm bệnh thì chính bản thân bà con phải là người tự cởi trói tinh thần cho mình. Thuốc thang dẫu có tốt đến mấy cũng không thể gánh vác thay bà con một lối sống thiếu khoa học, ngập tràn áp lực mệt mỏi. Hãy học cách sống chậm lại, buông bỏ bớt những muộn phiền không đáng có trong cuộc sống.

Hằng ngày, bà con nên thiết lập một chế độ ăn uống điều độ, ăn đúng giờ, ngủ đúng giấc. Khi ăn cần tập trung, nhai thật kỹ, tránh vừa ăn vừa lướt điện thoại hay suy nghĩ công việc, bởi điều đó khiến vị khí bị nhiễu loạn, tỳ vị không thể tập trung co bóp thức ăn. Hãy tích cực tham gia vào các hoạt động vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga hoặc tham gia vào Cộng đồng khám chữa bệnh không dùng thuốc của Lão để cùng nhau chia sẻ, lan tỏa năng lượng tích cực, giữ cho tâm luôn an, trí luôn sáng. Tâm có an yên thì khí huyết mới hòa hợp, tỳ vị mới khỏe mạnh lâu bền được, bà con nhớ lấy lời Lão dặn.

Nếu bà con đang phải chịu đựng những cơn đau quặn thắt vùng bụng, trào ngược dịch chua hay nóng rát thượng vị kéo dài do áp lực cuộc sống mà chưa tìm được lối thoát, đừng âm thầm chịu đựng một mình khiến bệnh tình chuyển biến xấu. Hãy để Lão được đồng hành, chia sẻ và đỡ đần gánh nặng sức khỏe cùng bà con. Bà con có thể đến trực tiếp Trung tâm Thuốc Dân Tộc để Lão bắt mạch chẩn bệnh trực tiếp, hoặc nếu ở xa đường xá cách trở, bà con hãy nhắn tin chia sẻ rõ tình trạng bệnh, kết quả nội soi (nếu có) qua đường link Messenger Lão Tuấn hoặc liên hệ trực tiếp đến Số điện thoại 0972 606 773. Lão và đội ngũ y bác sĩ cộng sự luôn sẵn lòng lắng nghe, xem xét cặn kẽ để đưa ra lời khuyên, giải pháp điều trị phù hợp nhất với cơ địa của từng người.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc